Тайландтағы Чианг Рай қаласындағы Ват Пхра Каев буддалық ғибадатханасы – мәртебелі храм, Изумруд Будда табылған орын. Солтүстік Таиландтың білім орталығы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тайландтың Чианг Рай қаласындағы Корольдік ғибадатхана, Бангкоктағы ғибадатхана.
Royal temple in Chiang Rai City, Thailand
the temple in Bangkok
Ват Пхра Каев (วัดพระแก้ว) – Таиландтың Чианг Рай қаласындағы Муанг Чианг Рай ауданындағы Вянг кішкентай ауданындағы Трайрат көшесінде орналасқан 10,640 шаршы метрлік аумақтағы үшінші дәрежелі Корольдік ғибадатхана. 1978 жылдың 31 мамырында Таиланд Королі бұл ғибадатхананы Корольдік ғибадатхана мәртебесіне көтерді. Бұл ғибадатхананың тарихи маңызы зор, себебі осы жерде Смарагд Буддасы табылды. Сонымен қатар, ол Солтүстік Таиландтағы буддистік білім берудің және Сангха әкімшілігінің маңызды орталықтарының бірі. Ват Пхра Каев бүкіл Таиландта Бангкоктің Ұлы сарайындағы Смарагд Будда ғибадатханасын әсемдейтін жасыл түсті Смарагд Будданың туған жері ретінде белгілі. Ол 1434 жылы ескі Чедиге шартқан найзағай кезінде табылған. 1990 жылы Аналық Принцессаның 90 жылдығына орай, Канададан әкелінген нефриттен жасалған Пхра-Йок Чианграйдың мүсіні салынды, ол Хор Пхра-Йокта орналастырылды, ал ол 1998 жылдың 26 қарашасында Принцесса Каланияваттана ашты. Ват Пхра Каев сонымен қатар осы провинциядағы Корольдік сыйлықтармен қамтамасыз етілген ғибадатханалардың бірі ретінде де танымал. Аббат, Фра Дхаммарачануват – бүкіл Солтүстік Таиландтың діни басшысы. Таиландтағы көптеген ғибадатханалар сияқты, Ват Пхра Каев де өз қауымдастарының көптеген маңызды діни өнер туындыларын қабылдады. Провинцияның ең маңызды ғибадатханасы саналатын Ват Пхра Каев көптеген ғасырлар бойы өз үлесінен артық иеленді.
Wat Phra Kaew (วัดพระแก้ว) is a third common class royal temple situated in the area of 10,640 square metres on Trairat road, Wiang sub district, Muang Chiang Rai in Chiang Rai City, Thailand. The King of Thailand upgraded the temple to the royal temple on May 31, 1978. The temple gains historical importance as the place where the Emerald Buddha was found. It is also one of the main centres of Buddhist education and the Sangha's administration in northern Thailand. Wat Phra Kaew is famous throughout Thailand as the original home of the translucent green Buddha which graces the Emerald Buddha Temple in Bangkok's Grand Palace. It was discovered in 1434 when a bolt of lightning hit an old Chedi. In the occasion of Princess Mother at her 90 years in 1990, Phra Yok Chiangrai, made of jade brought from Canada, a replica of that image was created to presides over at Hor Phra Yok, which was opened by Princess Kalayaniwattana on November 26, 1998. Wat Phra Kaew is also famous as one of the royally endowed temple in this province. The abbot, Phra Dhammarachanuwat, is the ecclesiastical head of all North Thailand. Like many temples throughout Thailand, Wat Phra Kaew is the beneficiary of many donations of important religious art works from members of its parish making merit. Arguably being the most important temple in the province, this Wat Phra Kaew has received more than its share over many centuries.
Атаудың шығу тегі
Ват Пхра Кев – Чианг Райдағы ең көне және ең құрметті будда ғибадатханаларының бірі. Ғибадатхананың қашан салынғаны белгісіз. Бастапқыда ғибадатхана Уат Па Я немесе Уат Па Йея (วัดป่าเยี้ยะ, «Алтын бамбук орманындағы ғибадатхана») деп аталған, себебі оны жергілікті халық Яя немесе Ях деп аталатын тығыз сары бамбук тоғайымен қоршаған. 1434 жылы ғибадатхананың сегізбұрышты Чедиіне (Пагодаға) шартқы соғып, ол қирады, ішіндегі әсемдемемен жабылған Будда ашылды. Будда содан кейін аббаттың тұрғын үйіне қойылды, ол кейін мұрнындағы әсемдеме жарылып, ішінде жасыл тұлға бар екенін байқады. Аббат барлық әсемдемені алып тастап, жасыл жартылай бағалы тастан жасалған Будда бейнесін тапты, ол Phra Kaew Morakot немесе Изумруд Будда деп аталды. «Изумруд» сөзі тай тілінде жай ғана «жасыл түсті» дегенді білдіреді. Осы қасиетті Будда бейнесінің құрметіне ғибадатхана содан бері Ват Пхра Кев деп аталып келеді.
Wat Phra Kaew is one of the oldest and most revered Buddhist temples in Chiang Rai. It is unclear when the temple was founded. The temple was originally called Wat Pa Ya or Wat Pa Yea (วัดป่าเยี้ยะ, meaning the Temple in the Golden Bamboo Forest), as it was surrounded by a dense yellow bamboo grove locally known as Yeah or Yah. In 1434 the temple's octagonal Chedi (Pagoda) was struck by lightning and it fell apart to reveal a Buddha covered with stucco inside. The Buddha was then placed in the abbot's residence, who later noticed that stucco on the nose had flaked off, revealing a green figure inside. The abbot removed all the stucco and found a Buddha image made of a green semi precious stone, which became known as Phra Kaew Morakot or the Emerald Buddha. "Emerald" here simply means "green coloured" in Thai. The temple has been thus called Wat Phra Kaew after this holy Buddha image ever since.
Изумруд Будда туралы аңыз
Изумруд Будда туралы аңыз әртүрлі дереккөздерде айтылады, мысалы, Джинакаламали және Амаракатабуддхарупанидана, әсіресе 15-шы ғасырда Брахмараджапанььяның пали тілінде жазған Ратанабимбавамсасы (Изумруд Будданың тарихнамасы). Осы оқиғаның бірнеше нұсқасы бар. Изумруд Будданы құдайлар Нагасенаға (б.з.д. шамамен 500 жыл) сыйға беру үшін жасаған, ол Паталипутрадағы Асокарамда (қазіргі Үндістанның Патна қаласындағы Кумхар) тұрған. Кейіннен мүсін Бангкокқа орналасқанға дейін бірнеше жерлерге көшірілген. Аңыз бойынша оқиғаның хронологиясы былай:
The legend of the Emerald Buddha is told in various sources, such as Jinakalamali, and Amarakatabuddharupanidana, in particular Ratanabimbavamsa (Chronicle of the Emerald Buddha) written in Pali by Brahmarājapañña in the 15th century. There are a number of variations in the story. The Emerald Buddha was said to have been sculpted by gods to present to Nagasena (~500 BE), who stayed in Asokaram of Pataliputra (now Kumhar in Patna, India). Subsequently, the image was moved from place to place before being housed in Bangkok. The chronology according to the legend is as follows:
1. Шри-Ланка
1. Sri Lanka
2. Камбоджа
2. Cambodia
3. Камбоджадағы Ангкор-Ват
3. Angor Wat in Cambodia
4. Шри-Аюдхая, Таиландтың бұрынғы астанасы
4. Sri Ayudhaya, old capital of Thailand
5. Лаво немесе қазіргі Лопбури провинциясы
5. Lawo or the present Lopburi province
6. Ваджирапракарн немесе қазіргі Кампаенг Пхет провинциясы
6. Vajiraprakarn or the present Kampaeng Phet province
7. Чианг Рай, 1391 жылдан 1436 жылға дейін 45 жыл (Изумруд Будда 1434 жылы табылған, содан кейін хронология аңыздан гөрі сенімді тарихқа айналады)
7. Chiang Rai for 45 years from 1391 to 1436 (the Emerald Buddha was discovered 1434, after which the chronology is more reliable history rather than legend)
8. Лампанг, 1436 жылдан 1468 жылға дейін 32 жыл
8. Lampang for 32 years from 1436 to 1468
9. Чианг Май, 1468 жылдан 1553 жылға дейін 85 жыл
9. Chiang Mai for 85 years from 1468 to 1553
10. Лаос елдері Луанг Прабанг және Вьянтиан, 1553 жылдан 1778 жылға дейін 225 жыл
10. Luang Prabang and Viantiane of Lao for 225 years from 1553 to 1778
1778 жылы Тонбури дәуіріндегі король Таксиннің тұсында, Бангкок королі Рама I әлі генерал болғанда, Вьянтианды басып алып, Изумруд Будданы Таиландқа қайтарды. Бангкок астана ретінде орнағаннан кейін, Изумруд Будда Таиландтың қасиетті символына айналды және содан бері осы мәртебесін сақтап келеді. Мүсін 1784 жылдың 22 наурызында Тонбуриден Бангкоктегі Изумруд Будда ғибадатханасына көшірілді. Бұл мүсін Таиландта ең қасиетті нысан саналады.
In 1778, during King Taksin of the Thonburi period, when King Rama I of Bangkok was still a general, he captured Vientiane and brought the Emerald Buddha back to Thailand. With the establishment of Bangkok as the capital, the Emerald Buddha became the palladium of Thailand and has been ever since. The image was moved from Thonburi to the Temple of the Emerald Buddha in Bangkok on 22 March 1784. The image has been regarded as the most sacred object in Thailand.
Пхра Жао Лан Тонг бейнесі
Таиландтағы ең ірі және әдемі Будда бейнесінің бірі Фра Жао Лан Тонгтың Ват Пхра Каевтегі убосотта сақталған. Бұл бейне жез бен мыстан жасалған және 700 жылдық екеніне сеніледі. Бейне бастапқыда Чианг Рай қаласындағы Ват Пхра Чао Лан Тонгта орналасқан, кейін Ват Нгам Муангқа, ал 1961 жылы (Б. Э. 2504) Ват Пхра Каевқа көшірілді. Сөйтіп, қазір ол Фра Жао Лан Тонг деп аталады.
One of the largest and most beautiful Buddha images in Thailand is housed in the ubosoth at Wat Phra Kaew, Phra Jao Lan Thong. The image is made of brass and copper and is believed to be 700 years old. The image was originally housed at Wat Phra Chao Lan Thong in Chiang Rai, then moved to Wat Ngam Muang, and then to Wat Phra Kaew in 1961 (B. E 2504). Thus it is now called Phra Jao Lan Thong.
Упосатта залы
Пхра Упосатха (убософ, Сангханың рәсімдері үшін қолданылатын киелі ғимарат) бастапқыда 1890 жылы Чианг Саен стилінде 9,50 метр ені және 21,85 метр ұзындығымен салынған Вихара (жиын залы) болды. Бұл орташа өлшемді, әдемі ойылған ағаш құрылыс, оның есіктері ерекше ою-өрнекпен безендірілген. Оның архитектуралық стилі "жайылған қанатты тауық" деп белгілі. 2001 жылы Көркем өнер департаментінің келісімімен қайта жөндеу жұмыстары жүргізілді.
Phra Uposatha (the ubosoth, a consecrated chapel used for the Sangh's ceremonies) was originally a Vihara (assembly hall), built in 1890 in Chiang Saen style with 9.50 metres in width and 21.85 in length. It is a medium sized, nicely carved wooden structure with unique carved doors. Its architectural style is known as "incubating hen". Its renovation was done in 2001 with the approval of the Department of Fine Arts.
Жаңа Пхра Кэу Маракоттың бейнесі
1990 жылы Сомдей Пхра Сринагариндра, Ана патшайымның тоқсан жылдығына арнап, Қытайда Канада жадынан жаңа Phra Kaew Marakot мүсіні жасалды. Бұл мүсін Бангкоктағы Phra Kaew Marakot мүсінінің қасақана жақын, бірақ толық емес көшірмесі болып табылады; оның тізесінен ені 48,3 см, ал биіктігі 65,9 см, түпнұсқадан 0,1 см қысқа. Жаңа мүсін Phra Yok Chiang Rai (Чианг Рай жаде Буддасы) деп аталады және Haw Phra Yok-та сақталады. 1991 жылдың 20 қыркүйегінде Бангкокта (Б.Э. 2534) арнау рәсімі өтті, ал сол жылдың 19 қазанында мүсін салтанатты шерумен Уат Пхра Каев, Чианг Рай ғибадатханасына орнатылды.
In 1990, a new Phra Kaew Marakot image was commissioned and carved in China out of Canadian jade in honor of Somdej Phra Srinagarindra, the Princess Mother's ninetieth birthday. The image is an intentionally close but not exact replica of the Phra Kaew Marakot in Bangkok; it is 48.3 cm wide across the lap and at 65.9 cm high, it is just 0.1 cm shorter than the original. The new image is called Phra Yok Chiang Rai (Chiang Rai Jade Buddha) and is housed in Haw Phra Yok. A dedication ceremony was held in Bangkok on 20 September 1991 (B. E. 2534) and the image was installed with a grand procession at Wat Phra Kaew, Chiang Rai on 19 October of the same year.
Мұражай
2006 жылдан бері Ұлттық ғылым мұражайының (Банккокта) зейнеткерліктегі орынбасары Ачарн Супачай Ситилерт және бұрын Раи Мае Фа Луангта жұмыс істеген музейші Ребекка Уэлдон ғибадатхананың мол қазына қоймасын зерттеп, жинақтарын анықтаумен айналысып келеді. Олардың бастамасын қазір ғибадатханадағы Ланна құжаттамасы, тарихы және археологиясы салаларын оқып жатқан көптеген монахтар қолдап отыр. Әлхамдуллилла, діни сыйлықтар көбінесе жақсы тіркелген (кейде тіпті тасқа қашалып), ал олардың еңбегінің нәтижесі ғибадатхана аумағындағы әдемі қоғамдық мұражайда көрініс тапқан. Көрмеге қойылған шағын жинақ жүздеген жылдар бойы Ланнадағы діни өнердің әртүрлі аспектілерін көрсету үшін көркем етіп ұйымдастырылған. Әр заттың сипаттамасы тай, ағылшын және ланна тілдерінде берілген. Тай және ағылшын тілдерін білетіндерге толыққанды ақпаратты қамтитын буклеттер ұсынылады. Мұражайда Бангкоктан тағайындалған Жао Рачавонг Буаракоттың ресми киімі сияқты діни емес заттар да бар (1890 жылдар). Мұражай Трират көшесінде, Овербрук ауруханасының қарсы бетінде орналасқан. Кіру ақысыз. Ол аптаның жеті күні сағат 9.00-ден 17.00-ге дейін жұмыс істейді.
Since 2006 Acharn Supachai Sitilert, retired Deputy Director of the National Science Museum (in Bangkok) and Rebecca Weldon, a museologist formerly based at Rai Mae Fah Luang, have worked through the temple's vast storage of treasures to identify and research the holdings. Their initiative is now being supported by many monks based at the temple who are doing advanced studies in Lanna documentation, history and archaeology. Fortunately religious donations are usually very well documented (sometimes literally in stone), and the results of their efforts may be seen in a fine community museum inside the temple grounds. The small selection on display is beautifully arranged to illustrate many aspects of religious art in Lanna over hundreds of years. Each item is labeled in Thai, English and Lanna. The literate in both Thai and English can ask for brochures giving much greater detail. There are also some secular items on display including the official uniform of Jao Rachawong Buarakot, which was appointed from Bangkok (1890s). The museum is located on Trirat Road across from Overbrook Hospital. Entry is free of charge. It operates seven days a week from 9.00 to 17.00 o'clock.