Кіріспе

Міндетті тарап (талап етілетін тарап, қажетті тарап немесе қажетті және міндетті тарап) – сот процесіне қатысуы сот юрисдикциясы үшін немесе сот шешімін шығару мақсатында қажетті тарап. Іс жүзінде, тарап "қажетті" болуы мүмкін, бірақ міндетті емес. Мысалы, егер олар сот процесіне қатысты мүдделерін білдірсе, олар қосылмаған жағдайда, бұл мүддеге кедергі келтіруі мүмкін. Бірақ олардың қатыспауы басқа тараптың мүддесіне қауіп төндірмесе, бұл оларды міндетті тарапқа айналдырмайды. Көбінесе, міндетті тарап – іс бойынша шешім тікелей олардың құқықтарына әсер ететін кез келген тарап болып табылады. Көптеген юрисдикцияларда судьяның дискрециясы бойынша міндетті тарапты (іске тарап ретінде қосылған) қосып алуға мүмкіндік беретін ережелер бар, бұл тарапты қоспау деп аталады. Кейбір жағдайларда, мұндай тарапты қосу мүмкін болмаса, іс тоқтатылуы керек. АҚШ-та бұл Федералдық азаматтық процессуалдық ережелердің 19-бабында егжей-тегжейлі сипатталған.

Қажетті тарапқа қосылу мүмкіндігін анықтау

Жоқ болған тараптың қажет екендігі анықталғаннан кейін, сот осы тарапты іске қосудың мүмкін екенін анықтауы керек. Бұл шешімді қабылдау үшін сот, кез келген тарапқа қатысты юрисдикциясының бар-жоғын анықтау үшін қолданатын дәл сол талдауды пайдаланады. Біріншіден, сот осы тарапқа қатысты жеке юрисдикцияны жүзеге асыра алатынын анықтауы керек. Екіншіден, жеке юрисдикцияны жүзеге асыру соттың қарау құзыретіне әсер ете ме екенін анықтауы тиіс. Әртүрлі штаттардан келген талапкерлер мен барлық айыпталушылардың қатысуымен федералды сотқа түскен дауларда, егер қосылу әртүрлілікті жойса, қосылу мүмкін емес деп есептеледі. Егер жоқ болған тарапты іске қосу мүмкін болмаса, сот осы тарапты қоспай іс жүргізуге бола ма екенін анықтауы керек. Егер іс жүргізу мүмкін болмаса, іс тоқтатылады. Кейбір юрисдикцияларда қажетті тарапты қоспау іске кедергі келтірмейді. Мысалы, Вирджиния штаты қажетті тараптар доктринасын мойындамайды. Айыпталушы талапкердің қалыпты жағдайда қажет деп саналатын тарапты дұрыс қоспағанын дәлелдесе де, сот осы тарапты қосуға тырысуы мүмкін. Бірақ, егер тарапты қосу мүмкін болмаса, іс осылайша жалғаса береді.