Кіріспе

Шотландияның Стирлинг аймағындағы ауыл Балкхиддер (/b//æ//l/'//ʍ//ɪ//d//ər//audio=Balquhidder.ogg/; Both Chuidir немесе Both Phuidir) – Пертширдегі шағын ауыл, Калландерден солтүстік-батысқа қарай 10 миль (16 км) қашықтықта орналасқан. Ол Шотландияның Стирлинг округінің басқаруында болып, Лох Войлдің бастауындағы "Балкхиддердің Браесі" деп аталатын әсем таулы аймаққа тікелей қарап тұрады. Балкхиддер Гленде балық аулау, табиғатты қарау және жаяу серуендеу де танымал.

Орта ғасырлар

Сент-Ангус 8-ші немесе 9-шы ғасырда Балкиддер Гленге келді және келттер "жіңішке орын" деп атаған жерді таныды, онда Жер мен Көк арасындағы шекара жақын болды. Ол "Beannach Aonghais" (гейл тілінде "Ангустың батасы") үйі тұрған жерде тізе бүгіп, құлшылық етті және Кирктон қаласында тас шіркеу салды, онда ол өмірінің қалған бөлігін өткізді. Ангус Балкиддерге бірінші болып христиан дінін әкелді. Балкиддер Таулы жер шекарасына жақын орналасқандықтан, Эдинбургтегі король соты берген жарғыларға ие иелердің меншігіне ертерек өтті. 1436 жылдан бастап бұл жерлер патшаның еншігіне берілді. Патша жарғылары халықтың қабылдауына байланысты болмаса, мәні болмайтын еді. Бальдорран Стюарты 1488 жылы Балкиддердің патшалық жерлеріне балли (baillie) болып тағайындалды және оның ұрпақтары сонда қалды. 1500 және 1511 жылдары бұл приход соттың сүйіктілеріне сыйланды. 1475 жылы Джеймс III Аргилл графы Колин Кэмпбеллді өзінің лейтенанты етіп тағайындады, ол Аргилл мен Лорн және басқа да аймақтардағы Балкиддер сияқты жерлерде "жақсы тәртіпті" сақтауға жауапты болды. Король бұл өкілеттілікті графтың мұрагерлері үшін 1504, 1525 және 1549 жылдары қайталады. 1500 жылы Аппин Стюарттары Аргилл графына вассал ретінде бағынды. 1566 жылы Джон Стюарт, 5-ші Аппин, Гленорхи Кэмпбелліне адалдығын білдіретін манрент шартына қол қойды. "Епископ Лауренций" немесе Лабхруинннің ұрпақтары 1420 жылы Лох-Этивтің солтүстік жағалауындағы Ардчатандағы Кильдонан қаласында тіркелді. Бұл "Лауренцийдің ұрпақтары" гаэль тілінде mhic Labhruinn (айтылуы "VicLaurin" = MacLaurin) деген атқа ие болды, осылайша олардың белгілі және, мүмкін, құрметке ие дін қызметкерінен шыққандығын еске түсіреді. Аргилл графтары өздерінің билігіне мойынсұнатын адамдарды қоныстандырды, басқа жерлердегідей, көбінесе бұрынғы тұрғындарын ығыстырды. Осылайша, Аппиннен келген Макгрегорлар мен Макларен/Маклаурин әулеттерінің Кэмпбеллдің кеңеюінің нәтижесінде Пертширдің Балкиддер және басқа да жерлеріне, Лох-Тай маңына әкелінгені ықтимал. Балкиддердегі Макларендер мен Макгрегорлардың алғашқы құжаттағы жазбалары 1512 жылы Инверненти үшін жасалған кірістер тізімінде кездеседі. Ирландиялық жазбалар 843-850 жылдары Солтүстік пикті Шотландияға біріктірген Клан Лахбран (Макларен) және Кеннет МакАлпин басшылары арасындағы байланысты көрсетеді. Балкиддер жерлері МакАлпиннің туысы Дональд Огқа берілді деп есептеледі, ол оларды өз отбасының мүшелеріне, соның ішінде Макларендерге берді.

Ерте заманауи дәуір

1664 жылдан бастап бірнеше жыл бойы мұнда гаэль тіліндегі Киелі кітаптың бір бөлімін аударған және "Құпия қоғамдастық" атты еңбекті жазған пастор Роберт Кирк та өмір сүрді. Роб Рой Балкхиддерде өмір сүріп, сол жерде қайтыс болды. Оның басты кредиторы, Монтроздың 1-ші герцогы Джеймс Грэм оның жерін тартып алғаннан кейін, Роб Рой 1722 жылға дейін герцогқа қарсы жеке қандық қарым-қатынас жүргізді, содан кейін ол қарсылық танысуға мәжбүр болды. Кейін түрмеге қамалып, 1727 жылы кешірілді. Ол 1734 жылдың 28 желтоқсанында Балкхиддердегі Инверлохлариг Бегтегі үйінде қайтыс болды. Глен Бакки, қазір Балкхиддер Гленінің оңтүстік жағындағы тыныш шеткері аймақ, 1745 жылғы якобит көтерілісінің соңғы оқиғаларының біріне куә болды. Лохейлдің докторы Арчибальд "Арчи" Камерон 1750-ші жылдардың басында Георг II-ге қарсы соңғы төңкеріс жасау үшін қолдау табу үмітімен Шотландияға оралды. Ол осы гленде тұтқынға алынып, кейіннен Лондонға асылды, опасыздық үшін атқыланған соңғы якобит болды.