Эберхард Бетге: Дітріх Бонхоффердің жақын досы және биографы
Eberhard Bethge
Эберхард Бетге – неміс ділбасы, теолог, Дитріх Бонхёффердің жақын досы және биографы. Нацизмге қарсы тұрушы, Финкенвальде семинариясының тәрбиеленушісі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Германиялық теолог және пастор (1909–2000)
German theologian and pastor (1909 2000)
Эберхард Бетге (28 тамыз 1909 – 18 наурыз 2000) – неміс теологы және пасторы, ең белгілісі теолог және нацизмге қарсы күрескен Дитрих Бонгоффердің жақын досы және оның өмірбаянын жазған адам ретінде танылған.
Eberhard Bethge (August 28, 1909 – March 18, 2000) was a German theologian and pastor, best known for being the close friend and biographer of the theologian and anti Nazi Dietrich Bonhoeffer.
Ерте өмір
Бетге 1909 жылғы 29 тамызда Магдебургке жақын, Пруссия Корольдігінің Саксония провинциясындағы Вархау (Warchau), Йерихов II округінде дүниеге келді. Германиядағы теология студенттері үшін қалыпты жағдай бойынша, ол бірнеше университеттерде оқыды, содан кейін Бонхоффер Германияның мойындау шіркеуі атынан (нацистерге қарсы күрестің бір бөлігі) сабақ берген Помераниядағы Финкенвальде семинариясына түсті. Бетге Бонхоффердің жақын досы және сенімді серігі болды. Ескі Пруссияның Померания шіркеуінің пиетисттік қауымдастықтарының көмегімен семинария нацистердің жабылуынан кейін екі рет көшірілді.
Bethge was born in Warchau, Landkreis Jerichow II, Province of Saxony, the Kingdom of Prussia, near Magdeburg, on August 29, 1909. He attended several universities, as is customary for theology students in Germany, before attending the underground Finkenwalde Seminary in Pomerania where Bonhoeffer taught in the name of Germany's Confessing Church (part of the anti Nazi resistance). Bethge became Bonhoeffer's close friend and confidant. With the help of pietist congregations within the old Prussian Ecclesiastical Province of Pomerania the seminary would be relocated twice after Nazi imposed closures.
Қарсылық
Ол қарсылық қозғалысының мүшесі болғанымен, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс әскеріне әскерге шақырылды. 1944 жылғы 20 шілдеде Адольф Гитлерді өлтіруге жасалған сәтсіз талпырыстан кейін, ол басқа ондаған қарсыластармен бірге тұтқындалды, бірақ Халық сотында сотталуға үлкермес бұрын Кеңес әскерлері оны құтқарып алды.
Although a member of the Resistance, Bethge was drafted to serve in the German army during World War II. He was later arrested, along with dozens of other resisters, after the failed attempt to kill Adolf Hitler on July 20, 1944, but he was rescued by Soviet troops shortly before his scheduled trial before the People's Court.
Профессор
Соғыстан кейін ол бірнеше жыл бойы Лондонның Сиденхэм қаласындағы неміс тілінде сөйлейтін қауымның пасторы қызметін атқарды, бұл қауымды 1933-1935 жылдар аралығында Бонхоффер де басқарған еді. 1961 жылдан 1975 жылы зейнетке шыққанға дейін Бетге Германиядағы протестанттық аймақтық шіркеулердің бірі – Рейнландтағы Евангелиелік шіркеудің «Пасторальдық колледжінің» директоры болды, ол діни қызметкерлердің білімін арттырумен айналысты – оның және Бонхоффердің 1930 жылдары Помераниядағы семинариядағы жұмысымен байланысы бар екені сөзсіз. Бетге ешқашан ресми түрде университет қызметіне тағайындалмағанымен, Гарвард діни мектебі, Чикаго теологиялық семинариясы және Нью-Йорктегі Юнион теологиялық семинариясы сияқты оқу орындарында түрлі академиялық лауазымдарды иеленді және дәріс оқыды; 1969 жылы ол Бонн университетінің «Құрметті профессоры» атанды. CTS-де жұмыс істеген кезде Бетге 1966 жылдың қазан айының соңында Каламазуо, Мичиган қаласына барды, онда жергілікті колледждер мен университет студенттері қатысқан кешкі тамақ шарасы өтті. Ол өлімінен бір жыл бұрын, 2000 жылы, дәріс оқып жүрді. Бетге ең белгілісі Дитрих Бонхоффердің толық өмірбаянын жазған автор ретінде танымал: «Көрнектілік пен батылдық иесі». (Ағылшын тіліндегі жаңа нұсқасы, «Дитрих Бонхоффер: Өмірбаян», 2000 жылдың ақпан айында Виктория Ж. Барнетт редакциялаған, кейбір аударма қателері түзетілді, сонымен қатар неміс тіліндегі басылымнан, әсіресе Бонхоффердің балалық шағы туралы, ағылшын тілінде бұрын жарияланбаған материалдар қосылды.) Бетге сонымен қатар Бонхоффердің түрмеде жазған хаттары мен жазбаларын (көпшілігі оған жолданған) жинап, редакциялады, сондай-ақ Бонхоффер өзінің өмірлік еңбегі деп санайтын аяқталмаған «Этика» еңбегін дамытты. 1995 жылы Бетге «Достық және қарсылық: Дитрих Бонхоффер туралы эсселер» атты кітабын жариялады. Бонхоффердің 39 жасында нацистер тарапынан дарға асылғанын, оның жасының салыстырмалы түрде жас екенін, сондай-ақ Бонхоффердің жұмысы көбінесе «көзден жасырылған» болғанын және мойындау шіркеуінің қозғалысының алдыңғы қатарында болмағанын ескере отырып, ол Германияда және халықаралық деңгейде кеңінен танылмады. Бетгенің қажырлы еңбегінің арқасында Бонхоффердің теологиялық және саяси мұрасы болашақ ұрпақтарға сақталды, ал Бонхоффер 20 ғасырдың маңызды теологтарының бірі ретінде танылды. 1991 жылы Бетге «Christian History» журналы үшін «Дитрих – менің досым» деген мақала жазды. Бұрынғы серігінің еңбегін еске түсіріп, ол «осы адамның тілі, түсініктері мен ойлау үлгілері жарты ғасырлық және одан да ескі екенін мойындады. Біз одан көптеген маңызды сұрақтарымызға жауап таба алмаймыз. Тіпті жарты ғасырдан бері өзгерген әлем де азаматтық жауапкершілік туралы сұрақтарды азайтып қоймады, керісінше, оларды күрделендірді. Біз қоғамның, мемлекеттің, корпорацияның және шіркеудің толыққанды мүшелеріміз бе? Біз христиандық талаптар мен сенімді бұзамыз немесе жаңартамыз. Ядролық, экологиялық және феминистік дәуірде де Бонхоффер күрескен азаматтық міндеттерден ешкім қашып құтыла алмайды». Бетге Германияның Солтүстік Рейн-Вестфалия жеріндегі Вахтбергте қайтыс болды. Ол әйелі Ренате (Дитрих Бонхоффердің немересі), сондай-ақ бір ұл мен екі қызын көз жұмды. Ол Германияның Бонн қаласының Bad Godesberg муниципалды ауданында жерленген.
After the war, he spent several years as pastor for the same German speaking congregation in Sydenham, London, England, that Bonhoeffer had served from 1933 to 1935. From 1961 to his retirement in 1975, Bethge was the Director of the 'Pastoral College' of one of the Protestant regional churches in Germany, the Evangelical Church in the Rhineland, charged with continuing ministerial education – a task which no doubt had an element of continuity with his and Bonhoeffer's work in the seminary in Pomerania in the 1930s. Although Bethge was never formally appointed to a university post, he held various academic posts and lectureships, including stints at Harvard Divinity School, Chicago Theological Seminary, and Union Theological Seminary in New York City; he was named 'Honorary Professor' at the University of Bonn in 1969. While at CTS, Bethge traveled to Kalamazoo, Michigan, in late October 1966 for an evening supper program attended by local college and university students. He continued to give lectures until a year before his death in 2000. Bethge is best known as the author of the definitive biography Dietrich Bonhoeffer: Man of Vision, Man of Courage. (A new English language version, Dietrich Bonhoeffer: A Biography, was released in February 2000, edited by Victoria J. Barnett, with corrections of some translation errors, as well as some added material from the German edition, most notably on Bonhoeffer's childhood, that had never appeared in English.) Bethge also collected and edited Bonhoeffer's Letters and Papers from Prison (most of the which were addressed to him), as well as the unfinished effort Bonhoeffer considered his main life's work: Ethics. In 1995, Bethge edited Friendship and Resistance: Essays on Dietrich Bonhoeffer. Given that Bonhoeffer was hanged by the Nazis at 39, a relatively young age, as well as the fact that Bonhoeffer's work was mostly "behind the scenes" rather than in the forefront of the Confessing Church movement, he was largely unknown in Germany and internationally. It was due to Bethge's untiring efforts that Bonhoeffer's theological and political legacy was preserved for future generations, and that Bonhoeffer became known as a key theologian of the 20th century. In 1991 Bethge wrote an article for Christian History titled "My Friend Dietrich." Reflecting on his former companion's work, he admitted that "the language, concepts, and thought paradigms of this man are a half century old and older We find in him no answers to many of our most pressing questions Even the world changed by half a century has not diminished, but rather expanded, the question of whether and how we are responsible citizens. Are we mature members of our society, states, corporations, and churches? Unavoidably, we corrupt or renew the Christian claim and faith. Even in the nuclear, ecological, and feminist age, no one eludes the demands of citizenship with which Bonhoeffer struggled." Bethge died at Wachtberg, Rhein Sieg Kreis (District), of North Rhine Westphalia, Germany. He was survived by his wife Renate (Dietrich Bonhoeffer's niece), as well as by a son and two daughters. He is buried at Bad Godesberg, a municipal district of Bonn, Germany.