Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Италиялық классикалық ғалым Олимпия Фулвия Мората (1526 – 26 қазан 1555) – итальяндық классикалық ғалым.
Italian classical scholar
Olimpia Fulvia Morata (1526 – 26 October 1555) was an Italian classical scholar.
Өмірбаян
Ол Феррарада Фулвио Пельгрино Морато мен Лукреция Гози отбасында дүниеге келді. Эсте әміршілігінің жас ханзадаларына ұстаздық еткен әкесі Италияның ең білімді адамдарымен тығыз қарым-қатынаста болды, ал қызы классикалық білімге толы ортада өсті. Он екі жасында ол грек және латын тілдерінде еркін сөйлей білді. Осы шақта оны сарайға, Феррара герцогинясы Ренатаның қызы, жас, бірақ сондай-ақ дарынды Анна д’Эстеге серік және ұстаз ретінде шақырды. Әдебиетте даңққа ие немесе протестанттық көзқарастарды ұстанатын көптеген адамдар, мысалы, Джон Кальвин, Виттория Колонна және Клемент Маро герцогиняның сарайына келді. Жасөспірім кезінде Олимпия Цицерон және Кальвиннің еңбектері бойынша лекция оқыды. 1546 жылы ол ауру әкесіне күтім жасау үшін сарайдан кетіп, ол қайтыс болғаннан кейін бауырлары мен қарындастарының біліміне қадағалау жасады. Олимпияның әкесі протестанттық дінге көшкеннен кейін қайтыс болды, ал Олимпия Лютер мен Кальвиннің ұстанымдарын қабылдады. Ол сарайға оралғанда Анна д’Эсте Гиз герцогы Франциске үйленді, бұл Олимпияны оқшаулады. Ол философияны зерттеп, Гаспаро Сардимен хат алмасып, ол оған «De Triplici Philosophia» еңбегін арнады. 1550 жылдың соңында ол Баварияның Швайнфурт қаласынан келген медицина және философияны оқыған жас студент Андреас Грундлерге тұрмысқа шықты. 1554 жылы ол Грундлердің туған жеріне ілесіп барды, онда ол испан әскерлерінің гарнизонына дәрігер болып тағайындалды. 1553 жылы Бранденбург маркграфы Альберт өзінің тонау жорықтарының бірінде Швайнфуртты басып алды, ал оны протестанттар қоршап алды. Соңында Альберт осы жерден эвакуацияланып, Олимпия күйеуімен бірге қашып кетті. Осы оқиғалар кезінде оның көптеген жазбалары жоғалып кетті. Олар ақыры 1554 жылы Гейдельбергке жетті, онда Грундлер үшін медициналық лекциялау орны Ербах отбасының ықпалы арқылы алынды, олар қашқанда оларға қонақжайлылық көрсеткен еді. 1558 жылы (немесе 1556 жылы, дереккөздер әртүрлі айтады), оның өлімінен кейін, «Opera omnia», оның грек хаттары мен латын диалогтарының ірі жинағы Базельде жарық көрді, бұл жұмысты ол өзінің досы және корреспонденті Целий Секундус Куриоға тапсырған еді.
She was born in Ferrara to Fulvio Pellegrino Morato and a certain Lucrezia Gozi. Her father, who had been tutor to the young princes of the ducal house of Este, was on intimate terms with the most learned men of Italy, and the daughter grew up in an atmosphere of classical learning. At the age of twelve she was able to converse fluently in Greek and Latin. About this time, she was summoned to the palace as companion and instructor of the younger but equally gifted Anna d'Este, daughter of Renata, duchess of Ferrara. Many people with literary fame or Protestant leanings, like John Calvin, Vittoria Colonna and Clément Marot visited the court of the duchess. In her teens Olympia lectured on Cicero and Calvin's works. In 1546, she left court to take care of her ailing father and, after his death, she took care of the education of her brothers and sisters. Olympia's father died a convert to Protestantism, and Olympia embraced the doctrines of Luther and Calvin. When she returned to court, Anna d'Este's marriage to Francis, Duke of Guise left Olympia isolated. She spent her time studying philosophy and corresponded with Gasparo Sardi, who dedicated his De Triplici Philosophia to her. About the end of 1550, she married a young student of medicine and philosophy, Andreas Grundler of Schweinfurt in Bavaria. In 1554 she accompanied Grundler to his place of birth, where he had been appointed physician to the garrison of Spanish troops. In 1553 the margrave Albert of Brandenburg on one of his plundering expeditions took possession of Schweinfurt, and was in turn besieged by the Protestants. At length Albert evacuated the place, and Olympia and her husband made their escape. In the course of these events many of her writings were lost. They finally succeeded in reaching Heidelberg in 1554 where a medical lectureship had been obtained for Grundler through the influence of the Erbach family, by whom they had been hospitably entertained during their flight. In 1558 (or 1556, sources differ), after her death, Opera omnia, a major collection of some of her Greek letters and Latin dialogues, was published in Basel, a labour which she entrusted to her friend and correspondent Caelius Secundus Curio.