Кіріспе

663 жылғы Когурё-Тан соғысының Бэкганг шайқасы, сондай-ақ Бэкганг гу шайқасы деп те аталады, Жапонияда Хакусукиноэ шайқасы (白村江の戦い), Қытайда Байцзянкоу шайқасы (c=白江口之战) ретінде белгілі. Бұл шайқаста Бэкче жаңғырту күштері мен олардың одақтасы Ямато Жапониясы, Силла мен Тан Қытайының біріккен күштеріне қарсы күресті. Шайқас Кореяның Чоллабукдо провинциясындағы Гым өзенінің төменгі ағысында орналасқан Бэнгма өзенінде (хангул=백마강) немесе Бэк өзенінде (хангул=백강) болды. Силла-Тан күштері шешуші жеңіске жетіп, Ямато Жапониясын Корея ісінен толығымен бас тартуға және Бэкче жаңғырту қозғалысын құлатуға мәжбүр етті.

Шайқас

663 жылы Бэкче қалпына келтіру күштері мен Ямато флоты Бэкче оңтүстігінде Силла әскерлерінің қоршауында болған Чурюдағы Бэкче қалпына келтіру қозғалысының астанасын босату мақсатымен жиналды. Ямато флоты Геум өзені арқылы Чурюға жер әскерлерін жеткізіп, қоршауды бұзуы тиіс еді. Бірақ, Тан да 7000 әскер мен 170 кеме жіберіп, Ямато күштерінің астананы босатуына кедергі келтірді. 663 жылдың 4 қазанында (ай күнтізбесі бойынша 27 тамызда) жапон флотының алғы шебі күшпен өтуге тырысты, бірақ жалпы қағидаларды және берік құрылымды пайдалана отырып, Тан кемелері қарсы тұрып, шабуылдарды тойтарды және жапон флотына қарағанда тактикалық тұрғыдан артықшылық танытты. 663 жылдың 5 қазанында (ай күнтізбесі бойынша 28 тамыз), шайқастың екінші күні, жапондық күштердің қосымша келгені олардың санын Тан флотына қарағанда бірнеше есе арттырды. Алайда, өзеннің ені Тан флотына өз фронтын жабуға және қанаттарын қорғауға мүмкіндік берді, егер олар өздерінің реттелген шайқас шегін сақтаса. Жапондықтар өздерінің сандық артықшылығына сенімді болды және күні бойы кем дегенде үш рет Тан флотына шабуыл жасады, бірақ Тан әр шабуылды жеңіп шықты. Күннің соңына қарай жапондықтар шаршады, және Тан шебін бұзуға жасаған қайта-қайта әрекеттерінен кейін олардың флоты біртұтастығын жоғалтты. Дұрыс уақыт келгенін сезген Тан флоты резервтерді иелік етіп, қарсы шабуыл жасады, жапондықтардың сол және оң қанаттарын қиратты, олардың флотын қоршап алды және кемелерді тығыздап, қозғала да, кері шегіне де мүмкіндік бермеді. Көптеген жапондықтар суға құлап, батып кетті, ал олардың көптеген кемелері өртеніп, суға кетті. Ямато генералы Эчи но Такуцу жақын арада оннан астам адамды өлтіргеннен кейін қаза тапты. Жапон, корей және қытай деректері жапондықтардың ауыр қатысуын көрсетеді. Нихон Шокиде айтылғандай, шайқаста 400 жапон кемесі жойылды.

Ретроспективті мәселелер

Көптеген ғалымдар Яматоның Бэкджеді қорғау үшін неліктен сонша күш жұмсағанын түсінуге тырысып келеді. Брюс Баттен былай деп қорытындылады:

"Жапондықтар неге осындай ынтамен, егер бұл соғыс тікелей Корея ішіндегі қақтығыс болмаса, немесе жапондық территорияға тікелей қатысы болмаса, соған белсенді түрде араластырған, оған жауап беру оңай емес." Бұл шайқас, сондай-ақ оған жасалған барлық дайындықтар Ямато Жапониясы мен Кореяның Бэкджесі арасындағы қалыпты мемлекеттік әскери, саяси немесе экономикалық мүдделерден артық, берік байланысты нақты көрсетеді (басқа да құжаттардан бөлек). Тіл білімі маманы Дж. Маршалл Унгер лингвистикалық деректерге сүйене отырып, Бэкже Яйои кезеңінде Корея түбегінде қалған, бірақ Яйои халқымен және олардың ұрпақтарымен байланысын сақтап қалған протояпондық немесе параяпондық қауымдастықтың қалдығы болуы мүмкін деп ұсынады. Қалай болғанда да, түбектегі саяси шиеленістерден қашып, Яматоға көшіп келген элиталық босқындар құбылысы кем дегенде 5-ші ғасырдан бері қайталап келеді.