Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Михаил Гликас немесе Гликас – 12 ғасырғы Византия тарихшысы, теолог, математик, астроном және ақын. Ол, мүмкін, Корфу аралында туған және Константинопольде өмір сүрген. Ол I Мануил Комненнің сынаушысы болды және императорға қарсы қастандыққа қатысқандығы үшін тұтқындалып, көзі жойылды. Қазіргі заманғы ғылым оны 1200 жылы дін ағымынан шыққан деп айыпталған Михаил Сикидитпен (Μιχαὴλ Σικιδίτης) санады.
Michael Glykas or Glycas was a 12th century Byzantine historian, theologian, mathematician, astronomer and poet. He was probably from Corfu and lived in Constantinople. He was a critic of Manuel I Komnenos, and was imprisoned and blinded due to his participation in a conspiracy against the emperor. He is also identified by modern scholarship with Michael Sikidites (Μιχαὴλ Σικιδίτης), who was condemned as a heresiarch in 1200.
Өмір
Гликас 12 ғасырдың бірінші үштен бірінде, шамамен 1130 жылы туған. Оның туған жері Корфу аралы болған.
Glykas was born sometime in the first third of the 12th century, possibly c. 1130. His probable birthplace was Corfu.
Шығармалары
Оның алғашқы белгілі шығармасы – 581 тал саяси өлеңмен жазылған «Түрмедегі өлеңдер» («Verses from Prison») – түрмеде отырған кезінде жазылған. Ол сол замандағы халықтық грек тілінің көптеген элементтерін қамтиды (қазіргі грек тілінің ерте түрі), бұл Византия зиялылары бағалаған, өте стильді және көне аттик грек тілінен өзгеше. 1164/65 жылдары император Мануилдің Венгрияға жасаған жорығын жырлайтын мақтау өлеңін жазды. Сонымен қатар, ол астрономия мен астрология арасындағы айырмашылықты қарастыратын математикалық трактат жазды, онда Мануил I-ді соңғысына әуестенгені үшін қатты сынады; Гликас тарихтағы күш ретіндегі тағдыр (ананке) тұжырымын да қабылдамады. Оның ең маңызды еңбегі – әлемнің жаратылуынан бастап 1118 жылы Алексий I Комненнің қайтысына дейінгі оқиғаларды баяндайтын жылнамасы (βίβλος χρονική, biblos chronike). Жылнама үшін негізгі дереккөздері Георгий Монах, Иоанн Скилитз және оның жалғастырушылары, Иоанн Зонара және Константин Манасс болды. Шығарманың жартысынан астамы жаратылыс және ерте яһуди тарихына арналған. Тарихи дереккөз ретінде онда жаңа мәліметтер жоқ, бірақ Гликас Комнен әулетіне қарсылығын білдіріп, Алексий I-ді сынаған Зонараны үлгі етті. Ханс Георг Бек Гликаны «XII ғасырдың ең түпнұсқа және көрнекті түсіндірушісі» деп сипаттауына себеп болған тағы бір маңызды еңбек – теологиялық сұрақтарға 95 жауаптан тұратын жинақ (Εἰς τὰς ἀπορίας τῆς Θείας Γραφῆς κεφάλαια, Қасиетті кітаптардағы сұрақтар туралы тараулар), хаттар түрінде жазылған. Олардың ішінде Мануил I-ді шіркеу әулиелерінен дұрыс емес үзінділер қолданғаны үшін сынаған хаты бар. Оның бізге жеткен еңбектері, соның ішінде хаттары, «ашық түрде нұсқаулық» сипатта, христиандық ізгіліктерді насихаттап, осы мақсатта мақал-мәтелдерді кеңінен пайдаланады.
His first known work were his Verses from Prison, a poem of 581 lines in political verse, written during his imprisonment. It contains many elements of the vernacular Greek language of his time (an early form of Modern Greek), in contrast to the highly stylized and archaic Attic Greek favoured by Byzantine intellectuals. In 1164/65, he composed an encomium celebrating Emperor Manuel's Hungarian campaign. He also wrote a mathematical treatise on the distinction between astronomy and astrology, where he severely criticised Manuel I for his fondness for the latter; in the same vein, Glykas strongly rejected the concept of inevitable fate (ananke) as a force in history. His chief work is his chronicle (βίβλος χρονική, biblos chronike) of events from the creation of the world to the death of Alexios I Komnenos in 1118. His main sources for the chronicle were George Monachos, John Skylitzes and his continuators, John Zonaras, and Constantine Manasses. Over half the work is dedicated to the narrative of the creation and early Jewish history. As a historical source, it contains no new information, but Glykas displays his opposition to the Komnenian dynasty, and emulates Zonaras in his criticism of Alexios I. Another notable work, which led Hans Georg Beck to describe Glykas as the "most original and vivid exegete of the 12th century", was the collection of 95 replies on theological questions (Εἰς τὰς ἀπορίας τῆς Θείας Γραφῆς κεφάλαια, Chapters on the questions on the Holy Scripture), written in letter form. Among them is a letter where he criticises Manuel I for his incorrect use of passages from the Church Fathers. His surviving work, including his letters, is "overtly didactic", promoting Christian virtues, and making extensive use of proverbs to this end.
Басылымдар
Ж. П. Минь, Майкл Глика опера омниа, Париж, 1866.
Майкл Гликас, Анналь, И. Беккер (ред.), Бонн, 1836.
Майкл Гликас, Εἰς τὰς ἀπορίας τῆς Θείας Γραφῆς κεφάλαια, S. Eustratiadis (ред.), том I, Афина, 1906; том II, Александрия, 1912. Джованни Меркати (ред.), Opere minori, Biblioteca apostolica vaticana, Ватикан, 1937 (том I, 426 б.). Эмиль Легран (аудармашы), Bibliothèque grecque vulgaire, Париж, 1881 (том I, оның "Түрмедегі өлеңдерінің" француз тіліне аудармасы). Рафаэле Кантарелла (аудармашы), Poeti bizantini, Rizzoli, Милан, 2000 (том II, 228 б.).
J. P. Migne, Michael Glyca opera omnia, Paris, 1866
Michael Glycas, Annales, I. Bekker (ed. ), Bonn, 1836
Michael Glykas, Εἰς τὰς ἀπορίας τῆς Θείας Γραφῆς κεφάλαια, S. Eustratiadis (ed. ), vol. I, Athens, 1906; vol. II, Alexandria, 1912. Giovanni Mercati (ed. ), Opere minori, Biblioteca apostolica vaticana, Vatican, 1937 (vol. I, p. 426). Émile Legrand (translator), Bibliothèque grecque vulgaire, Paris, 1881 (vol. I, French translation of his Verses from Prison). Raffaele Cantarella (translator), Poeti bizantini, Rizzoli, Milan, 2000 (vol. II, p. 228).