Кіріспе

Тауық тұқымы Серама, сонымен қатар Малайзия Серамасы деп те аталады, бұл соңғы 50 жылда Малайзияда шыққан кішкентай тауық тұқымы.

Тарих

Серамалар Малайзияның Келантан штатында жапон және малайзиялық бантамдардың будандасуы нәтижесінде пайда болған. Құстар туралы басқа да әңгімелерде ежелгі заманда Таиланд патшасы жергілікті сұлтанға кішкентай тауықтарды сыйлағандығы айтылады. Осы аймақта кішкентай тауықтар әрқашан танымал үй жануарлары болған және оларды көбінесе "ayam katik" (көкпар тауықтар) және "ayam cantik" (әдемі тауықтар) деп атаған. Қазіргі заманғы тұқымды Келантаннан шыққан Уи Йен Инге қарыздаулымыз, ол тұқымды Таиланд патшаларының лақабы Рамадан кейін "Серама" деп атады. Тұқым алғаш рет 1990 жылы көрмеге қойылды. 2004 жылғы Азиядағы құс тұмауы эпидемиясы кезінде үкіметтің алаңдауына байланысты осы тұқымның көптеген құстары қырылды. Отандық елде тұқым үшін жазбаша стандарттар жоқ. Дегенмен, Малайзиядағы жарыстарда бағалау және төрелік ету бойынша жалпы нұсқаулық бар. Көптеген селекционерлер өсіретін нақты стиль немесе типке ие, бірақ көбінесе бірнеше "стильді" ұстайды. Бұл стильдер көбінесе селекционерлер чемпионның тегін сипаттау үшін берген атаулар (мысалы, Хусин, Мат Аванг) болып табылады, бірақ пішін, ерекшеліктер немесе мінез-құлық сияқты жалпылама сипаттамалар да болуы мүмкін (мысалы, жұқа, суасты, және аждаха). Сондықтан Малайзияда үлкен әртүрлілік бар, бірақ жалпы тақырып – қорқынышсыз жауынгер немесе ойыншық сарбаз бейнесіндегі кішкентай батыл тауық. Құстың пішіні, мінез-құлқы, темпераменті және мөлшері ең маңызды сипаттамалары болып табылады. Олар ашық үстел үстіндегі жарыстарда (көбінесе "сұлулық конкурсы" деп сипатталады) бір-бірімен жарысады және бірнеше төрешілер бағалайды. Жеңімпаз құстарға берілетін жүлде айтарлықтай сомада ақша болуы мүмкін.

Америка Құрама Штаттары

Сераманы АҚШ-тағы бірнеше ұйым насихаттап келеді; олардың бірі – Солтүстік Американың Серама кеңесі. Осы кеңес Сераманы түрлі ұлттық құс көрмелерінде Солтүстік Америкаға таныстыруға көмектесті. 2004 жылдың көктемінде Луизиана штатының Батон-Руж қаласында «Каджун Классик» деп аталатын, тек Серамаға арналған көрме өтті. Солтүстік Американың Серама кеңесі ұсынған американдық Серама 2011 жылдың сәуірінен бастап Америка Құс қауымдастығы және Америка Бантам қауымдастығы тарапынан қабылданып, ақ түсті нұсқасы бірінші болып мойындалды. 2012 жылдың басында Сераманың тағы көптеген түрлерін Америка Құс қауымдастығы (APA) және Америка Бантам қауымдастығы (ABA) тарапынан қабылдау мақсатында тағы бір топ құрылды. Бұл топ – Америка Серама қауымдастығы деп аталады.

Еуропа

Сермалар алғаш рет 2004 жылы Ұлыбританияға әкелінді. Құстар Америкадан да, Малайзиядан да тікелей импортталды. Ұлыбританиядағы Сермалардың бастапқы тобы бірнеше ондаған құстан ғана тұрды. 2005 жылы Серма иелері мен әуесқойлардың шағын тобы Ұлыбритания Серма клубын құруға шешім қабылдады, ол Ұлыбританиядағы алғашқы Серма клубы болды. Олар Ұлыбритания үшін Серма тұқымының стандартын белгіледі. 2008 жылы клуб ресми түрде Ұлыбритания Құс шаруашылығы клубының еншілес тұқым клубы ретінде танылды. Сермалар Еуропаның көп бөлігінде әлі де сирек және қымбатқа түседі. Нидерландыда Ұлыбританиядан тыс Сермалардың ең көп саны болуы мүмкін. Нидерландыдағы малдың көп бөлігі Америкадан және Ұлыбританиядан импортталған құстардан/жұмыртқалардан шыққан. Францияда және Еуропаның басқа елдерінде олардың танымалдылығы артып келеді. Олар Сермалардың төрт класын бөліп қарастырады.

Жалпы сипаттамалары

Серамалардың ерекшелігі – тік денелі болуы, толық көкірек, тік тұрып, денеге жақын қысылған құйрық қауырсындары және жерге дерлік тиетін тік қанаттары. Малайзияда олар адамға ұқсас келбеті үшін батыл жауынгерлер және бас періштелер тауығы деп сипатталады. Олар әлемдегі ең кішкентай тауық тұқымы. Серамалардың салмағы әдетте бір килограмнан кем, бірақ оның туған жері Малайзияда одан да кішкентай, жарты килограмнан да аз салмағы бар құстар да өсірілген. Дегенмен, өлшем ғана Сераманы анықтай алмайды. Серама "типі" жоқ кішкентай тауық – Серама емес, қарапайым кішкентай бантам ғана. "Малайзиялық типтің" жалпы сипаттамалары төменде келтірілген. Америкалық және еуропалық тұқымдастырушылар осы типтің өзгертілген нұсқаларын анықтаған.

Көлік пен темперамент

Серамалар сенімді және қайратты тұрысқа ие, бірақ тыныш және басқаруға оңай, оларды ұстау оңай болуы керек және ешқандай қатігездік көрсетпеуі тиіс. Құс тез поздануға дайын болуы керек, ал бүйірден қарағанда ваза сияқты немесе кең "V" пішінді контур жасауы керек. Олар қанаттарын шайқап, поздап тұрады, мақтанышпен қадам басады, кең кеудесін көрсету үшін басын кері тартып, аяқтарын көтереді, ал кейбір стильдерде көгершіннің мойны мен басының діріліне ұқсас қозғалыстар жасайды.

Денесі

Денесі жақсы дамыған, көкірегі жоғары көтерілген, толық және жақсы алға қарай шығыңқы. Жоғарыдан қарағанда пішіні сопақтау, құйрығына қарай тартылады. Денесі қысқа болуы тиіс.

Қанат

Сераманың денесіне шаққанда қанаттары салыстырмалы түрде үлкен болады, оларды тік ұстап, жерден сәл көтеріп, аяқтарының бір бөлігі көрінетіндей болуы керек. Құстың иықтары жоғары орналасуы тиіс. Басты қанаттары ұзын, бірақ орташа енді, ал екінші қанаттары орташа ұзындықта және кең болуы керек.

Құйрығы

Құстың құйрығы толық, жоғары көтерілген, жоғары қарай бағытталған және құстың денесіне тығыз жабысқан, дене мен құйрық арасында кеңістік жоқ. Орақ тәрізді қауырсындары салыстырмалы түрде түзу және сүйектің ұшындай. Олардың ұзындығы басқа қауырсындардан кем дегенде бір дюйм артық болуы керек, бірақ ең қолайлысы – бастан екі дюймнан аспауы тиіс. Құс тік тұрғанда, қалған қауырсындары қайыңның жоғарғы жағынан биік болмауы қажет. Басты қауырсындары кең және бірімен бірін жақсы жабысуы керек. Құйрық ашық болуы керек, ал арт жағынан қарағанда 45 градус бұрышпен ашылып, ашық "V" пішінін құруы тиіс.

Бас

Бас кішкентай және жақсы артқа қарай иілген болуы керек; басы аяқ деңгейінен жоғарырақ орналасып, аяқтан 90 градусқа жуық не одан да көп бұрышпен ұсталған болуы тиіс. Жалғыз тікқабырға кішкентай немесе орташа өлшемде, кемінде бес тісті болуы артық. Тікқабырға түзу, тегіс, қаттықтарсыз және кез келген деформациясыз, көшпелі типке бейім болуы керек. Мақсылдақтар тікқабырғаға үйлесімді болуы керек, кішкентайрақлары артық, және қаттықтар мен әжімдерден бос болуы тиіс.

Аяқ және аяқ

Аяқтары орташадан ұзынға дейін, тік және денесінің толық әрі бұлшықетті болуы үшін кеңінен орналасқан болуы керек. Олар мықты және тұрақты болуы тиіс. Жамбас орташа ұзындықта, жақсы дамыған бұлшық еттерімен және қалың тібікшелерімен болуы керек. Олар жұмсақ немесе әлсіз көрінбеуі керек.

Қауырсын және түсі

Кейбір басқа азиялық тұқымдар сияқты, Серамалар өз отанында түске қарай селекцияланбайды. Малайзияда тек қана қалыпты қауырсынды құстар ғана қабылданады. Қауырсындар денеге жақын, тығыз жабысып, ұзын немесе еркін ағып тұрмауы керек. Жібектей қауырсынды құстар Америкада және Еуропаның көп бөлігінде қабылданады. Бұл жібектей геннің Малайзиядан әкелінген кейбір құстар арқылы таратылғанына сендіреді. Америкада және Еуропаның кейбір аймақтарында басқа мутациялар (мысалы, бүйірленген, құйрықсыз және қанатты) басқа тұқымдармен будандастыру арқылы енгізілген. Олардың түсі мен құрылымы алуан түрлі болуы мүмкін.

Өсіру

Серамалар басқа батам тұқымдары сияқты. Жұмыртқа салғаннан кейін шамамен 19 күннің ішінде балапандар дамиды және жарылады. Балапандар өте кішкентай болғандықтан, басқа тұқымдарға қарағанда суыққа осал келеді. Балапандар ұядан шыққаннан кейін 16–18 аптадай уақыт қажет, олар жетіліп, өздері жұмыртқалай бастауға жетеді. АҚШ-тағы белгілі селекционерлердің бірі Висконсин штатынан Брайн Спаркс болды, ол малайзиялық стильде өсіруді жақтады. Ол нағыз малайзиялық құстардағы мықты тип пен кішкентай өлшемді қайта жасай алды. Хабар сераманың туған жеріне және алдыңғы қатардағы селекционерлерге жетті. Олар оның жұмысына қызығушылық танытып, оның жетістіктері туралы мақалалар Малайзия жаңалықтарында жарияланды.