Кіріспе

Француз аристократы және теңіз күштерінің командирі (1782–1835)

Мари Анри Даниэль Готье, Ригни графы (2 ақпан 1782 – 6 қараша 1835) – Грек тәуелсіздік соғысындағы Наварино шайқасында француз эскадрильясының командирі болған.

Отбасы

Ол барон Жозеф Доминиктің және барон Луидің немересі, Пентивер драгун полкінің бұрынғы капитанының ұлы еді. Ол бес кішкентай ұлын, оның ішінде болашақ генерал Ригниді де қалдырып қайтыс болды. Француз революциясы оны Понт-э-Муссон мектебінен шығарды. Ол он жаста болғанда әкесі қайтыс болды, ал анасы эмигранттар тізіміне енгізілді. Бір тәтесі отбасын – он алты жастағы қыз бен бес ұлды, оның ең үлкені Генриді – жинады.

Әскери-теңіз күштеріне кіру

Өзінің оқуын аяқтау үшін Брест қаласындағы арнайы мектепте бірнеше ай оқығаннан кейін, 1798 жылы адмирал Этьен Эсташ Брюидің қолбасшылығымен флотқа мічман болып қабылданды. 1799 жылы ол мічман қызметіне бекітілді. Ол Порто-Феррахоның блокадасына және Алгесирас шайқасына қатысты, содан кейін Египет жорығына қатысып, Сен-Доминг экспедициясы, Корсика және Испанияға барды. 1803 жылы ол лейтенант болып тағайындалды және Булонь лагеріне жіберілді, онда "Триумфан" корветіне қолбасшылық етті.

Жер операциялары мен науқандары

Наполеон Англияға шабуыл жасау үшін толқындар туралы сұрағанда, жас теңізші императорға нақты да қысқа жауап берді. 1806 және 1807 жылдары армиядағы гвардиялық теңізшілер құрамында екі жыл бойы Пруссия, Польша және Померания науқандарына қатысты; Йена, Пультуск шайқастарына түсті, Стральзундты қоршауға және Граденцте болды, онда ол жараланды. 1808 жылы Испания армиясына жіберілген ол маршал Бессиердің көмекшісі болды; Медина-де-Риосеко шайқасында көзге түсті, Сомосьерра шайқасында жараланды және 1809 жылы Мадридтің басып алынуына және Ваграм шайқасына куә болды.

Леванттағы француз теңіз күштерінің қолбасшысы

1816 жылы капитандық шеніне көтерілді. 1822 жылы Левант аймағында жиналған француз теңіз күштеріне қолбасшылық етті (флагмандық кемесі – «Médée» фрегаты). Көп ұзамай ол осы суларда грек және түрік қарақшыларына қарсы француз туын күн сайын көтерді, оның тиянақты басшылығы архипелаг полициясының теңіз жүзуіне бекітілді. 1825 жылы адмирал болып тағайындалды және «Сирень» флагмандық кемесінде байрағын көтерді. 1827 жылдың қыркүйегінде Франция үкіметі оған Франция, Ресей және Англияның бірігіп Грекияны түрік үстемдігінен босату туралы бірлескен қаулысын орындауды тапсырды. 1827 жылдың 20 қазанында Наварино шайқасында француз флотына басшылық етті, осы іс-қимылы үшін ол Бат орденінің кресімен, Санкт-Александр Невский орденімен марапатталды және вице-адмирал шеніне ие болды. Кейін Пиллостың орталық алаңында одақтас флоттардың және олардың үш адмиралының – француз адмиралы Анри де Ригнидің, британ адмиралы Эдвард Кодрингтоның және орыс адмиралы Лодевик ван Хайденнің жеңісіне арналған обелиск пішіндес ескерткіш орнатылды. Ескерткіштің авторы мүсінші Томас Томапулос (1873–1937) болды, ал оның ашылуы 1930 жылы өтті, бірақ жұмысы 1933 жылы аяқталды.

Францияға оралу

Францияға Морея эвакуациясынан кейін оралған, оған төрағалық еткен адмирал 1829 жылы Тулонның теңіз префекті болып тағайындалды. 1829 жылы король Карл X оған Ригний графы атағын берді, бірақ ол сол жылдың 8 тамызына дейін Полиньяк министрлігінде Теңіз күштері министрінің портфелін қабылдаудан бас тартты. Адмирал граф Ригни флотқа қайтадан басшылық ету үшін Левантқа аттанды. Денсаулығы нашарлағандықтан Тулонға оралған ол 1830 жылдың қыркүйегінде Адмиралтейство кеңесіне мүше болып тағайындалды және Құрмет легионының үлкен офицері орденін алды. 1831 жылы екі рет сайлау арқылы Депутаттар палатасына шақырылған адмирал Ригни сол жылдың 3 наурызында король Людовик Филипппен бірге Теңіз күштері министрінің портфелін алды. 1834 жылдың 4 сәуірінде Сыртқы істер министрлігіне тағайындалған ол жаңа әкімшілік қызметті бастады. 1835 жылдың 12 наурызында денсаулығы нашарлап, министрлік міндеттерінен кетуге мәжбүр болды, бірақ тамыз айында Неапольге қысқа мерзімді миссияны қабылдады. Ол қазан айының соңында ғана алғашқы ауру белгілерін сезінді, ол 1835 жылдың 6-7 қарашасы аралығында 52 жасында қайтыс болды. Ол қайтыс болғаннан кейін жесірі 1868 жылдың 7 ақпанында Амелия Мари Гольтье Ригни деген қызды дүниеге келтірді. Ол барон Верноға үйленді және 1868 жылдың 6 шілдесінде Рис-Рис-Оранжис сарайында қайтыс болды. Ригни графесінің анасы да 1875 жылдың 13 қарашасында Рис сарайында қайтыс болды.

Жеке өмір

1834 жылдың 17 қыркүйегінде Анри де Ригни Мон қаласынан Адель Дефонтен Нарцисске үйленді (1803 жылдың 13 мамырында туған), ол бұрынғы күйеуі, белгілі бельгиялық кәсіпкер Даниэль Онор Флорен Франсуамен (1780–1830) некеде болғанда жесір қалған. Олардың екі қызы болған: Элиз (1826–1876), кейіннен Луи Арриги де Казановаға тұрмысқа шығып Падуа герцогинясы, және Леони (1829–1892), кейіннен Огюст де Талуэ Ройға тұрмысқа шығып Талуэ маркизасы.