Кіріспе

Догик ( /d//ɒ//dʒ//ɪ//k/ ) — Рубик текшесіне ұқсас икосаэдр пішіндес жұмбақ. Оның төбелерінде жиналатын 5 үшбұрышты бұруға болады, немесе төбесін айналдыра 5 толық бетті (үшбұрыштарды қоса) айналдыруға болады. Онда 80 жылжымалы бөлік бар, ал Рубик текшесінде 20 бөлік бар.

Тарих

Dogic-ті 1993 жылғы 20 қазанда Венгрияда Зсольт пен Роберт Вексей патенттеді. Патент 1998 жылғы 28 шілдеде (HU214709) берілді. Ол бастапқыда VECSO компаниясы "Dogic" және "Dogic 2" аттарымен екі нұсқада сатылды, бірақ сұранысқа жетпейтіндей аз көлемде ғана өндірілді. 2004 жылы Уве Мефферт бүкпе-бұлақ жанкүйерлері мен коллекционерлердің өтініші бойынша бастапқы өндірушіден пластикалық қалыптарды сатып алып, Dogic-ті қайта өндірді. Бұл Dogic-тер алғаш рет 2005 жылдың қаңтарында жіберілді және қазір Мефферт өзінің жұмбақ дүкенінде, Meffert's дүкенінде сатылуда. 2010 жылдың қыркүйегіне дейін Meffert's Dogic-теріне деген қызығушылықтың төмендеуіне байланысты Уве Мефферт Dogic өндірісін тоқтатты. Уве Мефферттің сөзіне сүйенсек, ол 2000 дана өндірген.

Сипаттама

Догидің негізгі дизайны – 12 төбесі мен 20 бет ортасында 60 үшбұрышты бөлікке бөлінген икосаэдр. Барлық 80 бөлік бір-біріне қатысты қозғала алады. Пазлдың ішінде де көптеген ішкі жылжымалы бөліктер бар, олар сыртқы бөліктері қайта орналасқанда оны бір тұтас күйде ұстауға қажет. Ол екі түрлі бұрылысқа қабілетті: бір төбесінің маңындағы 5 үшбұрышты айналдыратын беткей бұрылыс және сол төбесінің маңындағы 5 толық бетті (үшбұрыштарды қоса) айналдыратын терең бұрылыс. Беткей бұрылыс үшбұрыштарды беттер арасында жылжытады, бірақ оларды сол төбе маңында ұстайды; ал терең бұрылыс үшбұрыштарды айналған беттердің негізіндегі 5 төбе арасында жылжытады, бірақ оларды сол беттерде ұстайды. Әрбір үшбұрыштың тек бір түсі болады, ал бет орталықтары қолданылған түс схемасына байланысты 3 түске дейін болуы мүмкін.

Шешімдер

Догиктің әртүрлі нұсқаларына арналған шешімдер әртүрлі. 12 түсті Догик – қиын нұсқа, онда бет орталықтары көршілес беттердің орталықтарының түстерімен сәйкес келу үшін қайта орналастырылуы керек. Үшбұрыштар бет орталықтарындағы сәйкес түстермен дәл келуі тиіс. Бет орталықтары математикалық тұрғыдан Megaminx бұрыштарына тең, сондықтан оларды шешу үшін бірдей алгоритмдерді қолдануға болады. Бет орталықтары орналасқаннан кейін үшбұрыштарды шешу салыстырмалы түрде оңай, себебі әр ұштағы 5 үшбұрыштың түсі бірдей және оларды еркін алмастыруға болады. 10 түсті Догик сәл оңайырақ, себебі бірегей шешім күйі жоқ: бет орталықтары бір-біріне қатысты кездейсоқ орналастырылуы мүмкін, нәтижесінде де «шешілген» сияқты көрінеді. Дегенмен, оларды екінші суретте көрсетілгендей, бір түсті беттерді жұптастыру сияқты, эстетикалық тұрғыдан әдемі етіп орналастыруға болады. 12 түсті Догикке қарағанда 10 түсті Догикте үшбұрыштарды шешу сәл қиынырақ, себебі шешілген күйдегі жанындағы үшбұрыштардың түсі бірдей болмайды, сондықтан оларды еркін алмастыруға болмайды. 5 түсті және 2 түсті Догиктер тіпті қиындық тудырмайды, себебі көптеген бірдей бөліктер бар. Бұл қарапайым нұсқалар 12 түсті Догиктің толық күрделігін меңгеруге әлі дайын емес жұмбақтарды ұнататын адамдарға арналған.

Комбинациялардың саны

Пазлдің екі нұсқасында көзбен бірдей көрінетін бөлшектердің саны әртүрлі болғандықтан, олардың әрқайсысының мүмкін болатын комбинацияларының саны да әртүрлі. 60 ұшқыш бөлшек және 3 бағыты бар 20 орталық элементтері бар, бұл теориялық түрде 60!·20!·320 мүмкін жағдайды береді. Алайда, төменде сипатталған факторлардың әсерінен бұл шек екі пазлдың да бірінде толыққанды қол жеткізілмейді.