Белла Кауфман: Американдық жазушының өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Американдық романист Белла Кауфман (10 мамыр 1911 – 25 шілде 2014) – американдық мұғалім және автор, 1964 жылы жарық көрген, көптеп сатылған «Жоғарғы қабатқа төмен баспалдақпен» романымен әйгілі.

Ерте өмір

Белланың әкесі Майкл Кауфман (Михаил Ю. Койфман) және анасы Лала (Ляля) Кауфман (қыз есімі Рабиновиц) екеуі де Ресейден шыққан және 1909 жылы үйленген. Белла Кауфман 1911 жылы Германияның Берлин қаласында дүниеге келді, онда оның әкесі медицина оқыды. Кейін отбасы Ресейге оралды, онда оның әкесі оқуын аяқтады. Оның әкесі ақырында дәрігер болды, ал анасы, әйгілі идиш тілінде жазатын Шолем Алеичемнің екінші үлкен қызы, кейін Лала Кауфман деген атпен жазушы ретінде танылды. Бел екі баланың үлкені еді. Оның інісі Шервин, тоғыз жылдан кейін дүниеге келген, Нью-Йорк қаласындағы дәрігер болды. Белдің ана тілі – орыс тілі, ол Одесса мен Киевте (қазіргі Украина) өсті. Бала кезінде ол өзінің алғашқы "Көктем" атты өлеңін Одессадағы журналдың бірінде жариялады. Ол жердегі өмір өте қиын болды. "Көшеде денелер ерекше күйде қатып жатты", - деп еске алды ол. "Адамдар бұршақ қабығынан нан жейтін, себебі ұн болмады". Кауфман 1922 жылы 12 жасында ата-анасымен бірге АҚШ-қа көшіп келді. Олар отбасымен Ньюарк, Нью-Джерсиде тұрды, онда оның әкесі 1938 жылы қайтыс болғанға дейін медицинамен айналысты. Оның анасы бастапқыда орыс тілінде шығармалар жазды, бірақ содан кейін идиш тілінде очерктер мен әңгімелер жазып, көп жыл бойы "Еврейлік күнделікті хабар" (Forverts) газетінде жариялады, сондай-ақ атасы (Шолем Алеичемнің) кейбір шығармаларын идиш тілінен орыс тіліне аударды. Бел Кауфман АҚШ-қа келгеннен кейін ағылшын тілін үйренуге кірісті, бірақ ол оған қиын болды. 12 жасында мемлекеттік мектепке түскенде, тіл білмегендіктен бірінші сынып оқушыларымен бірге сабаққа отырды. Ол Нью-Йорктегі Хантер колледжінде оқып, 1934 жылы үздік дипломмен (magna cum laude) бакалавр дәрежесін алды. Ол өзінің ағылшын тілін меңгеруге көмектескен бастауыш сынып мұғаліміне алғыс айтады және осы мұғалімнің арқасында ол ағылшын әдебиетін ұната бастады. 1936 жылы Бел Колумбия университетінің әдебиет бойынша магистр дәрежесін алды. 99 жасында Бел Кауфман 2011 жылдың ақпан айында өзінің альма-матер Хантер колледжіне еврей юморы бойынша курс оқытуға шақырылды. Ол 100 жасқа толғанда, бірінші семестрде сабақ берді. "Мен қартаюға тым асығалмаймын, мен тым көп жұмыс істеймін", - деді Кауфман, ол күндерін Манхэттеннің Үстіңгі Шығыс жағындағы кітаптармен толы кабинетінде жазумен өткізді.

Bella's father, Michael Kaufman (Mikhail Y. Koyfman) and her mother, Lala (Lyalya) Kaufman (née Rabinowitz) were both from Russia and married in 1909. Bella Kaufman was born in Berlin, Germany, in 1911, where her father was studying medicine. The family subsequently returned to Russia where her father completed his studies. Her father eventually became a physician, and her mother, the second oldest daughter of famed Yiddish writer Sholem Aleichem, later established herself as a writer under the name Lala Kaufman. Bel was the older of two children. Her brother Sherwin, born nine years later, was a New York City physician. Bel's native language was Russian, and she was raised in Odesa and Kyiv (in present day Ukraine). As a child, she published her first poem, "Spring", in an Odesa magazine. Life there was very difficult. "Dead bodies were frozen in peculiar positions on the street," she recalled. "People ate bread made of the shells of peas because there was no flour." Kaufman emigrated to the United States in 1922 at age 12 with her parents. She and her family lived in Newark, New Jersey, where her father practiced medicine until his death in 1938. Her mother initially composed in Russian but went on to write sketches and stories in Yiddish that were published regularly for many years in the Jewish Daily Forward (Forverts), and she also translated some of Bel's grandfather (Sholem Aleichem)'s works from Yiddish into Russian. Bel Kaufman first began learning English after her arrival in the United States but it was hard for her. Upon entering public school at age 12, she was placed in classes with first graders hindered because of language. She attended Hunter College in New York, graduating magna cum laude in 1934 with a Bachelor of Arts degree. She credits a teacher who helped her to learn the English language in her elementary years and it was through her that she came to love English literature. In 1936, Bel graduated with a Master's degree in literature from Columbia University. At 99 years old, Bel Kaufman was hired by her alma mater Hunter College in February 2011 to teach a course on Jewish humor. She turned 100 years old during her first semester of instruction. "I'm too busy to get old", noted Kaufman, who spent her days writing in her book lined study on the Upper East Side of Manhattan.

Жеке өмір

Кауфман 1936 жылы Сидни Голдстин Колумбия университетін бітіргеннен кейін оған үйленді. Олардың екі баласы болды: Джонатан (компьютер ғылымдарының профессоры) және Теа (психолог).

Өлім

Бел Кауфман 2014 жылдың 25 шілдесінде Нью-Йорк қаласында, 103 жасында дүние салды. Оны күйеуі Сидни Глюк, ағасы Шервин Кауфман, қызы Теа Голдстин, ұлы Джонатан Голдстин және немере қызы Сьюзан Голдстин есінде қалды.