Ағылшын кардиналы Чарльз Актонның өмірі мен қызметі

Кіріспе

Англиялық католик кардинал Чарльз Януар Эдвард Актон (6 наурыз 1803 – 23 маусым 1847) – ағылшын кардиналы.

Өмірбаян

1803 жылы Неапольде дүниеге келген ол сэр Джон Фрэнсис Актонның екінші ұлы, 6-шы баронет. Шропширдегі Бриджнорт маңындағы Алденхэм Парк Актондарының кіші тармағы болған отбасы, оның туғанға дейін біраз уақыт бұрын Неапольге қоныс аударған. Әкесі Неаполь Корольдігінің бірінші министрі болды, ол туысы, сэр Ричард Актон, 5-ші баронет қайтыс болғаннан кейін отбасылық мүлік пен атаққа ие болды. Кардиналдың білімі ағылшын тілінде болды, себебі ол және оның үлкен ағасы 1811 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Лондонға жақын жердегі абат Квеке басқарған мектепке Англияға жіберілді. Оларды Вестминстер мектебіне жіберді, олардың дініне араласпауды ескерді. Бірақ олар протестант мектебінде оқып қана қоймай, протестант дін қызметкерімен де сабақ алды. 1819 жылы олар Кембридждегі Магдалина колледжіне түсті. Болашақта кардинал болу үшін осы ерекше білімнен кейін Чарльз жиырма жасында Римге барып, Шіркеу абыройының академиясына (қазіргі Академия Экклезиастика) оқуға түсті, онда мемлекеттік лауазымдарға үміткерлерге арнайы оқыту беріледі. Оның бір эссесі Мемлекеттік хатшы della Somaglia-ның назарын аударды, ал Папа Лев XII оны Париждің нунциатурасына камераның қызметкері және атташе етіп тағайындады, онда ол дипломатиямен жақсы танысты. Папа Пий VIII оны қайта шақырып, кардиналдар басқаратын төрт легацияның кез келгенін таңдауға мүмкіндік беріп, вице-легат етіп тағайындады. Ол Болоньяны жетілуге ең көп мүмкіндік беретін жер деп таңдады. Пьос VIII-нің қысқа понтификаты аяқталғаннан кейін ол 1829 жылы Англияға апасын сэр Ричард Трокмортонға үйлендіру үшін барды. Рим Папасы Григорий XVI оны Римдегі азаматтық соттың судьясының көмекшісі етіп тағайындады. 1837 жылы ол Римдегі ең жоғары мәртебелі лауазымға ие болды – Апостолдық камераның аудиторы. Бұл шетелдікке ұсынылған алғашқы жағдай болған болуы мүмкін. Актон одан бас тартты, бірақ оны сақтауға бұйрық берілді. Ол 1842 жылы Санта-Мария-делла-Пейс титулымен кардинал болып жарияланды, бұл үш жылға жуық бұрын жасалған. Оның күші ешқашан күшті болған жоқ, ол әлсіреп, ауыр ауру шабуылдары Палермода, содан кейін Неапольде демалуға және сауығуға мәжбүр етті, бірақ ол көмектеспеді, өйткені ол соңғы қалада қайтыс болды. Оның қарапайымдылығы мен төмендігі оның құндылығын көпке жария етпеді. Жастығында оның музыкалық таланты мен әдемі әзіл-қалжыңдары көңілділікке көп мүмкіндік берді, бірақ жауапкершіліктің ауырлығы мен рухани өмірді қабылдауы оның қолданылуын азайтты. Оның үкімділігі мен құқықтық қабілеті соншалықты жоғары болды, тіпті ең бірінші деңгейдегі адвокаттар да, егер олар оның іске қатысты көзқарасын білсе, оның қалай шешілетінін айта алатындарын айтты. Папа Григорий оның жазбаша айтқандарын бір реттен артық оқуға мұқтаж болмайтынын айтты. Ол Папаның Ресей императоры Николай I-мен болған сұхбатында аудармашы болып таңдалды. Кардинал бұл туралы ештеңе айтпады, тек Папаның алғашқы сөйлемін аударған кезде император: «Егер Сіздің құрметтілігіңіз мен үшін де аудармашы болса, маған ұнайды» деді. Конференциядан кейін кардинал Актон Папаның өтініші бойынша оқиға туралы қысқаша баяндама жазды, бірақ оны көруге рұқсат бермеді. Неаполь королі оны Неаполь архиепископы болуға қатты шақырды, бірақ ол қасарыстырып бас тартты. Оның қайырымдылығы шексіз болды. Ол бірде Неапольден жазған хатында өзінің қайғысын сезінгенін, оны басуға тырысқанын айтады. Ол «байлықта» кедейлікпен өлді деуге болады.

Born in 1803 in Naples, he was the second son of Sir John Francis Acton, 6th Baronet. The family, a cadet branch of the Actons of Aldenham Park, near Bridgnorth, in Shropshire, had settled in Naples some time before his birth. His father was first minister of the Kingdom of Naples when he succeeded to the family estate and title through the death of his cousin, Sir Richard Acton, 5th Baronet. The Cardinal's education was English, as he and his elder brother were sent to England on their father's death in 1811 to a school near London kept by the Abbé Quéqué. They were then sent to Westminster School, with the understanding that their religion was not to be interfered with. Yet, they not only were sent to this Protestant school, but they had a Protestant clergyman as tutor. In 1819, they went on to Magdalene College, Cambridge. After this strange schooling for a future cardinal, Charles went to Rome when he was twenty and entered the Academy of Ecclesiastical Nobles (the current Academia Ecclesiastica), where ecclesiastics intending to be candidates for public offices receive a special training. An essay of his attracted the attention of the Secretary of State, della Somaglia, and Pope Leo XII made him a chamberlain and attaché to the Paris Nunciature, where he had the best opportunity to become acquainted with diplomacy. Pope Pius VIII recalled him and named him vice legate, granting him choice of any of the four legations over which cardinals presided. He chose Bologna as affording most opportunity for improvement. He left there at the close of Pius VIII's brief pontificate, and went to England, in 1829, to marry his sister to Sir Richard Throckmorton. Pope Gregory XVI made him assistant judge in the Civil Court of Rome. In 1837 he was made Auditor to the Apostolic Chamber, the highest Roman dignity after the cardinalate. Probably this was the first time it was even offered to a foreigner. Acton declined it, but was commanded to retain it. He was proclaimed Cardinal Priest, with the title of Santa Maria della Pace, in 1842; having been created nearly three years previously. His strength, never very great, began to decline, and a severe attack of ague made him seek rest and recuperation, first at Palermo and then at Naples, but without avail, for he died in the latter city. His sterling worth was little known through his modesty and humility. In his youth his musical talent and genial wit supplied much innocent gaiety, but the pressure of serious responsibilities and the adoption of a spiritual life somewhat subdued its exercise. His judgment and legal ability were such that advocates of the first rank said that were they to know his view of a case they could tell how it would be decided. When he communicated anything in writing, Pope Gregory used to say he never had occasion to read it more than once. He was selected as interpreter in the interview which the Pope had with the Czar Nicholas I of Russia. The Cardinal never said anything about this except that when he had interpreted the Pope's first sentence the Czar said: "It will be agreeable to me, if your Eminence will act as my interpreter, also." After the conference Cardinal Acton, by request of the Pope, wrote out a minute account of it; but he never permitted it to be seen. The King of Naples urged him earnestly to become Archbishop of Naples, but he inexorably refused. His charities were unbounded. He once wrote from Naples that he actually tasted the distress which he sought to solace. He may be said to have died in the 'wealth' of willing poverty.