Кіріспе

Сирия христиан апокрифтері

Адайдың ілімі (сирия: ܡܠܦܢܘܬܐ ܕܐܕܝ ܫܠܝܚܐ Malp̄ānūṯā d Addai Šlīḥā) – 4-шы ғасырдың соңында немесе 5-ші ғасырдың басында жазылған сирия христиан мәтіні. Онда Эдесса бейнесінің жырлары, сондай-ақ Месопотамиядағы Аддай мен оның шәкірті Маридың аңызға толы еңбектері баяндалады.

Мазмұны

Абгар патша мен Иса пайғамбардың хат алмасуы туралы әңгіме алғаш рет 4 ғасырда шіркеу тарихшысы Кесариялық Евсевий өзінің "Шіркеу тарихы" (i.13 және iii.1) еңбегінде баяндалды және оны Сириялық Ефрем кеңейтілген түрінде қайта айтты.

Мақсаты

Гельмут Кёстер Эдессадағы Таддейдің қызметі туралы дәстүрдің қалыптасуын Сириядағы ортодоксал немесе палутиялық фракцияның манихейлер мен гностиктерге қарсы беделін арттыруға жасалған күш-жігердің бір бөлігі деп санайды. Бұл манихейлер мен гностиктер бұл аймақта бұрыннан бері күшті болып, өз тегін апостол Томасқа дейін жегізеді. Ол палутиялық фракцияның шамамен IV ғасырда Эдессаға келгенін және одан кейін ғана маңызға ие болғанын айтады.

Қолжазбалар

ms Санкт-Петербург, Салтыков-Щедрин атындағы қоғамдық кітапханасы, N. S. Syr. 4 (Pigulevskaya 48), f. 1v33
ms Лондон, Британ кітапханасы, Add. 14654, f. 33r v (fgt) + Add. 14644, f. 19v + Add. 14535, f. 1r (fgt) + Add. 12155, f. 53v + Add. 17193, f. 36v 37 (шығарылым)
ms Алқош, Халдейлік приход шіркеуі, cod. 87 ? ms Лондон, Британ кітапханасы, Add. 12161, f. 1v (fgt)
ms Лондон, Британ кітапханасы, Add. 14612, f. 165r (fgt)
ms Лондон, Британ кітапханасы, Add. 14644, f. 19v (бастапқы және ортасы жойылған)
ms Париж, Ұлттық кітапхана, syr. 62, f. 102v 108 (шығарылымдар)
ms Бирмингем, Selly Oak College Library, Coll. Mingana, Syr. 405, f. 1
ms Иерусалим, Сирия православиелік Сент-Марк монастыры, cod. 153, 241-259 бб.
Псевдо-Обдия (х. 1)
Никефор (H. E., ii. 7)