Кіріспе

Маори тіліндегі сәлемдесу – Kia ora (ағылшын тілінде /k/iː/ə/ /'/ɔːr/ə/ KEEəORə немесе /k/j/ɔːr/ə/ KYORə деп айтылады) – Жаңа Зеландия ағылшын тіліне енген маори тіліндегі сәлемдесу. Ол сөзбе-сөз "өмір бойы" немесе "денсаулыққа" деп аударылады, сөйлеуші бір адамнан екінші адамға өмірдің өзегін тілейді. Бұл "сәлем", "қош келдіңіз" немесе "сау болыңыз" деген мағынадағы бейресми сәлемдесу немесе қоштасу ретінде қолданылады, сондай-ақ "рахмет" сияқты алғыс білдіру үшін де қолданылуы мүмкін. Жергілікті сәлемдесу ретінде, ол Австралия және Жаңа Зеландия ағылшын тілінде қолданылатын "g'day" сөзімен салыстырылады.

Мағынасы

Kia ora біреуге өмір мен денсаулық тілеу үшін қолданылуы мүмкін, сондай-ақ сәлемдесу, қоштасу немесе алғыс айту ретінде де қолданылады. Бұл мәдениеті ораторлықты бағалайтындықтан, кездесуде сөйлеушімен келісімді білдіруге де пайдаланылады. Kia ora басқа, формалдырақ маори сәлемдемелерімен бірге кеңінен қолданылады. Мәдениет және мұра министрлігінің NZHistory веб-сайты оны әрбір жаңазеландиялықтың білуі керек 100 маори сөзінің бірі деп санайды және былай анықтайды: "Сәлем!, Қайырлы күн! (жалпы бейресми сәлемдесу)". Сондай-ақ, "tātou" деген сөзді қосу арқылы, сіз бұл жерде барлық адамдарға, тіпті сөйлеп тұрған адамға да сөздеріңізді жеткізесіз.

Коммерциялық пайдалану

Жаңа Зеландияның ұлттық әуе компаниясы Air New Zealand ұшақ ішіндегі журналына Kia Ora деген атты қолданады.

Дау

1984 жылы Оклендтегі телефон операторы Найда Главишке поштаға шағым түскеннен кейін қоңырау шалушыларды қарсы алғанда "киа ора" сәлемін қолдануды тоқтату туралы бұйрық берілді. Ол бұған бас тартты және осының салдарынан қызмет бабында төмендетілді, бұл оқиға көпшіліктің қызығушылығын қозғады. Кейіннен оған бұрынғы лауазымы қайта берілді. Пошта бастығы Роб Талбот сол кездегі премьер-министр Роберт Малдунды "киа ора" қолдануға тыйым салуды кері қайтаруға көндірді.

Басқа тілдерде

Kia ora сөзінің мағынасы көптеген туысқан полинезиялық тілдерде, мысалы Кук аралдары маори тіліндегі kia orana сөзіне ұқсас.