Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Психотерапия моделі
Psychotherapy model
Ішкі отбасы жүйелері моделі (IFS) – Ричард С. Шварц 1980 жылдары әзірлеген жеке психотерапияға интегративті көзқарас. Ол жүйелік ойлауды, сананың салыстырмалы түрде жекеленген субперсоналитеттерден тұрады деген тұжырыммен үйлестіреді, олардың әрқайсысының өзіндік көзқарасы мен ерекшеліктері бар. IFS жүйелік психологияны, әсіресе отбасылық терапия үшін дамытылғандай, осы субперсоналитеттердің жиынтығы қалай ұйымдастырылғанын түсіну үшін пайдаланады.
The Internal Family Systems Model (IFS) is an integrative approach to individual psychotherapy developed by Richard C. Schwartz in the 1980s. It combines systems thinking with the view that the mind is made up of relatively discrete subpersonalities, each with its own unique viewpoint and qualities. IFS uses systems psychology, particularly as developed for family therapy, to understand how these collections of subpersonalities are organized.
Ішкі жүйе
IFS бөлшектер мен негізгі Өзім арасындағы қарым-қатынасқа назар аударады. Терапияның мақсаты – Өзім мен әр бөліктің арасында ынтымақтастық пен сенімге негізделген қарым-қатынас орнату. Бөлшектер арасындағы үш негізгі қарым-қатынас түрі бар: қорғау, поляризация және одақ. Қорғауды Менеджерлер мен Өрт сөндірушілер қамтамасыз етеді. Олар Эксилдерді зияннан сақтап, жеке тұлғаны Эксилдің ауыртпалығынан қорғайды. Поляризация – белгілі бір жағдайда адамның қалай сезінетінін немесе қалай әрекет ететінін анықтау үшін бір-бірімен күресетін екі бөлік арасындағы жағдай. Әр бөлік, екінші бөліктің шектен тыс мінез-құлқына қарсы тұру үшін өзінің іс-әрекетін жасауы қажет деп санайды. IFS поляризацияланған бөлшектермен жұмыс істеу үшін әдіс ұсынады. Егер екі бөлік бір мақсатқа жету үшін бірлесіп жұмыс істесе, одақ құрылады.
IFS focuses on the relationships between parts and the core Self. The goal of therapy is to create a cooperative and trusting relationship between the Self and each part. There are three primary types of relationships between parts: protection, polarization, and alliance. Protection is provided by Managers and Firefighters. They intend to spare Exiles from harm and protect the individual from the Exile's pain. Polarization occurs between two parts that battle each other to determine how a person feels or behaves in a certain situation. Each part believes that it must act as it does in order to counter the extreme behavior of the other part. IFS has a method for working with polarized parts. Alliance is formed between two different parts if they're working together to accomplish the same goal.
IFS әдісі
IFS тәжірибешілері келесі принциптерге негізделген жеке терапия үшін жақсы анықталған терапиялық әдіс туралы хабарлайды. Бұл сипаттамада "қорғаушы" термині менеджерге немесе өрт сөндірушіге қатысты. Ерекше рөлдердегі бөліктер "салмақтарды" көтереді, бұл олардың өткен зиянды тәжірибелердің нәтижесінде, көбінесе балалық шақта алған ауыртпалы эмоциялары немесе теріс сенімдері болып табылады. Бұл салмақтар бөлікке тән емес, сондықтан оларды IFS терапиясы арқылы босатуға немесе "салмақтан арылуға" болады, бұл бөліктің табиғи, салауатты рөлін атқаруына мүмкіндік береді. Өз-өзің – психологиялық жазылудың қозғаушы күші. Терапевтер клиенттеріне Өз-өзіне қол жеткізуге және осы күйде қалуға көмектеседі, сондай-ақ жол бойында басшылық көрсетеді. Қорғаушылар әдетте, оларды қорғап отырған құлшындар салмақтан арылғанша, қорғаныш рөлінен бас тартпайды және өзгермейді. Клиент оларды қорғайтын Қорғаушылардан рұқсат алғанға дейін, құлшындармен жұмыс істеуге тырыспайды. Бұл әдіс тіпті травматизацияланған бөліктермен жұмыс істегенде де салыстырмалы түрде қауіпсіздік тудырады деп есептеледі. Өз-өзің – ішкі жүйенің табиғи жетекшісі. Алайда, өткендегі зиянды оқиғалар немесе қарым-қатынастардың салдарынан Қорғаушылар алға шығып, Өз-өзіңнің орнына өтеді. Бірінен соң бірі белсендірілетін Қорғаушылар жетекшілікті өз қолына алады, бұл дисфункционалды мінез-құлыққа әкеледі. Қорғаушылар көбінесе бір-бірімен қақтығысады, нәтижесінде ішкі хаос немесе тоқырау пайда болады. Мақсат – Қорғаушылардың Өз-өзіне сеніміне қол жеткізуі және оған жүйеге басшылық етуге мүмкіндік беруі, оның басшылығымен ішкі үйлесімділікті құру. Бірінші қадам – клиенттің Өз-өзіне қол жеткізуіне көмектесу. Содан кейін Өз-өзің Қорғаушыны (оның жақсы ниетін) таниды және онымен сенімді қарым-қатынас орнатады. Содан кейін, Қорғаушының рұқсатымен, клиент құлшынды (құлшындарды) балалық шақтағы оқиғаны немесе қарым-қатынасты анықтау үшін табады, ол оның көтеріп жүрген салмақтарының көзі болып табылады. Құлшын өткен жағдайдан алынып, оның салмақтарын босатуға бағытталады. Соңында, Қорғаушы өзінің қорғаныш рөлін тастап, салауатты рөлді қабылдай алады.
IFS practitioners report a well defined therapeutic method for individual therapy based on the following principles. In this description, the term "protector" refers to either a manager or firefighter. Parts in extreme roles carry "burdens", which are painful emotions or negative beliefs that they have taken on as a result of past harmful experiences, often in childhood. These burdens are not intrinsic to the part and therefore they can be released or "unburdened" through IFS therapy, allowing the part to assume its natural healthy role. The Self is the agent of psychological healing. Therapists help their clients to access and remain in Self, providing guidance along the way. Protectors usually can't let go of their protective roles and transform until the Exiles they are protecting have been unburdened. There is no attempt to work with Exiles until the client has obtained permission from the Protectors who are protecting it. This allegedly makes the method relatively safe, even in working with traumatized parts. The Self is the natural leader of the internal system. However, because of past harmful incidents or relationships, Protectors have stepped in and taken over for the Self. One Protector after another is activated and takes the lead, causing dysfunctional behavior. Protectors are also frequently in conflict with each other, resulting in internal chaos or stagnation. The aim is for the Protectors to trust the Self and allow it to lead the system, creating internal harmony under its guidance. The first step is to help the client access the Self. Next, the Self gets to know the Protector(s), its positive intent, and develops a trusting relationship with it. Then, with the Protector's permission, the client accesses the Exile(s) to uncover the childhood incident or relationship which is the source of the burden(s) it carries. The Exile is retrieved from the past situation and guided to release its burdens. Finally, the Protector can then let go of its protective role and assume a healthy one.
Сын-пікірлер
Терапевтер Шарон А. Дикон және Джонатан С. Дэвис өз ішкі бөліктерімен жұмыс істеу "клиенттер үшін эмоционалды түрғысынан қиын және көңіл алаңдатуы мүмкін" екенін, ал IFS шындықпен байланысы жоқ, қате түсінікке берілген, параноидалық немесе шизофрениялық клиенттермен тиімді жұмыс істемеуі мүмкін, себебі олар "бөліктер" тұжырымын қате пайдалануы ықтимал деп санайды.
Therapists Sharon A. Deacon and Jonathan C. Davis suggested that working with one's parts may "be emotional and anxiety provoking for clients", and that IFS may not work well with delusional, paranoid, or schizophrenic clients who may not be grounded in reality and therefore misuse the idea of "parts".