Мадиган (1968) фильмі

Кіріспе

1968 жылы Дон Сигель (Дональд Сигель ретінде) түсірген фильм.

«Мадиган» – 1968 жылы түсірілген американдық нео-нуар қылмыстық драмалық триллері. Режиссері – Дон Сигель (Дональд Сигель ретінде), ал басты рөлдерді Ричард Видмарк, Генри Фонда және Ингер Стивенс сомдаған. Алғашқыда «Жұма, сенбі, жексенбі» деп аталған сценарийді 1950 жылдары «қара тізімге» енгізілген екі жазушы – Говард Родман (мұнда Анри Симон псевдонімімен көрсетілген) және Абрахам Полонский бейімдеген. Сценарий Ричард Догертидің 1962 жылы жарық көрген «Комиссар» романының негізінде жазылған. Догерти бұрын Лос-Анджелес Таймс газетінің Нью-Йорк бюросының бастығы болған, ал 1950 жылдары Нью-Йорк қалалық полиция комиссарының қоғамдық байланыстар жөніндегі орынбасары қызметін атқарған. Сигель сол кезде «The Lineup» (1958) және «Hell Is for Heroes» (1962) сияқты жанрлық фильмдермен, сондай-ақ «Invasion of the Body Snatchers» (1956) фильмімен танымал болды. Кейін ол Клинт Иствудтың қатысуымен бес фильм түсірді, оның ішінде «Жылаған Гарри» фильмі де бар.

Сюжет

Нью-Йорк қаласының испандық Гарлемінде полиция детективтері Дэн Мадиган мен Рокко Бонаро бір пәтерге күшпен кіріп, Бруклиндегі полиция бөлімі іздеп жүрген қылмыскер Барни Бенешты қамауға алады. Күдіктінің жалаңаш әйеліне қызығып қалған екі детективті Бенеш алдап, олардың тапаншаларын алып қашып кетеді. Бенештің адам өлтіргені анықталған соң, полиция комиссары Энтони Х. Расселл Мадиган мен Бонароны сөкпелейді. Осы жаңа мәселеге қоса, Расселлді басқа да нәрселер мазалайды: оның үйленген сүйіктісі Трисия Бентли олардың қарым-қатынасын аяқтауды шешкен; қара нәсілді пастор доктор Тейлор оның жасөспірім ұлы расистік полиция қызметкерлері тарапынан қатыгездікке ұшырағанын мәлімдейді; және Расселлдің көп жылдық досы әрі әріптесі, бас инспектор Кейн, жыныс жұмысымен айналысатын орынды қорғау үшін пара алғанының куәлігі бар. Мадиган мен Бонароның басқа бөлімде жұмыс істеп, ереже бұзғанына ашуланған Расселл оларға Бенешты 72 сағат ішінде ұстауды бұйырады. Мұндай мерзім болғанына қарамастан, Мадиган әйелі Джулиямен уақыт өткізуге тырысады, оның күйеуінің қауіпті және көп уақыт алатын жұмысының нәтижесінде әлеуметтік және сексуалдық наразылығын сезінеді, бірақ ол оның түнгі клуб әншісі Джонси дегені туралы білмейді. (Ол да сексуалдық наразылыққа толы, ал Мадиган оған тек Джулияны жақсы көретінін айтады.) Комиссар Кейнге пара алғанының дәлелдерін ұсынады. Инспектор ұлын қиын жағдайдан шығаруға тырысқан. Ол өзінің табельін тапсыруға дайын, бірақ Расселлдің оның мұндай іс жасағанына ашуланғанына наразы болып, комиссардың әке болу туралы не білетінін сұрайды. Мадиган Джулияны бөлімнің гала-кешіне апарып, онда «Шерри Нетерланд» қонақүйінде тұру мүмкіндігі де бар. Ол қуанып, шаттанады, бірақ күйеуі оны ерте тастап, жұмысқа қайтатынын түсінеді. Джулияның билеуді асыға күтетінін білген ол оны капитан Бен Уильямстың қолына қалдырады, ол оны мас етіп, азғындыққа ұшыратуға тырысады – ол сәл ғана жетіспейді, бірақ ол оған баруға батыл болмайды. Бенеш Мадиганның тапаншасымен екі полицейді атқылайды. Детективтер ақыры букмекер Миджит Кастильон арқылы Бенештің қарақшыларының бірі Хьюиге жетеді. Қашқынды испандық Гарлемдегі пәтерге іздеп келген Мадиган мен Бонаро полиция кордонын құрып, кісі өлтірушіге басылыңдар деп бұйрық береді. Ол бас тартқанда, екі детектив ғимаратқа шабуылдап, есікті бұзып кіреді. Атыс кезінде Мадиган ауыр жарақат алады, ал Бонаро Бенешты өлтіреді. Расселл Джулияны жұбатуға тырысады, бірақ ол оны бейкүнә әкімші деп айыптайды. Комиссар бас инспектор Кейнмен бірге кетіп бара жатқанда, доктор Тейлордың жағдайы және басқа да маңызды мәселелер туралы сұрайды. Расселл олардың бәрін ертең қарастыратынын айтады.

In New York City's Spanish Harlem, police detectives Dan Madigan and Rocco Bonaro break into a sleazy apartment and arrest Barney Benesch, a hoodlum wanted for questioning by a Brooklyn precinct. Momentarily distracted by the suspect's nude girlfriend, the two detectives are outwitted by Benesch, who escapes with their guns. When it is discovered that Benesch was wanted for homicide, Madigan and Bonaro are reprimanded by Police Commissioner Anthony X. Russell. Aside from this new problem, Russell is troubled by other matters: his married mistress, Tricia Bentley, has decided to end their relationship; a black minister, Dr. Taylor, is claiming that his teenaged son was subjected to brutality by racist policemen; and proof has been established that Russell's longtime friend and associate, Chief Inspector Kane, has accepted a bribe to protect a hangout for prostitutes. Irritated by the fact that Madigan and Bonaro broke the rules by working for another precinct, Russell gives the two men 72 hours to arrest Benesch. Despite the deadline, Madigan tries to spend some time with his wife, Julia, who is socially and sexually frustrated as a result of her husband's dangerous and time consuming job, though unknown to her he has a girl on the side, Jonesy, a nightclub singer. (Though she's sexually frustrated as well, and Madigan tells her he only loves Julia.) The commissioner confronts Kane with the bribe evidence. The inspector was trying to help his son out of a jam. He offers to turn in his badge but resents Russell's outrage at how he could have done such a thing, asking the commissioner what he would know about being a father. Madigan takes Julia to a fancy dress ball for the department, which includes getting to stay at the Sherry Netherland Hotel. She's excited and happy until she realizes he's going to ditch her early on and go back to work. Knowing Julia was looking forward to dancing, he leaves her in the hands of Captain Ben Williams, who uses the opportunity to get her drunk and seduce her—he nearly succeeds, but she can't go through with it. Benesch shoots two policemen with Madigan's gun. The detectives finally get a lead through bookie Midget Castiglione, who puts them in touch with Hughie, one of Benesch's pimps. Tracing the fugitive to a Spanish Harlem apartment, Madigan and Bonaro bring in a police cordon and order the killer to surrender. When he refuses, the two detectives rush the building and break down the door. In the exchange of gunfire, Madigan is fatally wounded before Bonaro can kill Benesch. Russell tries to comfort Julia, but she accuses him of being a heartless administrator. As the commissioner leaves with Chief Inspector Kane, he is asked about Dr. Taylor's situation and other pressing matters at hand. Russell tells him that these are things they can address tomorrow.

Сыни жауап

Мадиганға жазылған сын-пікірлер Сигел режиссерлік еткен фильмдердің арасындағы ең жақсыларының бірі болды. Сыншылар оның қалалық шұғыласын және тікелей стилін жоғары бағалады, ал көрермендер оның қызықтылығы мен кернеулігіне ынталанды. Сигел кейіннен «Куганның шатқалы» (1968) және «Жыртқыш Гарри» (1971) сияқты тағы да бірнеше табысты полицейлік фильмдер түсірді.

Тақырып

Биограф Джудит М. Касс Дэниел Мадиганның мінездемесін "Сигелдің ойдан шығарылған батырларының ең автобиографиялық кейіпкері" деп есептейді. Мадиган, қате әйелді таңдауға және өзінен де жаман ниетті жауға қарсы күресуге тағдырланған адамның жасырылған зорлық-зомбылығы мен шынайы сезімталдығын көрсетеді. Касс бұл "қате күрестің" "Сигел мен оның продюсерлері арасындағы үздіксіз соғыстың" метафорасы екенін айтады, режиссердің осы үшін артық жазаланғанын сезінгенін көрсетеді. "Сигелдің ірі корпорациядағы қарсыласатын режиссер ретіндегі ерекше жағдайын сезініп, оны экрандағы өз кейіпкерлері – бейшаралармен байланыстыратыны көрінеді."

Бірлескен қақтығыс

Сигел мен продюсер Фрэнк Розенберг арасындағы қарым-қатынастың шиеленісуі өндіріске кері әсер етті. Розенберг студияның тәжірибелі қызметкері болды және жобаның өзінің басшысы екенін ойлады, ал Сигелдің пікірінше, камера жұмысы басталғаннан кейін режиссердің құқығы жоғарырақ. Мысалы, Розенберг бекіткен түсірілім кестесінің алғашқы күні фильмнің соңындағы аса эмоционалды және терең мағыналы сахнаны түсіруді көздеді, онда актриса Ингер Стивенс күйеуінің қазасы үшін Генри Фонданы айыптады. Стивенстің назарын сақтап қалуын қиындату үшін күні бойы костюмдерді таңдау бойынша сынақтар жоспарланған. Стивенс көзінен жас шығып, Сигелге жүгінді. Режиссер кешірім сұрап, былай деді: «Фонда мырзамен осы ауыр сахнаны ойнағанда, осы абсурдты кестеге жауапты Фрэнк Розенбергті жек көретініңізді ойлаңыз». Ақырында Сигел: «Стивенс мырзайым таңғажайып, шынымен керемет және батыл рөл сомдады» деп жазды. Розенберг Генри Фонданың алғашқы сахнасын түсіру кезінде де ұсақ-түйек нәрселерге араласып, мазалады. Актер Сьюзан Кларк төсекте жатқан бөлмеге кіріп: «Енді екінші көзіңді аша аласың, мен кофе жасадым»,—деді. Сигел: «Түсірілімге жібер»,—деді, бірақ Розенберг, оны бақылап отырған, Фонда «кофе» демей, «the кофе» деуі керек деп талап етті. «Бұл мағынаны толығымен өзгертеді»,—деп қатты айтты Розенберг. Ашуланған Сигел қайта түсіруден бас тартқанда, Розенберг кейіннен Фондадан «the» сөзін жаздырып, соңғы монтажға қосты. Ең ірі қақтығыс оқиғаның кульминациялық бөлігінің түсірілім орнына байланысты болды. Фильмнің көп бөлігі Нью-Йоркте түсірілді, бірақ финалдық сахналар үшін топ Лос-Анджелеске көшті. Нью-Йоркте қауіптілік күшейді: Видмарк пен Гвардиноның машинасы Гарлемде қарақшылардың шабуылына ұшырады, ал реквизитші тоналанды. Розенберг Лос-Анджелесте Сигелдің қиялына келмейтін және пайдасыз деп есептеген жерді таңдады. Сигел өзі Нью-Йоркқа ұқсайтын өте қолайлы жер тапты, бірақ Розенберг өзінің таңдауын қатаң түрде талап етті. Сигел Розенбергтің үстінен өтіп, «Universal» компаниясының басшысы Лью Вассерманға жүгінді. Ол өз пікірін білдіріп, екі орынның суреттерін көрсетті, сосын Вассерман Сигелдің таңдауы дұрыс екеніне келісті. Генри Фонда Розенберг туралы айтқандарды қайталап баяндады. Оны полиция комиссарының рөлінің үш өлшемділігі тартып, жобаға келді, бірақ Розенберг кейіпкердің тереңдігін сценарийде азайтып жібергенін көрді. «Ол ештеңе тыңдамайтын»,—деді Фонда. «Ол өзін жазушы санады және түсірілім кезінде өзгертуге тырысқан сахналарды қайта жазды, бірақ соңында бізді өзінің нұсқасына сәйкес қайта дубляж жасауға мәжбүр етті, тіпті жеке сөздерді қосып. Біздің қалғандарымыз жақсы араластық. Донның жұмысының арқасында фильм әлі де жақсы болды». «Донның мінезі мықты»,—деді Ричард Видмарк. «Ол біз қалаған аяқталған түсірілімнен бас тартуы мүмкін еді. Ол: «Түсіріп, бітірейік» деуі мүмкін еді. Фильмнің соңы болды, бәріміз шаршадық. Бірақ ол олай істемеді. Ол арыстанша күресті. Режиссердің бәрі оны ұнатуын күтуі мүмкін емес. Егер ол олай істесе, ерте не кеш шындыққа тап болады». Видмарк Сигелді Джон Форд пен Элия Казанмен бірге жұмыс істеген ең жақсы үш режиссердің бірі деп атады. «Ол тиімді, ұйымдасқан, тыныш және толық бақылауда. Ешқандай түйін шешілмейді. Оның талғамы да жақсы».

Serious clashes between Siegel and producer Frank Rosenberg marred the production. Rosenberg was a studio veteran who considered himself the boss of the project; as far as Siegel was concerned, once the cameras rolled, Siegel was boss. The very first day of the shooting schedule set by Rosenberg, for example, called for a highly emotional and poignant scene that comes at the end of the film, in which actress Inger Stevens berates Henry Fonda for the death of her husband. To make things more difficult for Stevens' concentration, she was also scheduled to shoot wardrobe tests throughout the day. Stevens approached Siegel almost in tears. The director apologized, suggesting, "When you're playing this painful scene with Mr. Fonda, think of the loathing you feel for Frank Rosenberg, who is responsible for this ridiculous schedule." In the end, Siegel wrote, "Miss Stevens gave a startling portrayal, truly magnificent and brave." Rosenberg also reportedly interfered in tiny, annoying ways, as in the shooting of Henry Fonda's first scene. The actor walked into a room where Susan Clark was lying on a bed and said, "You can open the other eye now, I made coffee." Siegel said, "Print it," but Rosenberg, who had been watching, demanded that it be reshot because Fonda didn't say "the" coffee. "It changes the whole meaning," Rosenberg insisted. When an angry Siegel refused to reshoot it, Rosenberg later had Fonda record the "the" and looped it into the final cut. The most significant clash came over the location for the action packed ending. Most of the picture had been shot on location in New York, but for the finale the company moved to Los Angeles. New York was getting to be too dangerous: Widmark and Guardino's car had been attacked by a gang in Harlem, and the prop man had been mugged. Rosenberg picked a location in L. A. that Siegel found to be unimaginative and virtually unusable. Siegel himself then discovered a location that was perfect and looked very much like New York, but Rosenberg still insisted that his choice be used. Siegel went over Rosenberg's head to Lew Wasserman, the head of Universal. He made his case, showed photos of both locations, and Wasserman agreed that Siegel's choice was best. Henry Fonda echoed these accounts of Rosenberg. Attracted to the project because his part as the police commissioner was so three dimensional, he found that Rosenberg toned down much of the character's depth in the screenplay. "He just wouldn't listen to anything," Fonda said. "He fancied himself a writer and rewrote scenes which we'd try to change on the set, but eventually he'd make us dub it the way he had written it, putting single words back in. The rest of us on the set got along beautifully. It was still a good picture because of what Don did with it." "Don's tough," said Richard Widmark. "He could have slid over the ending we wanted. He could have said, 'Let's shoot it and get it over with.' It was the end of the picture and we were all tired. But no sir. He fought like a bastard. A director can't operate on the idea that everyone has to like him. If he does, somewhere along the line reality is going to hit." Widmark called Siegel one of the three best directors he ever worked with, along with John Ford and Elia Kazan. "He's efficient, organized, quiet, and in total command. You never feel any loose ends. And he has taste."

Телехикая

1972 жылы Видмарк NBC телесериалы "Мадиган" басты рөлін қайта ойнады (іс жүзінде кейіпкерді өлімнен қайтарды). Сериал NBC Wednesday Mystery Movie аясындағы бір бөлігі ретінде көрсетілді, эфир уақытын бірнеше басқа бағдарламамен бөлісті. Ол бір ғана маусымдық болды, барлығы алты бөлімнен тұрды.