Норвегиядағы Баглер соғысы және Филипп Сімонссонның таққа таласуы
Philip Simonsson
Филипп Симонссон (1185-1217) – норвежский аристократ, претендент на трон Норвегии в эпоху гражданской войны. Биография, родственные связи, борьба за власть.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Филипп Симонсон (Ежелгі скандинав: Filippus Símonsson) (шамамен 1185 – 1217) - норвегиялық аристократ, 1207 жылдан 1217 жылға дейін Норвегиядағы азамат соғысы кезінде Норвегия тағына Баглер партиясының талапкері болды.
Philip Simonsson (Old Norse: Filippus Símonsson) (ca. 1185 1217) was a Norwegian aristocrat and from 1207 to 1217 was the Bagler party pretender to the throne of Norway during the civil war era in Norway.
Өмірбаян
Филипп Симон Карессонның (1190 жылы қайтыс болған) және Маргрет Арнадотирдің ұлы еді. Симон Карессон 1180 жылдары король Сверреге қарсы күрескен көрнекті қарсылас болды, ол сәтті болмаған талапкер Йон Кувлунгпен бірге шайқасты және 1190 жылы Сверреге қарсы жаңа сәтсіз көтеріліс ұйымдастыру кезінде қаза тапты. Филипп Норвегияның бұрынғы королевасы Ингрид Рагнвальдсдоттердің немересі болды. Филипптің анасы Маргрет Норвегия королі Инге I-нің жартылай қарындасы және Осло епископы Николас Арнасонның толық қарындасы, сондай-ақ король Сверре мен Биркебейнердің тағы бір белгілі қарсыласы еді. 1196 жылы епископ Николас және король Сверреге қарсы болған басқа да адамдар Рим-католик шіркеуінің күшті қолдауымен Инге Магнуссонды үміткер етіп көрсетіп, Баглер партиясын құрды. Баглерлер Сверренің 1202 жылы қайтыс болғанға дейін оған қарсы күресті, бірақ екі тараптың ешқайсысы жеңіске жете алмады. Сверренің орнына оның ұлы Норвегияның Хакон III патшасы келді, ол шіркеумен келісімге келді. Басты қолдауын жоғалтқан Баглер партиясы тарап кетті, ал Инге Магнуссон қаза тапты.
Philip was the son of Simon Kåresson (d. 1190) and Margrét Arnadóttir. Símon Kåresson had been a prominent opponent of King Sverre, who fought with the unsuccessful pretender Jon Kuvlung in the 1180s and was killed launching a new unsuccessful rising against Sverre in 1190. Philip was the grandson of Ingrid Ragnvaldsdotter, the dowager queen of Norway. Philip's mother Margrét was the half sister of King Inge I of Norway and full sister of Nikolás Arnason, bishop of Oslo and another prominent opponent of King Sverre and the Birkebeiner. In 1196, Bishop Nikolas and other opponents of King Sverre raised the Bagler party, with Inge Magnusson as their candidate, with the strong support of the Roman Catholic Church. The Bagler fought Sverre until his death in 1202, neither side being able to achieve victory. Sverre was succeeded by his son, Haakon III of Norway, who reconciled himself with the church. Deprived of its main support, the Bagler party dissolved, and Inge Magnusson was killed.
Филип граф ретінде
1204 жылы король Хакон III күтпеген жерден қайтыс болды, ал Биркебейндер жас король Гуттормды сайлады, бірақ нақты билік Ессіз Хакон графының қолында болды. Бұған жауап ретінде ескі Баглерлер Дания королі Вальдемар II-нің қолдауымен әскерін қайта біріктірді. Епископ Николас өзінің туған інісі Филипті король етіп сайлауға тырысты. Алайда Баглерлердің көп бөлігі бұған қарсы болды, себебі Филип Норвегия король отбасынан емес еді. Оның орнына Норвегия королі Магнус V-нің ұлы деп есептелетін Эрлинг Штайнвегг патшалыққа үміткер ретінде тағайындалды, ал Филипке корольден кейінгі ең жоғары дәреже – граф титулы берілді. Филипп Симонсон анасы Маргарет арқылы, ал оның анасы шведтік Стенкиль әулетінен шыққандықтан, Норвегияның бірінші королі Харальд I-ді, Fairhair әулетінің негізін қалаушыны өз ата-бабаларының қатарына қосты. Солтүстік аңыздарға сәйкес, олардың атасы Стенкилдің анасы Эстрид Ньяльсдоттир король Харальдтың қызынан тараған. Алайда бұл тегі мұрагерлік құқығы үшін жеткіліксіз болды, өйткені норвегиялықтар король отбасынан еркек желісі бойынша шығуды қалаған. Норвегияның соңғы короліне тікелей байланысы бар талапкерлердің өзі (мысалы, анасының немерелері) ерекше жағдай ретінде қарастырылып, толыққанды династиялық мұрагерлер деп танылмады. Филиптің Биркебейндерден қарсыласы король Инге II (1204 жылы таңдалған Гутторм Сигурдсонның мұрагері) король Сигурд II-нің тек анасының ұлы болғандықтан қиындықтарға тап болды. 1204 жылы Дания королі Вальдемар II Баглер әскерімен Норвегияға келді. Эрлинг Штайнвегг король, ал Филип Симонсон граф деп жарияланды. Осы оқиға екінші Баглер соғысының басталуын білдірді. Баглерлер Ослофьорд (Викен) аймағын тез арада бақылауға алды, ал Биркебейндер Нидарос (Тронхейм) маңындағы Трёнделаг аймағын ұстап тұрды. Батыс Норвегия, Берген қаласымен бірге, бірнеше рет иесі ауысты.
In 1204, King Haakon III died unexpectedly, and the Birkebeiner elected an infant King Guttorm, with real power in the hands of earl Haakon the Crazy. In response to this, the old Bagler united their army again, with the support of the King Valdemar II of Denmark. Bishop Nikolas attempted to have his nephew, Philip, elected king. The main body of the Bagler objected to this, as Philip was not of Norwegian royal lineage. Instead, Erling Steinvegg, a putative son of King Magnus V of Norway was made their candidate and Philip was given the title of earl, the highest rank below that of king. Philip Simonson actually numbered King Harald I of Norway, the eponymous king of the Fairhair dynasty, among his ancestors, through his mother Margaret, whose mother descended from the Swedish Stenkil dynasty. According to Norse legends, their ancestor King Stenkil's mother Estrid Njalsdottir, descended from a daughter of King Harald. This descent was not fully sufficient for succession, as Norwegians had tended to require male line descent from their royal dynasty, and claimants with even a close cognatic lineage to a recent king of Norway (such as maternal grandsons) had been exceptions and not fully approved as dynastic. Philip's Birkebeiner rival King Inge II (successor of Guttorm Sigurdsson, chosen in 1204) had severe difficulties because he was only a maternal grandson of King Sigurd II. In 1204, King Valdemar II of Denmark came to Norway accompanied by the Bagler army. Erling Steinvegg was declared to be king and Philip Simonsson to be earl. This action marked the start of the second Bagler war. The Bagler rapidly gained control of the Oslofjord area (Viken), while the Birkebeiner held control of the Trøndelag region around Nidaros (Trondheim). Western Norway with the city of Bergen changed hands several times.
Филип патша ретінде
1207 жылдың қаңтар айында Баглер үміткері Эрлинг Штайнвег қайтыс болып, екі кішкентай ұлын қалдырды. Баглерлер алдымен қай ұлды жаңа король ретінде қабылдау керектігін ойлады, бірақ епископ Николас Филиптің корольдік таққа үміткерлігін қайта жандандырды. Ол Баглер әскери жетекшілеріне қарсы еркін шаруалардың қолдауын жеңіп алды, және Филип Баглер партиясының жаңа үміткері болды. Филип Біркебейнерлерге қарсы соғысын жалғастырып, 1207 жылы Бергендегі Сверресборг қамалын басып алды, бірақ одан бас тартып, содан кейін сол жылы Тёнсбергтегі өзінің бекінісіне Біркебейнерлердің сәтті шабуылына ұшырады. 1208 жылы екі тараптың ешқайсысы жеңіске жете алмайтын болғандықтан, епископ Николас және басқа епископтар Баглер мен Біркебейнер арасында бейбіт келісімге қол жеткізуге тырысты. Келісім 1208 жылдың күзінде Рогаландтағы Квицёй аралында жасалды. Норвегия королі Инге II Филиптің елдің шығыс бөлігінің үштен бірін билеуін мойындады, ал Филип корольдік тақтан бас тартып, Ингеді өзінің жоғары тұрған билеушісі ретінде мойындады. Келісімді бекіту үшін Филип король Сверренің қызы Кристин Сверрисдоттирге үйленуге тиіс болды. Филип өмірінің соңына дейін Шығыс Норвегияны басқарды. Ол 1209 жылы Кристинге үйленді. Кейін ол алғашқы баласын туған кезде қайтыс болды, ол да көп ұзамай қайтыс болды. Филиптің басқа мұрагері болған жоқ. 1217 жылдың сәуір айында король Инге қайтыс болды. Филип бейбіт келісімді қайтадан келісуге тырысты, Біркебейнерлермен бірдей бөлісуді талап етті. Бірақ сол күзде Филип ауырып қайтыс болды. Келесі жылы жаңа Біркебейнер үміткері Баглерлер тарапынан да Норвегия королі IV Хакон ретінде мойындалды, бұл елдің бөлінуіне нүкте қойды.
In January 1207, the Bagler candidate Erling Steinvegg died, leaving two infant sons. The Bagler first considered which son to take as their new king, but Bishop Nikolas now relaunched Philip's candidature for the title of king. He achieved the support of the free farmers against the Bagler military leaders, and Philip was made the new Bagler candidate. Philip continued the war against the Birkebeiner, capturing Sverresborg castle in Bergen in 1207, but abandoning it and later enduring a successful Birkebeiner raid on his own stronghold in Tønsberg later the same year. In 1208, with no side looking able to achieve victory, Bishop Nikolas and the other bishops managed to broker a peace deal between Bagler and Birkebeiner. The settlement was reach at Kvitsøy in Rogaland during the autumn of 1208. King Inge II of Norway recognized Philip's rule over the eastern third of the country, in return for Philip giving up the title of king and recognizing Inge as his overlord. To seal the agreement, Philip was to marry King Sverre's daughter, Kristín Sverrisdóttir. For the rest of his life, Philip ruled eastern Norway. He married Kristín in 1209. She later died giving birth to their first child who also died soon after. Philip never produced another heir. In April 1217, King Inge died. Philip attempted to renegotiate the peace deal, demanding to divide the kingdom half and half with the Birkebeiner. But the same autumn, Philip fell ill and died. The next year, the new Birkebeiner candidate was also recognized by the Bagler as King Haakon IV of Norway, bringing the division of the kingdom to an end.
Тарихи мән-жай
Норвегиялық азамат соғысы дәуірі (норвег. borgerkrigstiden) 1130 жылдан 1240 жылға дейін 110 жылға созылды. Осы кезеңде Норвегияда билік үшін бірнеше патша ұлдарының өзара соғысуы жиі кездесетін жағдай еді. Бұл мерзімде түрлі ауқымдағы және қарқындылықтағы бірнеше байланысты қақтығыстар болды. Бұл қақтығыстардың себебі Норвегияның мұрагерлік заңдарының нақты болмауы, әлеуметтік жағдайлар және шіркеу мен король арасындағы күрес еді. Ол кезде екі басты партия болды, бастапқыда олар әртүрлі немесе тіпті есімсіз болды, бірақ соңында Баглер және Биркебейнер партияларына бірікті. Әдетте, партияның басшысы ретінде патша ұлы сайланды, ол қарсы партияның патшасына қарсы тұру үшін көтерілді.
The Norwegian civil war era (Norwegian: borgerkrigstiden) extended over a 110 year period from 1130 to 1240. During this period, it was usual that several royal sons fought against each other over power in Norway. During this period there were several interlocked conflicts of varying scale and intensity. The background for these conflicts were the unclear Norwegian succession laws, social conditions and the struggle between Church and King. There were then two main parties, firstly known by varying names or no names at all, but finally condensed into parties of Bagler and Birkebeiner. The rallying point regularly was a royal son, who was set up as the head figure of the party in question, to oppose the rule of king from the contesting party.
Басқа дереккөздер
Финн Хёднёбё және Халлвард Магерё (ред.); аудармашы Гуннар Педерсен; (1979). Багларлар мен Биркебейндар сағасы (Норвегия корольдік сағалары 3). Det Norske Samlaget, Осло. Норвегиялық
Finn Hødnebø & Hallvard Magerøy (eds. ); translator Gunnar Pedersen; (1979). Soga om baglarar og birkebeinar (Noregs kongesoger 3). Det Norske Samlaget, Oslo. Norwegian