Кіріспе

Тікелей көрсетілімдерде көрермендерді отырғызудың бірнеше мүмкін схемалары бар, соның ішінде орындықтарды мүлдем тағайындамау да бар. Көпте қолданылатын бірнеше схемалар бар, бірақ қатаң ережелер жоқ, кейде басқаша немесе өзгертілген схемалар қолданылуы мүмкін.

Отырғыштарға арналған орындықтар

Тек белгіленген орынмен қамтамасыз етілетін (сондай-ақ бөлінген орын немесе тағайындалған орын деп те аталады) схемасында, әр билетті сатып алу кезінде нақты бір орынға тіркеледі. Орындықтар әдетте қатар нөмірі/әріпі, орын нөмірі және кейде бөлімше бойынша анықталады. Белгіленген орын – стадиондар, ареналар және ірі театрлар сияқты үлкен жабық кеңістіктерде ең көп қолданылатын схема. Бұл басқа да орындарда, мысалы, ашық амфитеатрларда да жиі кездеседі, сондай-ақ басқа отыру схемалары да қолданылады.

Жалпы қабылдау

Жалпы кіру (ашық орындықтар немесе тегін орындықтар деп те аталады) схемасында әр көрерменге билет беріледі. Олардың отыратын орны көрермендер келген кезде анықталады. Жалпы кіру көбінесе орындықтары жоқ жайларда қолданылады, мысалы, ашық аспандағы фестивальдар мен кішкентай клубтардағы концерттер. Ол сондай-ақ, әдетте орындықтары бөлінген іс-шаралардың орындықтары жоқ бөліктерінде де қолданылуы мүмкін (тұрып көруге арналған бөлімдер, соның ішінде кейбір концерттердегі еден бөлімдері). Кейбір жалпы кіру іс-шараларында билет иесіне орынның белгілі бір бөлігі (мысалы, балкон немесе еден) көрсетілуі мүмкін, содан кейін ол сол бөлімдегі орынды өзі таңдайды. Жалпы кіру орындықтары бар, бірақ алдын ала тағайындалмаған схеманы да білдіре алады. Мұндай схемада орынды таңдау бірінші келгенге бірінші кезекпен жүзеге асырылады. Бұл схеманың кең таралған мысалы – АҚШ-тағы көптеген кинотеатрлар. Жалпы кіру іс-шараларына билеттер орын нөмірін көрсетпей сатылуы мүмкін, немесе бірінші келгенге бірінші кезекпен, яғни кезекте тұрған белгілі бір сан адамдарға кіруге рұқсат беріледі (шара тегін болған жағдайда немесе есікте/қақпада төленген жағдайда). Орынды таңдау бірінші келгенге бірінші кезекпен жүргізілетіндіктен, алдын ала билет алған іс-шараларға да кезек түзілуі мүмкін.

Фестиваль орындары

Фестивальдық орындықтар көбінесе жалпы кіру нысанына (келгенің бірінші, қызмет етілгені бірінші) жатады, онда үлкен ашық алаң (көбінесе сыртқы жерде) болады және барлық көрермендер тұруға міндетті (егер олар өздерінің портативті орындықтарын әкелуге рұқсат етілмесе). Көптеген музыкалық орындаушылар фестивальдық орындықтарды пайдаланады, себебі бұл ең жанкүйер жанкүйерлерге сахнаға жақын тұруға және қалған көрермендерде қызығушылық тудыруға мүмкіндік береді. Кейбір орындаушылар мен топтар сахнаға жақын фестивальдық орындықтарды талап етеді. 1979 жылдың 3 желтоқсанында Огайо штатының Цинциннати қаласындағы Риверфронт Колизейінде АҚШ тарихындағы ең қайғылы рок-концерттердің бірі болды. The Who тобының концерті ашылғанда 11 жанкүйер қаза тауып, ондаған адам жарақат алды. Концертте фестивальдық орындықтар қолданылды. Сыртта күтіп тұрған көпшілік әншілердің дыбыс тексеруін естігенде, концерт басталды деп ойлап, әлі жабық есіктерге шабуыл жасап, алдыңғы қатардағыларды басып кетті. Бұл трагедияға нашар көпшілікке бақылау жасау кінәланды, негізінен арена басшылығының сырттағы көпшілікке жеткілікті есіктерді ашпауы. Нәтижесінде, Солтүстік Америкадағы концерт алаңдары белгіленген орындықтарға көшті немесе фестивальдық орындықтар туралы ережелерін өзгертті. Цинциннати дереу концерттерде фестивальдық орындықтарды тыйым салды, бірақ 2004 жылдың 4 тамызында тыйымды жойды, себебі тыйым Цинциннатиге концерттерді брондауды қиындатты. (2002 жылы қалада бір реттік ерекшелік жасалды, Брюс Спрингстин концерті үшін фестивальдық орындықтарға рұқсат берілді; ешқандай мәселелер туындамады.) Цинциннати – фестивальдық орындықтарды толығымен тыйым салған АҚШ-тағы жалғыз қала.

Жасыл желекті отырғызу

"Көгалдық отыру" – концертке келген адамдардың концерт алаңының арт жағындағы шөпке отыруын білдіреді. Көрермендер өздерімен орындық әкелуге немесе концертте сатушылардан жалға алуға мүмкіндік алады.