Кіріспе

Мұтаіб бин Абдулла әл-Сауд (متعب بن عبد الله آل سعود, Mutaʿib bin ʿAbdullāh ʾĀl Suʿūd, 26 наурыз 1952 жылы туған) – Сауд Арабиясының ханзадасы және әскери шенеунігі, 2013 жылдан 2017 жылға дейін Сауд Арабиясы Ұлттық гвардиясының министрі қызметін атқарған. Одан бұрын 2010 жылдан 2013 жылға дейін Ұлттық гвардияның бас қолбасшысы болды. 2017 жылдың 4 қарашасында ханзада Әл-Уәлидті қоса, басқа сауд ханзадаларымен бірге тұтқындалды. Сол күні ол министр лауазымынан алынды. 2017 жылдың 28 қарашасында билік өкілдерімен 1 миллиард доллардан астам (£750 млн) сомаға "ұсынысқа келісім" жасағаннан кейін босатылды.

Ерте өмір және білім

Мұтайып ханзада 1952 жылғы 26 наурызда дүниеге келген. Дегенмен, басқа мәліметтерде оның туған жылы 1953 жыл немесе 1953 жылғы 12 қазан деп көрсетілген. Туған жері туралы да әртүрлі мәлімет бар: бірінде ол Эр-Риядта туған десе, енді бірінде Сауд Арабиясының солтүстігіндегі әл-Улья ауылы деп айтылады. 2020 жылдың желтоқсан айында қайтыс болды. Мұтайып – 36 баланың бірі және король Абдулланың үшінші ұлы. Мұтайып бин Абдулла мен оның ағасы Халид Ливандағы Бруммана орта мектебінде білім алды және орта білімін Джиддада аяқтады. Кейін 1974 жылы Сандхерст Корольдік әскери академиясын лейтенант шенімен бітірді. Ол Халид патша әскери колледжінде магистр дәрежесін алды. Одан бөлек, ол Халид патша әскери колледжі мен Ұлттық гвардия әскери колледжінің командирі болды. 1995 жылы команда капитаны шеніне көтерілді. 2009 жылғы маусымда король Абдулла оны атқару істеріне жауапты SANG қолбасшысының орынбасары етіп, министр шені берді. 2010 жылғы 17 қарашада Мұтайып бин Абдулла король Абдулланың орнын басып, SANG қолбасшысы болды. Ол SANG-тің атыс күшін және артиллериясын дамыту мақсатында 3 миллиард долларлық ірі қайта ұйымдастыру жүргізді. 2012 жылғы мамырда Okaz басылымы ханзада Мұтайыптың SANG құрамында әйел сарбаздардан тұратын бөлім құру жоспарлап отырғанын хабарлады. Оның тағайындалуы король Абдулланың Сауд Арабиясының патшалық отбасындағы билік үшін күрес қаупін азайту үшін билікті келесі буынға беру уақыты келді деген ойын көрсетеді. Бұл тағайындама оны болашақта жоғары жауапкершілікке дайындау қадамы ретінде де қарастырылды. 2013 жылғы 27 мамырда ханзада Мұтайып жаңадан құрылған Ұлттық гвардия министрі болып тағайындалды.

Тұтқындау

2017 жылдың 4 қарашасында ханзада Мутаиб тұтқындалып, Ұлттық гвардия министрі лауазымынан алынып, оның орнына Халид бин Абдулазиз бин Мохаммед бин Айяф Аль Мукрин тағайындалды. Ханзада Мутаибқа қаржыны жымқыру, жұмысы жоқ адамдарды жұмысқа алу және өз компанияларына келісімшарттар беру, оның ішінде 10 миллиард долларлық радиобайланыс құралдары және миллиардтаған саудиялық риалға бағаланған бронетехникалық әскери жабдықтар сатып алу сияқты айыптар тағылды. Ханзада Мутаиб 2017 жылдың 28 қарашасында билік өкілдеріне 1 миллиард доллардан астам, немесе 6 миллиард риал, шамамен 1,6 миллиард АҚШ доллары төлеуге келіскеннен кейін босатылды. Сауд Арабиясы оппозициясының бір дерегі ханзада Мутаибты босату үшін 10 миллиард доллар төленгенін мәлімдеді.

Басқа позициялар

Принц Мутаиб 2010 жылдың қараша айында мемлекеттік министр шенімен кабинет мүшесі болып тағайындалды. Ол Әскери қызмет кеңесінің мүшесі болды. Ол Ұлттық мұра және мәдениет фестивалінің Жоғарғы комитетінің вице-президенті, Ат спорты клубының техникалық комитетінің төрағасы, сондай-ақ Король Абдулазиз атындағы қоғамдық кітапхананың директорлар кеңесінің мүшесі болды.

Ықпал

1997 жылы Пол Майкл Вихбей мұрагер ханзада Абдулланың ұлы ханзада Мутайбты САНГ-тың қолбасшысы етіп тағайындайтынын және Мутайбтың САНГ-тың бүлікшілерге қарсы күрес, ақпарат жинау және тактикалық далалық операциялар саласындағы қабілеттерін жаңғыртатынын дұрыс болжаған. Ол сондай-ақ Мутайбты АҚШ әскерімен тығыз кәсіби байланысы бар, білімді және өте қабілетті командир ретінде бағалаған. Ханзада Мутайбтың ықпалы SANG-те әскери офицер болып, әкесі Абдулланың, САНГ қолбасшысының басты кеңесшісі болған кезден бастау алған сияқты. Ол Сауд әулетінің қабілетті мүшесі саналады және Орталық Арабияның ірі тайпалары арасында кең қолдауға ие. Мұтайыб бин Абдулланың екінші буынның жетекші ханзадаларының біріне тән ерекшеліктері бар: оның саяси аренадағы қарапайымдылығы, консервативті көзқарасы, әкесінің қағидаларына адалдығы және мықты тайпалық байланыстары.

Көзқарастар

Сауд Арабиясының студенттері 2012 жылдың наурыз айында Халид патша университетінде жағдайлардың нашарлығына наразылық білдіріп демонстрация ұйымдастырды. Мұтайып ханзада бұл демонстрацияларды Патшалықтың қауіпсіздігіне қауіп төндіретінін мәлімдеді. 2013 жылдың көктемінде ханзада Мұтайып «дін саясатқа араласпауы тиіс» деген пікір білдірді, бұл діни басшылардың арасында үлкен алаңдаушылық тудырды. Ханзада Мұтайыптың бұл мәлімдемесінен кейін екі күн өткен соң дін қызметкерлері патша Абдулламен кездесіп, алаңдаушылықтарын жеткізді. Себа, Нуф, Абдулла, Зейна, Саад және Халид. Сондай-ақ, ол Салех Фустуқтың қызына үйленген, ал оның қарындасы король Абдулланың бұрынғы әйелі болған. Көбірек маңызға иесі, ханзада Абдулла бин Мұтайып екі рет Олимпиада ойындарына қатысты, соның ішінде 2012 жылғы Лондон Олимпиадасына қатысқан. Мұтайып ханзаданың бір ұлы оның әпкесі Сейта бинт Абдулазиздің қызы Нұф бинт Абдулла бин Мұхаммед бин Саудқа үйленген. Мұтайып ханзаданың қызы Нуф Фейсал бин Фахд бин Абдулла бин Мохаммад бин Абдул Рахман Әл Саудқа үйленген.