Шернолес мәдениеті: Ерте Темір дәуірінің археологиялық ескерткіші
Chernoles culture
Шернелесті мәдениеті – б.з.д. 1025-700 жж. аралығындағы темір ғасыры мәдениеті. Украинаның орталық аймағында, Днестр мен Днепр өзендері арасында орналасқан. Скифтермен байланысы бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шығыс Еуропадағы темір дәуірінің археологиялық мәдениеті.
Iron Age archaeological culture in Eastern Europe
Чернолестік мәдениет немесе Қара Орман мәдениеті (Чорноліська культура) – б.з.д. 1025–700 жылдарға дейінгі темір дәуірінің археологиялық бірлігі. Ол Днестр және Днепр өзендері арасындағы орман-дала аймағында, Украинаның орталық бөлігіндегі Кировоград облысындағы Қара Орман (Чорний ліс) аймағында орналасқан. Бұл жер Геродоттың кейіннен скифтердің егіншілікпен айналысқан айманы деп көрсеткен жерімен сәйкес келеді. Б.з.д. 200 жылдан бастап, герман және кельт қоныс аударушыларының келуі салдарынан бұл мәдениетке шабуыл жасалды.
Chernoles culture or Black Forest culture (Чорноліська культура) is an Iron Age archaeological unit dating ca. 1025–700 BC. It was located in the forest steppe between the Dniester and Dnieper Rivers, in the Black Forest (Чорний ліс) of Kirovohrad Oblast in central Ukraine. This location corresponds to where Herodotus later placed his Scythian ploughmen. From 200 BC, the culture was overrun by the arrival of Germanic and Celtic settlers to the region.
Ерекшеліктері
Чернолезия қоныстары ашық ескерулерді және бірнеше қоршаулар мен бекініс орларынан тұратын қоршалған қоныстарды қамтиды. Тұрғын үйлер көбінесе жер бетінде салынған, шамамен 10 x 6 м көлемде болған. Қоныстардан табылған заттарға тас және қола балқылар, қару-жарақ, қола әшекейлер мен темір құралдар жатады. Бидай, арпа және тары негізгі егін түрлері болған. Экономикасы ауыл шаруашылығы мен мал шаруашылығына негізделген. Қола бұйымдары скиф көшпелілерімен тығыз байланыс болғанын көрсетеді, ал жоғары сапалы керамикалық өнімдер Тракия және Қара теңіз грек колонияларымен байланысты екенін аңғартады. Халық екі түрлі жолмен жерлеу салған: дөңгелектер астына жерлеу және күлді урналарға салу (кейінгі кезеңдерде күлді урналарға салу әдісі басым болған).
Chernolesian settlements include open sites and also fortified sites surrounded by multiple banks and ditches. Houses were usually surface dwellings and of substantial size, ~ 10 x 6 m. Artifacts found in settlements include stone and bronze axes, weapons, bronze ornaments, and iron tools. Cultivated wheat, barley, and millet were staples. The economy was agricultural, with stockbreeding. Bronze artefacts indicate significant contact with Scythian nomads, and finds of finer ceramic wares suggest contact with Thrace and Black Sea Greek colonies. Inhabitants practised biritual burials: inhumation under barrows and cremation in urnfields (the latter predominated in later periods).
Даму
500 ж. б. классикалық Черноль кезеңі аяқталды, бұл материалдық мәдениеттің қарапайымдануымен сәйкес келеді, және скифтердің орманды далалық қауымдастықтарын саяси жаулап алу нәтижесінде кедейлікке ұшырау деп түсіндіріледі. Осы соңғы кезеңдерде біз бекінілген елді мекендердің көбеюін байқаймыз, бұл, мүмкін, көшпелілерге қарсы қорғаныс шараларын көрсетеді (жер үйірмелермен, орлармен және ағаш қабырғалармен). Қиындықтарға қарамастан, елді мекендердің тығыздығы артып, әлеуметтік-мәдени дәстүрлер сақталды.
Classical Chernoles period finished c. 500 BC, corresponding to a simplification in the material culture, interpreted to represent a pauperization due to the political domination of the forest steppe communities by Scythians. In these latter stages, we see an increase in fortified settlements, perhaps representing a defensive measure against the nomads (with earthen ramparts, ditches and timber walls). Despite the difficulties, settlement density actually increases, and the socio cultural traditions continued.