Кіріспе

Кулосари (Brändö) – Финляндияның Хельсинки қаласындағы арал және Шығыс Хельсинкидің маңындағы аудан. Бұл қаланың 42-ші ауданы болып табылады. Аралда виллалардың құрылысы 20-ғасырдың басында басталды, ал 1919 жылы Сёрнайненнен көпір ашылды. Кулосари 1922 жылдан 1946 жылға дейін тәуелсіз муниципалитет болды, содан кейін Хельсинкиге қосылды. Кулосариде 3700 адам тұрады (2003 жылғы мәлімет бойынша), аралда швед және фин тілінде оқытатын бастауыш мектептер, Кулосари орта мектебі (Kulosaaren Yhteiskoulu, немесе KSYK) халықаралық орта мектебі, сондай-ақ швед тілінде сөйлейтін финдерге арналған Брендо гимназиясы бар. 1910 жылдан 1951 жылға дейін аралға трамвайлар қатынайтын, ал бірінші көпір салынып біткенге дейін трамвайларды тасымалдау үшін паромдар пайдаланылды. 1982 жылы Кулосариде метро станциясы ашылды, ол Хельсинки метросының алғашқы станцияларының бірі. Хельсинкинің шығыс маңындағы қалаларды байланыстыратын маңызды Itäväylä тас жолы арал арқылы өтеді, оны екіге бөледі. Кулосари жақын орналасқан Мустиккама аралына қысқа көпірмен қосылған, ол түрлі демалыс мақсаттарында пайдаланылады.

Тарих және сәулет

Қазіргі фин тіліндегі аудан атауы – Кулосаари – салыстырмалы түрде жас, ал оның швед тіліндегі жазылуы – Брендо 1808 жылдан бері қолданылып келеді. Көп бұрын, 18 ғасырда арал балықшыға тиесілі шағын үйге байланысты Stuguö [шағын үй аралы] немесе Stugulandet [шағын үй жері] деп аталған. Арал ұзақ жылдар бойы Кулосаари үйінің жерлеріне қарасты, үйі (архитектор Карл Людвиг Энгельдің жобасымен, 1810 ж.) және аумағы әлі де сақталған, бірақ ол іргелес аралда орналасқан. 1907 жылы Хельсинки қаласының шетінде Аллан Гранфелт сияқты кәсіпкерлер, сәулетшілер мен инженерлер тобы «Брендо Вилластад» құрды. Олардың мақсаты – жартылай қоныстанған аралдың 250 акр жерінде орта таптың отбасыларына арналған заманауи виллалардан тұратын қала салу еді. Компания мүшесі болған сәулетші Ларс Сонк 1909 жылы аймақ үшін қала жоспарын жасады, оның қала құрылысы принциптері австриялық жоспарлаушы Камилло Ситтенің «Städtebau» және Англиядан келген «Garden City Planning» еңбектерінен шабыт алды. Сонк мүмкіндігінше көп үй иесіне учаскелерінен тікелей теңізге қол жеткізуге тырысты, ал қоғамдық ғимараттар қаланың ішкі жағына орналастырылды.