Кіріспе

Француз жазушысы Майер Андре Марсель Швоб, Марсель Швоб (23 тамыз 1867 – 26 ақпан 1905), француз символизмі жазушысы, ең көп танылғаны – оның қысқа әңгімелері және Хорхе Луис Борхес, Альфонсо Рейес, Роберто Боланьо және Патрисио Прон сияқты авторларға тигізген әдеби ықпалы. Ол «сюрреализмнің алға басушысы» деп аталды. Жүзден астам әңгімеден өзге, ол журналистік мақалалар, эсселер, өмірбаяндық шығармалар, әдеби сын-сараптамалар, аудармалар мен пьесалар жазды. Өмірінде ол өте танымал және құрметті болды, сондай-ақ сол заманғы көптеген зиялылар мен суретшілермен жақын қарым-қатынас орнатты.

Ерте өмір (1867-89)

Ол 1867 жылы 23 тамызда Шавильде, О-де-Сенде, мәдениетті еврей отбасында дүниеге келді. Оның әкесі, Жорж Швоб, Теодор де Банвиль мен Теофиль Готьемен дос болған. Ол Леон Дауде және Поль Клодельмен дос болып, Луи-ле-Гран лицейінде оқуын жалғастырды. Содан кейін ол Ванн қаласында әскери қызметін өтеді, артиллерияға қатысты. École normale supérieure-ге емтиханды тапса алмады, ал "Утопиялық әңгімелер" (1905 жылы жазылғаннан кейін) ол ешқашан түпнұсқа көркем шығарма жазбады. Ол мақалалар, кіріспелер мен эсселер жазды, бірнеше пьесаны бейімдеді және аударды, сондай-ақ көптеген жобаларды жоспарлады немесе бастады, олар оның қайтыс болуымен аяқталмай қалды.

Саяхат

Тинг Це Инь – Сент-Луистегі, Сенегалдан шыққан, ағылшын тілін еркін білетін жас қытай ғалымы болатын. Швоб оны Париждегі Универсалды көрменің жабылуындағы қытай павильонында кездестіріп, үй қызметшісі, жеке көмекші және саяхат серігі ретінде жұмысқа алды. Кейіннен Тинг саяхатшы Пол Пельйоға қызмет етті және оны Түркістанға ертіп барды. 1901 жылы Тингтің көмегімен ол алдымен Джерсиге сапар шекті, онда бірнеше апта бойы тұрды, содан кейін денсаулығын жақсарту үшін Уриджге барды. Осыдан кейін өміріндегі ең үлкен саяхатына шықты, өзінің құрмет тұтқан Стивенсон сияқты, оның қабірін іздеп Самоаға аттанды. Марсельден жол тартқан ол Порт-Саид, Джибути, Аден қалаларында тоқтады, Шри-Ланка, Сиднейді аралап, ақырында Стивенсонның тұрған жері – Вайлимаға жетті. Онда Стивенсонды білген адамдармен танысты. Шамамен бір айдай сол жерде болды. Аралда ауырып, көп салмақ жоғалтып, қабірге бармай Парижге асығыс оралуға мәжбүр болды. Өңірлік нәсілшілдік салдарынан Тинг бірнеше рет тұтқындалды және сапардың кейбір бөліктерінде Швобпен бірге жүруіне тыйым салынды. Швоб Мореноға жазған хаттарында осы жайтқа наразылық білдірді. Швоб Люсьен Гитримен де жақын дос болды және оған ұлы Саша Гитримен келісуге көмектесуге тырысты. Он жылдар өткен соң Саша Гитри Маргарита Мореномен бірнеше фильм түсірді.

Қарым-қатынастар

Оның өміріндегі екі сүйіктісі – Луиза және танымал актриса Маргарита Морено болды. Швоб 1891 жылы, оған 24, ал Луизаға 23 жас толғанда, жұмысшы қызымен, мүмкін жезөкше болған Луизамен танысты. Ол бұл қарым-қатынасты құпия сақтап, оған көптеген хаттар жазды, кейін көпшілігін жойды. Екі жылдан соң ол туберкулезден қайтыс болды және Катулл Мендестің сүйіктісі болған. Ол мүсінші Жан Дампт, суретшілер Эдмонд Аман-Жан, Жозеф Грание және көбінесе Люсьен Леви-Дурмер үшін поза берген. 1895 жылдың қаңтарында олар ресми түрде бірге болды және бес жыл өткен соң, 1900 жылы Лондонда үйленді. Ағылшын жазушысы Чарльз Уибли тойға куә болды. Олардың қарым-қатынасы дәстүрден тыс болды. Мореноның мансабы мен Швобтың жиі саяхаттарына байланысты олар көп уақытты бөлек өткізді.

Денсаулық және қайтыс болу

1896 жылы ол созылмалы, емделмейтін ішек ауруымен ауырып қалды. Ол сондай-ақ, көбінесе тұмау немесе пневмония деп диагноз қойылған қайталанатын аурулардан зардап шекті және бірнеше рет ішекке операция жасады. Доктор Хоакин Альбарранның екі операциясынан кейін Роберт де Монтескю, Сара Бернхардтпен қарым-қатынаста болған және кейін Джон Сингер Саржент салған белгілі дәрігер және хирург Сэмюэл Жан де Поццидің күтіміне кеңес берді. Бастапқыда оның емдері Швобты үнемі ауырсынудан арылтып, жақсартуға көмектесті. Швоб оған "Арман есігін" арнады. Бірақ 1900 жылы тағы екі операциядан кейін, Поцци оған басқа ештеңе жасай алмайтынын айтты. Келесі жылдары ол тек кефир мен қымызбен тамақтанды. 1905 жылдың ақпанында, тоғыз жыл бойы қайталанатын ауыр жағдайлардан кейін, ол 37 жасында пневмониядан қайтыс болды, ал әйелі Экс-ан-Прованста гастрольде болған кезде. Оның қасында Тинг, оның ағасы Морис және оның өмірбаянын жазған Пьер Чемпион болды. Бұл апикрифтік теория Швобтың денсаулығы және жеке өмірі туралы барлық мәліметке қайшы келеді. Оның туған аты, Майер Андре Марсель Швоб, оның тууы туралы куәлігінде де, неке куәлігінде де нақты көрсетілген, екеуі де Бригам Янг университетінің Гарольд Б. Ли кітапханасында сақтауда. Осы жақсы құжатталған фактіге қарамастан, бірнеше өмірбаяндық мәтіндер оның "шынайы атын" "Андре Марсель Майер" деп, ал "Марсель Швобты" псевдоним ретінде дұрыс емес көрсетуді жалғастыруда.

Музыка

Габриэль Пьернедің "Балалар крестоносы" ораториясы. Бұл композитордың ең белгілі туындысы. 1902 жыл.