Швецияның бұрынғы премьер-министрі Саломон Линдман өмірі мен саяси қызметі

Кіріспе

Швед Премьер-Министрі Соломон Арвид Ахатес Линдман (19 қыркүйек 1862 – 9 желтоқсан 1936) – швед контр-адмиралы, өнеркәсіпші және консервативті саясаткер, 1906 жылдан 1911 жылға дейін және 1928 жылдан 1930 жылға дейін Швеция Премьер-Министрі қызметін атқарды. Ол сонымен қатар 1912 жылдан 1935 жылға дейін консервативті Жалпы сайлау одағының (Allmänna valmansförbundet) және 1913 жылдан 1935 жылға дейін Lantmanna och borgarepartiet (Жалпы сайлау одағының құрамындағы партия) партиясының төрағасы болды, тек 1917 жылы Сыртқы істер министрі қызметін атқарған қысқа мерзімді қоспағанда. Оның 1906 жылдан 1911 жылға дейін және 1928 жылдан 1930 жылға дейін Премьер-Министр болып қызмет еткен екі мерзімі парламентаризм мен жалпы сайлау құқығының енгізілуімен сәйкес келді. Линдман 1888 жылы Энни Алмстромға үйленді, олардың үш баласы болды. Ол sv. туысы болды.

Өмірбаян

Арвид Линдман Швецияның Эстербрюк қаласында бас директор Ахатес Линдман мен Эбба Дальгреннің ұлы болып дүниеге келді. Оның теңіз офицері ретіндегі мансабы 1882–92 жылдары, ал 1907 жылы теңіз резервінде контр-адмирал болып тағайындалғанда ең жоғары деңгейге жетті. Осыдан кейінгі саяси мансабында ол негізінен «Адмирал» деп танылды. Линдман 1892–1903 жылдары Iggesunds Bruk компаниясының, ал 1903–1923 жылдары Strömbacka bruks AB компаниясының бас директоры болды. 1904 жылы ол сондай-ақ Телеверкеттің бас директоры болды. 1902 жылы ол Бострёмнің екінші кабинетіндегі Қаржы министрі лауазымын қабылдаудан бас тартты, бірақ 1905 жылы саяси мансабын бастады, ол Лундебергтің кеңейтілген кабинетінде Теңіз істері министрі (Теңіз күштері мен Жағалау артиллериясы үшін) және Риксдагтың бірінші палатасының мүшесі болды. Штаффтың либералдық кабинеті бірінші өткен пошта жүйесі бойынша барлық ер азаматтарға толық сайлау құқығын беруді және әйелдердің сайлау құқығын қолдауды жоспарлаған; ұсыныс кезінде Линдман орташа консервативтік үкіметтің басында премьер-министр болып тағайындалды. Өте саяси шеберлігімен Линдман 1907–09 жылдары парламенттің екі палатасында «қос пропорционалдық» принципі бойынша ер азаматтарға жалпы сайлау құқығын енгізе алды. Оның алты жылдық үкіметі өнеркәсіп, мектеп және әлеуметтік саясат салаларында бірқатар реформаларды жүзеге асырды. Қорғаныс комитеті құрылды, теңіз күштерін дамыту туралы шешім қабылданды және Скандинавия және Балтық теңізі келісімдерінде Швецияның халықаралық беделі бекітілді. Саяси және экономикалық оппозиция 1909 жылғы жалпы ереуілге әкелді, бірақ ереуіл сәтсіз аяқталды және Линдманның үкіметі патшаның қолдауымен билікте қалуға рұқсат етілді. Сайлау құқығының кеңейтілуі және пропорционалды өкілдік (д’Хондт әдісі бойынша) оңшылдардың парламенттік күш ретінде сақталуын қамтамасыз етті, бірақ солшыл коалицияның табысына да ықпал етті, 1911 жылы либералдар мен социал-демократтар екінші палатаға сайлауда жеңіске жетті. Линдман екінші палатаға ауысты, онда ол 1912–1935 жылдары төраға болды, 1917 жылы Шварц кабинетінде Сыртқы істер министрі болған кезде қысқа үзіліс жасады. Оңшыл саясаткер ретінде ол корольге Хаммаршёльд пен Шварц кабинеттерін құру туралы кеңес берді, мақсаты бірінші палатаның оңшыл консервативті көшбасшысы Эрнст Триггерді тоқтату болды. 1913–1935 жылдары Линдман оңшыл партиялардың ұлттық ұйымы – Жалпы сайлау одағының төрағасы болды, ол қазіргі Уақ партиясының алдағысы болды. Басқа инновациялардың қатарында ол елді аралап сөйлеу үшін ұшақ жалдады және саяси плакаттарды енгізді. ЖСУ 1917 жылы Социал-демократтарға ең ірі партия мәртебесін жоғалтты, олар содан бері оны сақтап келеді (2010 жылғы жалпы сайлауда партияларға шамалы қолдау көрсетілді). Пропорционалды өкілдік, алайда, либералдар мен социал-демократтармен салыстырғанда айтарлықтай қолдау көрсетті; Штаффтың либералдары ұсынған бір мандатты сайлау округтері ықпалдылығын азайтуы мүмкін. 1928 жылы өткен қиын сайлау науқанында, социал-демократтар кейбір коммунистермен даулы коалиция құрып, сайлауда үлкен жеңіліске ұшырағаннан кейін, Линдман либералдар мен еркін ойлылардың (тыйым салуды қолдайтын либералдардың) кең орталық оңшыл үкіметке қолдау көрсетуден бас тартқаннан кейін азшылық оңшыл үкімет құрды. Бұл үкімет жасаған істердің арасында 1928 жылы жұмыс орнындағы бейбітшілік конференциясын шақыру (жиі ереуілдер мен жұмыс тоқтатуларды аяқтауға бағытталған) ерекше атап өтуге лайық. Үкімет 1930 жылы бостандықты және социал-демократтар астыққа кедендік баж салығын көтеру туралы ұсынысты тоқтатқаннан кейін отставкаға кетті, мақсаты аграрлық секторды нығайту болды. Ешбір партия немесе одақ көпшілікке ие бола алмады, бұл 1920-шы және 1930-шы жылдардың басындағы тұрақсыздыққа себеп болды. Линдман заманауи партия басшысы болды, ол қатысумен және сөздерімен тікелей сайлаушыларға жүгінді. Өнеркәсіпші де, саясаткер де болған ол белсенді және мақсатқа бағытталған адам болды. Ол өз принциптерін жоғалтпай, прагматикалық консерватор және қарсыластарымен келісімге келу саясатын іздеген тиімді саяси бейбітшілікке қол жеткізуші болды. Ол ерте кезден нацизм мен фашизмге қарсы болды. 1930 жылдары партияның жастар ұйымы формадағы фашистік топтарды ұйымдастыра бастағанда, ол оларды партиядан шығарып тастады. 1935 жылы Линдман партия басшылығынан жас академик және профессор Гёста Багге пайдасына отставкаға кеткен кезде социал-демократиялық көшбасшы Пер Альбин Ханссонның «жарыс жолынан шыққан адал алғыс» сөздері оған деген кең құрметтің көрінісі болды. Линдман 9 желтоқсан 1936 жылы Кройдон әуежайына қонғаннан кейін, қалың тұманға байланысты Дуглас DC 2 ұшағы үйлерге шағылысқан кезде апатқа ұшырап қайтыс болды.

Arvid Lindman was born in Österbybruk, Sweden, the son of managing director Achates Lindman and Ebba Dahlgren. His career as a naval officer 1882–92 reached its peak in 1907 when he was appointed as Rear Admiral in the naval reserve. During his political career following this he became known primarily as "the Admiral". Lindman was CEO of Iggesunds Bruk from 1892 to 1903 and of Strömbacka bruks AB between 1903 and 1923. In 1904, he also became Director general of Televerket. In 1902 he had declined the post as Minister for Finance in Boström's second cabinet but started a political career in 1905 when he became both Ministry for Naval Affairs (for the Navy and the Coastal Artillery) in Lundeberg's broad based cabinet and a member of the Riksdag's first chamber. Staaff's liberal cabinet had hoped to instate complete suffrage for all draft abiding male citizens under the first past the post system, with implicit support for women's suffrage as well; during the proposal Lindman was appointed Prime Minister at head of a moderate conservative government. Through great political skill Lindman managed to enact universal suffrage for male citizens according to the principle of "double proportionality" – in both chambers of parliament – in 1907–09. His six year government oversaw a number of reforms in the areas of industry, schools and social politics. A defence committee was appointed, decisions were made to build up the navy, and the international position of Sweden was confirmed in the Nordic and Baltic Sea agreements. Political and economic opposition resulted in the general strike of 1909, but the strike failed, and Lindman's government was allowed to remain in power, ostensibly supported by the king. Extended suffrage and proportional representation (under the d'Hondt method) had preserved the right as a parliamentary force yet contributed to a success for the left wing coalition, when the Liberals and the Social Democrats won the election for the second chamber in 1911. Lindman transferred to the second chamber where he was chairman for the second chamber right 1912 35, with an interruption in 1917 when he became Minister for Foreign Affairs in Swartz's cabinet. As a leading right wing politician he had given advice to the King about the creation of the Hammarskjöld and Swartz cabinets, with the goal of blocking the more hard edged conservative leader of the first chamber right, Ernst Trygger. During the years 1913 35, Lindman was chairman for the national organisation of right wing parties, the General Electoral Union – the predecessor of the present Moderate Party – and as such was a driving force in the work to modernize the party organisation, especially after the constitutional change in 1918 which instituted universal male suffrage. Among other innovations he hired an airplane to take him on speaking tours of the country and introduced the political poster. The GEU lost its status as largest party in 1917 to the Social Democrats, which has retained it since (with near equal support for the parties in the general election of 2010). Proportional representation, however, managed to sustain a considerable support though surpassed by both Liberals and Social Democrats; with the single member constituencies advanced by Staaff's Liberals had likely diminished all influence. After a hard fought electoral campaign in 1928, when the Social Democrats had controversially formed a coalition with some Communists and suffered great losses in the election, Lindman formed a right wing government in minority, after the liberals and the Freeminded (pro Prohibition liberals) had turned down the King's request for a broader center right majority government. Among the things this government did, the calling of the conference on peace in the workplace (a move to try to end frequent strikes and lock outs) in 1928 is worth mentioning. The government resigned in 1930 after the Freeminded and the Social Democrats blocked the proposition for raised customs duty on grain, the goal of which was the strengthening of the agrarian sector. No party or union commanded a majority, which made the 1920s and early 1930s notoriously turbulent. Lindman was a modern kind of party leader, who with involvement and eloquence turned directly to the voters. Both as an industrialist and as a politician he was energetic and goal oriented. He was a pragmatic conservative without losing his principles and an effective political peace broker, who sought a policy of compromise with his adversaries. From early on he was strongly opposed to nazism and fascism. When his party's youth organisation started organising uniformed fascist action groups in the 1930s, he saw to it that they were expelled from the party The "honest thanks over the battle lines" from the social democratic leader Per Albin Hansson when Lindman resigned as party leader in favor of the younger academic and professor Gösta Bagge in 1935 was an expression of the wide ranging respect that he had. Lindman died in an aircraft crash on 9 December 1936, when the Douglas DC 2 in which he was travelling crashed into houses near Croydon Airport just after taking off in thick fog.