Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Венгрияда туған Даниялық классикалық пианист (1911–2004)
Элизабет Клейн (23 шілде 1911 – 11 қазан 2004) – венгр және даниялық пианист.
Hungarian born Danish classical pianist (1911–2004)
Elisabeth Klein (23 July 1911 – 11 October 2004) was a Hungarian Danish pianist.
Өмірбаян
Элизабет Клейн Тренчинде (қазіргі Словакия) дүниеге келді және 3 жасынан бастап Будапештте (Мажарстан) өмір сүрді. Ол өте ерте жасында фортепианода ойнауға жоғары қабілетін көрсетті. Будапешттегі Франц Лист атындағы музыка академиясын бітіргеннен кейін, 1934–1936 жылдары Бела Бартоктан жеке сабақтар алды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Данияға келді және өмірінің көп бөлігін Копенгагенде өткізді. 1941 жылдың 21 желтоқсанында Дания Корольдік теңіз күшінің офицері Жорген Петерсенге (1916–1986) тұрмысқа шықты, ал олардың тұңғыш ұлы Оле Холгер Петерсен 1943 жылы дүниеге келді. Соғыс кезінде Жорген Шотландияға жер аударылғаннан кейін, 1946 жылы олардың екінші ұлы Нильс Холгер Петерсен дүниеге келді. Отбасы бірнеше жыл НАТО штабымен Норвегияның Осло қаласында және Батыс Германияның Киль қаласында орналасқан болатын. Элизабет Клейн көп жылдар бойы Копенгагендегі Дания Корольдік опера театрында, Данияның Копенгагендегі Корольдік музыка академиясында және Норвегияның Ослодағы Музыка академиясында жұмыс істеді. 1960 жылдары заманауи музыкаға деген қызығушылығынан бастап, ол заманауи скандинавиялық фортепиано музыкасын орындауда белсенді жақтаушы және маман атанды. Ол сонымен қатар халықаралық әйелдердің заманауи музыкасына да қызығушылық танытты. Ол Скандинавияның барлық аймақтарында, Еуропаның көптеген елдерінде, АҚШ, Израиль, Қытай және Мексикада концерттер берді және жазбалар жасады. Оның дискографиясында Барток, Берг, Стокхаузен және көптеген заманауи скандинавия композиторларының шығармалары бар. Сонымен қатар, түрлі композиторлар фортепианоға арналған көптеген шығармаларын оған арнады. 1980 жылы күйеуі Дания Корольдік теңіз күшінен контр-адмирал шенімен зейнеткерлікке шыққаннан кейін, олар Норвегияның Осло қаласына көшіп барды, онда Элизабет Клейн 70 жасқа дейін Норвегия Музыка академиясында оқытуды жалғастырды. Ол өмірінің соңғы жылдарын Ұлыбританияның Ливерпуль қаласында фортепианода ойнау және сабақ берумен белсенді айналысып өткізді. Элизабет Клейн 1966 жылы Дания радиосының Музыка сыйлығымен марапатталды, 1976 жылы Норвегия композиторлар қауымдастығының құрметті артисі, ал 1992 жылы «Музыкадағы әйелдер» ұйымының құрметті мүшесі атанды.
Elisabeth Klein was born in Trencsén (now Slovakia) and lived in Budapest, Hungary from the age of 3. At any early age she demonstrated a strong aptitude for playing the piano. After graduating from the Franz Liszt Academy of Music in Budapest, she studied privately with Béla Bartók from 1934–1936. She came to Denmark at the outbreak of Second World War and remained there in Copenhagen for the longest part of her life. She married Jørgen Petersen (1916–1986), a Royal Danish Naval Officer, on 21 December 1941, and their first son, Ole Holger Petersen, was born in 1943. After the War, during which Jørgen was exiled in Scotland, their second son, Nils Holger Petersen, was born in 1946. The family spent some years stationed with NATO in Oslo, Norway, and in Kiel, West Germany. Elisabeth Klein worked for many years with the Royal Danish Opera in Copenhagen, the Royal Danish Academy of Music in Copenhagen, Denmark and the Norwegian Academy of Music, Oslo, Norway. From her early interest in Contemporary music in the 1960s, she became a particular champion of and specialist in the performance of Contemporary Scandinavian piano music. She also had an interest in International Women's Contemporary music. She performed concerts and recordings throughout Scandinavia, many countries in Europe, U. S., Israel, China, and Mexico. Her discography includes works of Bartók, Berg, Stockhausen and many contemporary Scandinavian composers. A good number of works for piano were also dedicated to her by various composers. In 1980 after her husband retired as a Rear Admiral from the Royal Danish Navy, they moved to Oslo, Norway where Elisabeth Klein continued to teach at the Norwegian Academy of Music until the age of 70. She spend her final years in Liverpool, UK still actively performing and teaching piano. Elisabeth Klein was awarded the Music Prize of Danish Radio in 1966, made an honorary artist of the Norwegian Composers Association in 1976, and became an honorary member of Women in Music in 1992.