Чосердің «Жақсы әйелдер туралы аңыз» поэмасы

Кіріспе

Орта ағылшын тіліндегі Шосердің поэмасы

"Жақсы әйелдер туралы аңыз" – Джеффри Шосердің XIV ғасырда жазған арман көрінісі түріндегі поэмасы. Бұл поэма Шосердің "Кентербериялық аңыздары" және "Троилус пен Крисейда" шығармаларынан кейін үшінші ең ұзын туындысы. Бұл ағылшыл тілінде иамбикалық пентаметрді немесе он буынды жұптарды қолданған алғашқы маңызды туынды болуы мүмкін, оны Шосер кейін "Кентербериялық аңыздарында" кеңінен пайдаланды. Батырлық тақпақтың осы түрі, мүмкін, Шосерден шабыттанған ағылшын әдебиетінің маңызды бөлігіне айналды.

Аңыздар

Ақын пәк әйелдер туралы он оқиғаны тоғыз бөлімде баяндайды: Клеопатра, Тисба, Медея, Филис, Гипсипиль, Ариадна, Лукреция, Филомена, Гипермнестра, Дидо. Бұл шығарманың құрылымы кейінірек шыққан "Монктың ертегісі" кітабына ұқсас және сол ертегі сияқты оның басқа да көптеген шығармалары аяқталмаған сияқты. Шосердің аңыздар туралы дереккөздері: Вергилийдің Энеидасы, Боведің Винсенті, Гвидо делле Колонның Historia destructionis Troiae, Гай Юлий Гигинус "Фабула" және Овидийдің "Метаморфозалар мен Героидтар". Клеопатра туралы аңыз: Марк Антоний әйелі (Октавианның қарындасы) басқа әйел іздеу үшін тастап кетеді. Ол Клеопатраны тауып, оған ғашық болады. Олар үйленіп, үлкен той өткізеді, бірақ тойдан кейін көп ұзамай Марк Антоний Октавианның әлі де ашулы екенін біліп, онымен кездесуге шығады. Клеопатра мен Марк Антоний Октавианға қарсы шығады. Марк Антоний шайқаста жеңіледі, сондықтан атын сақтап қалу үшін өзін-өзі пышақпен өлтіреді. Клеопатра Марк Антонийдің өлімін естіп, қатты қайғырады. Ол оған не болса да, өзіне болатынын ант еткен. Сондықтан ол Марк Антонийдің ғибадатханасының жанындағы орды улы жыланмен толтырып, оның жанына барып, соңғы тынығып алу үшін жатуды шешті. Тисбе туралы аңыз: Тисбе мен Пирам бір-бірін қатты жақсы көреді. Алайда олар бір-бірімен бірге бола алмайды. Олар үйлерін бөліп тұрған қабырғадағы жарық арқылы сөйлесіп отырды. Олар кешке қарай бір ағаштың түбінде кездесуді жоспарлады. Тисба ағаштың астына келіп, Пирамның келуін күтеді. Кенеттен арыстан пайда болады. Арыстанның аузы қанға толы болғандықтан, Тисбе қашуға шешім қабылдайды. Ол қашып бара жатқанда, жамылғысын тастайды. Ақыры Пирам ағаштың алдына жетіп, парданы табады. Ол ең жаман жағдайды болжап, өзін-өзі семсермен сауғалауды шешеді. Тисби жақын арада өзінің сүйіктісінің өлі екенін көреді. Ол сол семсерді алып, өзін-өзі өлтіреді. Дидоның аңызы: Энейге Венера Дидоны іздеп, оның жүрегін жеңу керектігін айтады. Эней Дидомен аң аулауға шыққанда, дауыл басталады. Олар үңгірден пана іздеп жүгіреді. Көп ұзамай олар үңгірде жалғыз қалғандарын байқайды. Эней Дидоға деген махаббатын мойындайды. Алғашында Дидо Энейді жақсы көретінін мойындаудан бас тартады. Алайда, ақырында ол жігітке өзін қатты жақсы көретінін мойындайды. Эней Дидоға құмарлық танытады, бірақ ақырында Дидоға деген қызығушылығын жоғалтады. Ол қызын тастап, қайтып оралмайтындай жоспар жасайды. Дидо оның кетуге тырысатынын біледі, ал ол оны тоқтатуға тырысады. Дидо оны тоқтатуға тырысса да, Эней кетеді. Дидо апасына барып, жерлеу рәсімін дайындауға шақырады. Дидо жерлеу рәсімін көргенде Энейдің семсерін алып, өзін-өзі пышақтап өлтіреді. Гипсипиль мен Медея туралы аңыз: Бұл аңыздың кіріспесі Ясонды екі әйелге сүйіспеншілік үшін өлетіндігі туралы өтірік айтуы үшін шақырады. Алғашқы сөзінде адал емес сүйіктісінің адал сүйіктісіне қарағанда көбірек қуанышқа бөленетіндігі айтылады. Гипсипиль туралы аңыз басында оқырманға Ясон патшаның немере інісі екенін айтады, содан кейін ол бір кезде құрметті адам болған деп жалғастырады. Патша Пелиас (Жасонның ағасы) Жасонның көпшілікке ұнатылуына алаңдай бастады. Патша Пелиас оған қазынаны іздеуге баруын айтты. Ол Джейсонға өзімен бірге баратын ер адамдарды таңдап алып, экспедицияға ақы төлейтінін айтады. Жас, батыл Жейсон оны қабылдады. Ол екіпажға ие болады (Геркулес оның екіпажының бір бөлігі) және ол Гипсипилді кездестіретін аралға жүзіп барады. Гипсипил Ясонға көмек керек пе деп сұрауға адам жіберді, ол хабаршыға патшайымға алғыс айтуды айтады, бірақ олар тек оң желдерді қалайды. Джейсон патшайыммен жағажайда кездесіп, сәлемдеседі. Ол оны тексеріп, оның ақсүйек болуы керектігін айтады. Джейсон Hypsipyle's-те біраз уақыт тұрады, жақсы жел күтеді, осы уақыт ішінде Джейсон оны құшақтап алады. Кейін Джейсон Гипсипильге үйленіп, балалары болады. Ол әйелдің барлық дүние-мүлкін алып, кетіп қалды. Содан кейін ол оны ешқашан көрмеді. Гипсипила күйеуіне адал болып, жалғыз және қайғылы қайтыс болады. Медея туралы аңыз Ясонның Колхидаға келіп, құмарлығын қанағаттандыру үшін әйел іздеуінен басталады. Ясон патшаға барып, алтын жүнді табуға рұқсат сұрайды. Патша оның өтінішіне құлақ асып, оны қызы Мадеяның қасына отырғызады. Мадея бұрын Джейсонның беделін естіген және оған ғашық бола бастайды. Ол оған алтын жүнді іздеп жүргені үшін алаңдайтынын айтады. Ол өзінің қауіпсіздігіне алаңдайтынын айтады. Ол оған кездесетін қауіпті нәрселердің бәрін түсіндіре�...

The poet recounts ten stories of virtuous women in nine sections: Cleopatra, Thisbe, Medea, Phyllis, Hypsipyle, Ariadne, Lucretia, Philomene, Hypermnestra, Dido. The work is similar in structure to the later Monk's Tale and like that tale, and many of his other works, seems to be unfinished. Chaucer's sources for the legends include: Virgil's Aeneid, Vincent of Beauvais, Guido delle Colonne's Historia destructionis Troiae, Gaius Julius Hyginus' Fabulae and Ovid's Metamorphoses and Heroides. The Legend of Cleopatra: Mark Anthony leaves his wife (the sister of Octavian) in search for another wife. He finds Cleopatra and falls in love with her. They get married and have a great feast but shortly after the feast Mark Anthony learns that Octavian is still angry and is sailing to meet him. Cleopatra and Mark Anthony sail out and meet Octavian. Mark Anthony is defeated in battle so to save his reputation he stabs himself. Cleopatra hears of the death of Mark Anthony and mourns his death extensively. She had sworn that whatever happened to him, would happen to her. So she filled a pit next to Mark Anthony’s shrine with poisonous snake and laid herself into a final rest next to him. The Legend of Thisbe: Thisbe and Pyramus love each other dearly. However, they are not able to be together. They talked through the crack in the wall that separated their dwellings. They planned to meet at a tree later that evening. Thisbe arrives and sits under the tree waiting for Pyramus to show up. Suddenly a lion appears. The lion’s mouth is covered in blood so Thisbe decides to flee. While fleeing, she drops the veil that she was wearing. Pyramus finally arrives at the tree and finds the veil. He assumes the worst and decides to stab himself with his sword. Thisbe soon returns to find her lover dead. She takes the same sword and kills herself. The Legend of Dido: Aeneas is told by Venus that he is to seek out Dido and win her heart. When Aeneas is out hunting with Dido, it begins to storm. They run to seek shelter in a cave. They soon notice that they are alone in the cave. Aeneas confesses his love for Dido. At first, Dido refuses to confess that she loves Aeneas back. However, she finally admits to him that she loves him dearly. Aeneas begins to court Dido but eventually he loses interest in Dido. He starts to plan how he will leave her and not return. Dido learns that he is trying to leave and she attempts to stop him from going. Aeneas leaves despite Dido trying to stop him. Dido then calls upon her sister to prepare a funeral arrangement. When Dido sees the funeral arrangement she takes Aeneas’ sword and stabs herself. The Legend of Hypsipyle and Medea: The intro of this legend calls Jason out for the way he lies to the two women about how he would die for love. The intro also state how the unfaithful lover will receive more delight than the faithful one. The Legend of Hypsipyle at beginning tells the reader that Jason is the king’s nephew and then continues on to say he was once honorable. King Pelias (Jason’s uncle) became worried that Jason would be so well liked so he plotted to send him to his death. King Pelias told him that he wants him to go on a quest to find a treasure. He tells Jason that he will pick the men to go with him and pay for the expedition. Jason being young and courage accepts. He is granted a crew (Hercules is part of his crew) and sails to the island where he meets Hypsipyle. Hypsipyle sent a man to ask is Jason required any help and he tells the messenger to thank the Queen but they only want favorable winds. Jason meets the Queen at the beach and greets her. She examines him and notes that he must be of nobility. Jason stays at Hypsipyle’s a while waiting on the good wind, during that time Jason woos her. Jason eventually marries Hypsipyle and has children with her. He took all her property and then set sail and left her. She never saw him again. Hypsipyle decided to be faithful to her husband and dies alone and sad. The legend of Medea starts off with Jason arriving at Colchis and he is looking for a woman to satisfy his lust. Jason goes to the king and requests permission to find the golden fleece. The king grants his request and is so honored that he sits Jason next to his daughter, Madea. Madea had previously heard of Jason’s reputation and begins to fall in love with him. She tells him she is worried about him attempting to find the golden fleece. He tells her that he is honoured that she is worried about his safety. She explains to him all the dangerous things he would face. She tells him that she can help save him from some of these dangers but if she does he will become her faithful husband. Jason succeeded and he brought Madea across the sea to his home land. However, Jason does the same thing to Madea that he did to Hypsipyle. He married her, took her treasures, had children with her and then abandons her. The Legend of Lucretia: When Rome was under siege, Sextus Tarquinius goes to his friend Collatinus’s house. They go into see his wife, Lucretia, who was in her chambers with her hair down (as she was not expecting visitors). She explains how she hopes Collatinus is safe and be home soon. Collatinus shows himself and she begins to cry and kiss him. Sextus Tarquinius looks at Lucretia and begins to examine her features. He desires her so badly that he decides he will make Lucretia his. He sneaks into her room and forces himself upon her. He makes her be submissive by placing his sword at her heart and threatening to kill a stable boy and place him there. Lucretia doesn’t want to soil her good name so she submits to him. After the act, Lucretia calls her husband, ladies, and parents. She explains the horrible act that occurred. She then explains that she doesn’t deserve forgiveness, she then takes a knife and kills herself.

Екі сөздің проблемасы

Әңгіменің өзі Чеусердің екі ауыспалы прологы бар. Әңгімеге қатысты сын-пікірлер, оның жарық көруінен кейін, Чосерді өзінің прологын ауызша көрерменге көбірек сәйкес келетін етіп өңдеуге талпындырды. Анн патшайым билік құрған кезде феминизм тақырыбы өте өзекті мәселе болды. Шосердің бұл шығарманы жазуға деген мотивациясы оның қоғамдағы әйелдерді бұрынғы және жағымсыз суреттеуі үшін өкініш ретінде түсініледі. Бұл фактор Чоссерге өзінің түпнұсқалық нұсқасын редакциялауға қатты әсер еткен болуы мүмкін. Олардың қайсысы қысқа, қайсысы ұзын, қайсысы түпнұсқа, қайсысы өңделгенін ешкім нақты айта алмайды. Хикаяның контексі және оның басқа шығармаларымен байланысы оның карьерасының ортасында жазылғандығын көрсетеді. Хикаяның авторы нақты күні белгісіз, бірақ осы екі прологтың болуы хикаяның жазылған уақытын анықтауға көмектесті. Әңгімелердің басылымы мен құпия шығу тегі туралы ақпараттың жетіспеуі жылдар бойы сыншыларға тек екі нұсқаның қайсы түпнұсқа екенін ғана емес, сонымен қатар әңгіменің қайсысы артық екендігін де талқылауға ықпал етті. Қазіргі ағылшын тіліндегі сын және талдау осы екі прологтың дәстүрлі түрде екі нұсқасының алғашқы абзацтарына бағытталған, өйткені екі өлеңнің бірінші жартысы негізінен бірдей. Кейбір сыншылар сюжеттің екі нұсқасының арасындағы ортақ деректерге негізделген оқиғаның мақсатын прологтың екі нұсқасының арасындағы оқиғаның көрсеткіші ретінде, оқиғалар мен кейіпкерлердің таңғажайып әйелдікке негізделген "Ледис-Кітап" ретінде көрсетеді. Басқа сыншылар бұл өкінішті сезімді екі шығарманың қайсысы түпнұсқа және ең адал екендігі туралы нақты көрсеткіш ретінде қабылдайды. Егер бұл шын болса, онда прологтың бастапқы нұсқасы екі нұсқаның ішіндегі ең адал, мүмкін, ұзақ, аз редакцияланған нұсқасы болуы мүмкін. Бұл прологта өзінің әңгімелерін жағымсыз сипатқа түсіру оның оны редакциялауына себеп болды деп айтылады. Оқырманның бұл әңгімені осы екі түрлі контексте қалай қабылдайтыны өте субъективті. Шосер тек өзінің қоғам алдындағы беделін тазартуға тырысты ма, әлде әйелдерге арналған қосымша мәтін жасау үшін шынымен ақыл-ойынан қозғалды ма? Егер олай болса, бұл сезімдер редакциялау процесін қалай қозғады? Бұл - сын пікірді қозғаушы маңызды сұрақтар. Екі пролог арасындағы пікірталастың соңғы маңызды бөлшегі екеуін де сын тұрғысынан немесе практикалық тұрғыдан талдау мақсатында жатыр. Лоуес, прологтың екі нұсқасынан шыға алатын жалғыз мақсат - "Жақсы әйелдер туралы аңыз" немесе басқа да Шосерлік ертегілердің нақты деректерін және авторлығын анықтауға көмектесу, ал қай нұсқасы артық екендігі туралы пікір алысудың пайдасы жоқ, өйткені олар бірінші кезекте бірдей. Годдард сияқты басқа сыншылар Чосердің тұлғасына немесе оның жеке мінез-құлқына қызығушылық танытады. Ол шынымен де өз ісінде жақсы ниетпен істеген бе, әлде тек қана сыншыларына көңіл бөлген бе? Бұл сын мен талдаудағы жарылыс қазіргі сын салаларына басымдық берді және бұл оқиғаға қатысты онжылдықтарға жуық талқылауларға жол ашты. Басқаша айтқанда, басқа ғалымдар осы аргументтер мен пікірталастарды жалғасып жатқан әңгімеге нақты сілтемелерге жіктеуге тырысты. Сол кезеңде, әсіресе әйелдер үшін, индивидуализмді көрсету даулы болғандықтан, "Жақсы әйелдер туралы аңыз" кітабындағы Чоссердің жазу стилі оны кім оқығанына байланысты консервативті де, радикалды да деп оқуға болады. Бұл өлеңдер сериясы осы әйелдердің аңыздары мен олардың махаббатпен болған қиындықтары туралы болып көрінсе де, оның жекешілдіктің даулы тақырыбына сілтеме жасайтын саяси тұсы бар. Хелен Филлипс Чоссердің осы айтысты жасыру үшін осы өлеңдерінде ерекше "амороздық" тонды қолданғанын, ал осы саяси емес әңгімелерге саяси жаргонды қосып, осы негізгі тақырыпты әлі де ұсынғанын жазады. Мүмкін, әйелдер бұл оқиғаны ерлер өлеңді қалай оқығандай, қалай әрекет ету керектігі туралы ақпарат ретінде емес, сатира ретінде оқыған болар еді. Сондықтан әйелдер осы шығарманы Чоссер ойлағандай түсіндіруде маңызды рөл атқарды.

The story itself has two alternate prologues Chaucer authored for the story. The prevailing theory is that the contemporary criticism of the story following its release motivated Chaucer to sanitize or edit his prologue to be more fitting for the audience at hand. With Queen Anne in power, the topic of feminism was very much a hot button issue. Chaucer’s motivation for authoring the work in the first place is understood as a penance of his previous and unflattering depictions of women in his society. This factor could have had a strong influence on Chaucer to edit his original take. There is a shorter and a longer of the two, and nobody can definitively assess which is the original and which is the edited. The context of the story, and the subject matters relations to the other works of Chaucer tells us that it was most likely penned sometime in the midpoint of his career. The authorship of the story is not known to an exact date, but the existence of these two prologues has helped to determine the specific period in Chaucer’s career that the story was likely written, it has a practical significance in decoding Chaucer's career. The lack of information surrounding the stories publication and mysterious origins has influenced critics over the years to debate not only which of the two is the original version but also which is the superior one for the story. Contemporary English criticism and analysis of these two prologues has traditionally focused on the opening paragraphs of both versions, since the first half of both poems are largely identical. Some critics point to the stories purpose in its shared details between both versions of the prologue as the indicator of the story as a sort of “Ladies Handbook” based on the stories and characters admirable femininity. Other critics take this sentiment of penance as the real indicator as to which of the two works is the original as well as the superiorly honest. If this were true, then the original version of the prologue would most likely be the more brutally honest of the two, perhaps the longer less edited version. It has been argued that his continued unfavorable portrayal of his stories purpose in this prologue caused him to edit it down. So, it's largely subjective what the reader will take the story as with these two differing contexts. Was Chaucer simply trying to sanitize his public image or was he really admentally motivated in creating a companion text for women to utilize? And, if so, how did these sentiments motivate the editing process? These are the essential questions that drive the critical conversation. The last essential detail of the debate between both prologues lies in the purpose of an analysis of the two, critically, or practically. Lowes argues that the only real purpose we can get out of both versions of the prologue is to help determine the specific details and supposed authorship of The Legend of Good Women or other Chaucerian tales, and that is rather useless to debate which version is superior since they are largely identical in the first place. Other critics like Goddard, are interested in the person of Chaucer or his individual character. Was he really as good willed as he comes off in his work or was he really just pandering to his critics? This rift in criticism and analysis has largely dominated the existing critical spheres and permeated nearly decades of debate surrounding the story. Alternatively, other scholars have attempted to scatologically categorize these arguments and debates into definitive references of the ongoing conversation itself. Because it was controversial during that time period to show individualism, especially for women, Chaucer’s style of writing in The Legend of Good Women could be read as both conservative and radical depending on who was reading it. Although this series of poems seems to be about the legends of these women and their difficulties with love, it has a political undertone that points to the controversial topic of individualism. Helen Phillips writes that Chaucer uses a specifically “amorous” tone in these poems to veil this controversy, while adding in political jargon to these otherwise unpolitical stories to still suggest this underlying topic. Most likely the female audience would have read this story as a satire rather than as an informational story on how they should act, which is how the male audience would have read the poem. So, the women played an important role in interpreting this piece in the way that Chaucer intended.