Кіріспе

Ноцера Умбра — Италияның Перуджа провинциясындағы қала және коммуна, Фолиньодан солтүстікке қарай 15 шақырым қашықтықта, теңіз деңгейінен 520 метр биіктікте орналасқан. 157,19 км² аумақты қамтитын коммуна, Умбриядағы ең үлкендердің бірі. Ол «Италияның ең әдемі ауылдары» (I Borghi più belli d'Italia) тізіміне кіреді.

Ежелгі дәуір

Ноцера қаласы б.з.д. 7 ғасырында Камеринум қаласынан келген тұрғындар тарапынан негізделген, ол – Умбриялық қала. Олар «ver sacrum» (қасиетті көктем) деп аталатын оқиға кезінде, яғни жаңа колония құру үшін өздерінің атамекенін тастап кеткен. Қаланың Оско-Умбрия тіліндегі атауы – Ноукрия, яғни «Жаңа» (қала) деген мағынаны білдіреді. Римдік қала қазіргі Ноцера орналасқан төбеде емес, Топино өзенінің жанындағы аңғарда салынған. Латын тілінде Nuceria Camellaria (немесе Camellana) деп аталған қала б.з.д. 4 ғасырдың соңы мен 3 ғасырдың басында Римнің билігіне өткен және Муниципиум мәртебесіне ие болған. Бұл қала тез арада стратегиялық маңызға ие болды, себебі ол Римді Адриатика теңізімен байланыстыратын Фламиния жолының бір тармағында орналасқан, ол жол Форум Фламинийден (С. Джованни Профиамма, Фолиньо қаласының жанында) Пиценумдағы Фанумға дейін созылған. Басқа бір түсінік бойынша, Nuceria Favoniense – бүгінгі Пьевефавоника қаласы болуы мүмкін, ол қазіргі Ноцерадан көп алшақ емес жерде орналасқан. Бүгінге дейін Римдік жолдардың қалдықтарын көруге болады. Нуцериядан римдіктер тағы бір жол салды – Септемпедана, ол Апенниннің Адриатика жағындағы Пролакеум және Септемпеда римдік бекіністеріне дейін жететін. Плиний Ескінің айтуынша, Нуцерияда екі тайпа тұрған: біреуі – Нуцерини Фавонийлер (Фавонияға адал, сондай-ақ Фауна деп аталатын қасиетті құдайға табынушылар) және екіншісі – Камелланилер (Камеринумнан шыққан немесе мүмкін, кішкентай ағаш ыдыстар – камеллалар жасаушылар). Страбон қала ағаштан жасалған ыдыстар (мүмкін, шелектер) өндірісімен танымал болғанын жазған. Екінші Пуникалық соғыс кезінде, б.з.д. 217 жылы, Ханибал Тразимен шайқасынан кейін Адриатикаға қарай жол тартқанда, өзінің әскерімен қаланың жанында (қазір Аффрика деп аталатын жерде) тоқтаған делінеді. Нуцерияға жақын, қазір құрғап қалған Лакус-Плестиннің жағалауында римдік атты әскердің қолбасшысы Гай Центений 4000 атты әскермен Карфагеннің Махарбал басқарған әскеріне қарсы шайқасқан. Қала б.з. алғашқы екі ғасырында өркендеудің шыңына жеткен. 5 ғасырда Ноцера епархиясы құрылды. Римдік қала 5 ғасырдың басында, мүмкін, Алариктің вестготтары Римге бара жатқанда қиратылған: аман қалғандар үйлерін төбеге қайта салып, қазіргі Ноцера қаласын құрған.

Орта ғасырлар

Ломбардтар қаланы басып алып, онда Ариманияны, содан кейін Гастальдатусты орналастырды және ақыры, 9 ғасырдың басында (франк кезеңінде) ол графтыққа айналды. Қоршалған қала – ол заманауи құжаттарда arx fortissima деп аталған – Сполето герцогтығының солтүстік шекарасын Гуальдо Тадинодағы Византия гарнизонына қарсы қорғады. Ломбард кезеңіндегі Ноцераның маңыздылығын 1897 жылы қазба жұмыстары кезінде табылған Некрополь көрсетеді, оның артефакттары – қару-жарақ, әшекейлер, тұрмыстық заттар, керамика – Римдегі Жоғары Орта ғасырлар мұражайының (Museo dell'alto Medioevo) негізін құрайды. Орта ғасырларда Ноцера қазіргі күйіндегідей қоршалған қалаға айналды. 1202 жылы қала Перуджаның бақылауына өтті, ал 1248 жылы император Фредерик II оны қиратты. Бірнеше жылдан кейін үлкен жер сілкінісі оны тағы да қиратты. Содан кейін ол Фолиньоның Тринцилерінің иелігіне көшті. 1421 жылы Ноцераның кастелланы Пьетро ди Расилья әйелінің Николо I Тринчимен зина жасады деп күдіктенді, сондықтан ол бүкіл Тринчи отбасын аң ауына шақырды және жас Коррадодан басқа барлығын өлтірді. Коррадо туыстарының өлімінен кек алып, қалаға шабуыл жасап, опасыз кастелланы өлтірді. 1439 жылы кардинал Джованни Вителлески Тринцинің билігін жойды, ал Ноцера Папа мемлекетінің құрамына қосылды.

Қазіргі заман

Наполеон дәуірін есептемегенде, қала 1860 жылға дейін Папаның билігінде болды, содан кейін Умбрияның құрамына кіріп, Италия Корольдігіне қосылды және Умбриядағы Перуджа провинциясына бекітілді. Қала мен айналасындағы кішкентай елді мекендер бірнеше рет жер сілкінісіне ұшырады. Ең ірілері 1279 жылдың 30 сәуірінде, 1747 жылдың 17 сәуірінде және 1997 жылдың 26 қыркүйегінде тіркелді. Соңғы жер сілкінісі салдарынан келген зиян 2016 жылы толығымен жойылды.

Жолдар

Муниципалитет Nocera Scalo, Nocera Umbra және Colle/Gaifana қиылыстары арқылы қайта жаңартылған SS 3 Flaminia тас жолымен қамтамасыз етіледі.

Темір жолдар

Ноцера қаласын Рим-Анкона темір жолымен байланыстырады, және сол аттас станция (Ноцера Скало бөлімінде) осы жол бойында орналасқан.

Фрациониялар

Ачиано, Африка, Аги, Багнара, Багни, Бошето, Бошето Бассо, Капанначче, Касалуна, Каса Паолетти, Кейс, Кейс Бассе, Кастильони, Каструччиано, Селерано, Колле, Коллебруско, Колле Кроче, Колпертана, Колсаино, Гайфана, Изола, Ла Коста, Ланчано, Ларгнано, Ле Молине, Маккантоне, Массиончи, Молина, Молиначчо, Монтекио, Москанио, Мугнано, Ночера Скало, Ночера Умбра Стационе, Петтинара, Понте Паррано, Сальмарегия, Шьягни, Сорифа, Стравигнано, Вилла ди Постигнано, Вилле Санта-Лючия.