Кіріспе

Голландиялық суретші (1837–1899)

Якоб Хенрикус Марис (25 тамыз 1837 – 7 тамыз 1899) – голландиялық суретші, ағалары Виллем мен Маттиджспен бірге Гаага мектебінің суретшілері ретінде танымал болды. Ол 19 ғасырдың соңғы тоқсанындағы ең маңызды және ықпалды голланд пейзаж суретшісі деп есептелді. Оның алғашқы ұстазы – суретші Дж. А. Б. Стробель, ол оған 1849 жылдан 1852 жылға дейін сурет салу өнерін үйретті. Якоб Марис ең көп танылған туындыларының бірі – ол ағасы Маттиж Мариспен бірлесіп жұмыс істеген Оранж әулетінің портреттері. Ол сонымен қатар «Шевенген жағажайындағы кеме» сияқты пейзаждармен де белгілі.

Өмір

Ол Гаагада дүниеге келген. Он екі жасында сурет сабақтарын алып, кейін Гаага өнер академиясына түсті. 1850-1853 жылдары ол осы жоғары деңгейдегі өнер университетінде оқыды. Бір сурет сатушы оның талантын танып, Хьюбертус ван Хоувтың шеберханасында жұмыс істеуге жағдай жасады. Ол онда интерьерлерді, сондай-ақ бейнелі және жанрлық туындыларды суреттеді. Ван Хоув Маристі қанатқа бітіріп, оның ғана емес, жаңа ұстазы да болды. Ван Хоув Антверпенге көшіп кеткенде, он тоғыз жасар Марис онымен бірге кетті. Бұл қарым-қатынас оның ағасы Маттис патшалық жәрдем алып, Якобқа қосылғанға дейін жалғасты. Олар бірлесіп жалдаған орында Лоренс Алма-Тадема да тұрды. Олар Антверпен академиясында сабақ алып, өздерінің кейбір жұмыстарын сата алды. Содан кейін 1861 жылы Германия, Швейцария және Францияға саяхаттады. Гаага мектебінің көптеген түлектері сияқты, Якоб Марис Нидерландыда да, шетелде де үлкен жетістікке жетті. Ол суреттерінің көп бөлігін АҚШ және Шотландиядағы жеке коллекционерлерге сатты. 1857 жылы Якоб Марис Гаагаға оралды, бірақ Маттис тағы бір жыл Антверпенде қалды, содан кейін ол Гаагада Якобпен бірге шеберхана ашты. Сегіз патша портретын көшіріп, жеткілікті ақша тапқаннан кейін олар Оостербеекке барып, Йоханнес Варнардс Билдерс, оның ұлы Герард және кейін Гаага мектебінде маңызды рөл атқарған басқалармен танысты. Ағайындылар да Германия, Швейцария және Францияға бірлесіп оқу сапарына барды. Ақшалары біткен соң, олар қайтадан ата-аналарымен бірге тұрып, Якоб Гаага өнер академиясында сабақ алды. 1864 жылдың жазында Якоб қайтадан Оостербеекке, мүмкін Фонтенбло мен Барбизонға барды. Осы сапардан кейін ол 1865 жылдан 1871 жылға дейін Парижде тұрды, содан кейін Франко-прусс соғысы басталғанда Нидерландыға оралды. Гаагада ол өзендер мен ландшафттарды, диірмендер мен жағалау жолдарын, балықшы қайықтары бар жағажай көріністерін суреттеген күшті ландшафт суретшісі болды. Оның сурет салу әдісі кеңейіп, үлкен болды, ал түстерді қолдануы тынысырақ және бұлттардың атмосфералық бейнесін беруге бағытталды. Бұл бөлігі XVII ғасырдың суретшілері Ян ван Гойен, Якоб ван Руисдаль және Йоханнес Вермеермен салыстырылды. Оның жұмыс істеу тәсілі былай сипатталған: "Ол бірінші сурет салады, содан кейін ғана сызады" дейді. Ол бояуды қалың жағып, оны жинап, ойнап, араластырып, біртіндеп түстердің үйлесімділігін қалыптастырады, бұл негізгі бағыттарды белгілейді. Содан кейін ғана ол суреттерін тіршілікке толы, жұқа щеткамен аяқтайды. Бірақ соңғы қосымша шеберлікпен жасалады, соңында бүкіл жұмыс ең тығыз суреттейтіндей берік болады. Сондай-ақ, Филипп Зилькеннің айтуынша, 1871 жылы Марис Пулхри студиясының мүшесі болды және онда әртүрлі әкімшілік лауазымдарды атқарды. 1876 жылдан кейін ғана ол Нидерландыда танымал болды және 1885 жылдан бастап ол атақты суретші болды. Гаага мектебінің жетекшісі ретінде оның ықпалы зор болды. Дегенмен, Виллем де Зварт және, мүмкін, Бернард Бломмерс оның жалғыз шәкірттері болды. Алпыс жасқа келгенде Марис астмамен және семіздікпен ауыра бастады. Дәрігерлердің кеңесі бойынша ол Карлсбадқа су ішуге барды, онда ол 1899 жылдың 7 тамызында кенеттен қайтыс болды. Ол Гаагада жерленген.