Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
3 ғасырдағы еврей аморалық данасы Хия бар Абба, Хия бар Ба (רבי חייא בר בא), немесе Хия бар Ва (רבי חייא בר ווא) – Израиль жерінің үшінші буындағы аморалық данасы, дін қызметкерлерінің ұрпағы, үшінші ғасырдың соңында өркендеген.
3rd century Jewish amoraic sage
Ḥiyya bar Abba , Ḥiyya bar Ba (רבי חייא בר בא), or Ḥiyya bar Wa (רבי חייא בר ווא) was a third generation amoraic sage of the Land of Israel, of priestly descent, who flourished at the end of the third century.
Өмірбаян
Екі Талмудта да ол көбінесе жай ғана Р. Хия деп аталады. Ол Месопотамиядағы Нехардеалық Самуилмен қысқа ғана уақыт оқыған болуы мүмкін, бұл еврей мәтіндерінде "Вавилон" деп аталады, ол оның туған жері. Хия әлі жас кезінде Израильге көшіп, Ханина мен Джошуа бен Левиден білім алды. Оған Шимон бен Лакиштің де әсері тиген болуы мүмкін. Хия сондай-ақ Иоханан бар Наппаханың шәкірті болған. Раввин Иохананның қайтысынан кейін Хия және оның достары раввин Амми мен раввин Асси Израильдің ең білікті халахик ғалымдары ретінде танылды. Хия ұстаздарының айтқандарын мұқият жазып алуымен ерекшеленді. Дәстүрге адалдық туралы сұрақтар туындағанда, Хияның түсіндірмесі кеңінен қабылданды. Ол көптеген аггадоттардың авторы болғанымен, өзінің әңгімелерін жинап, жазуға жасалған кез келген әрекетке қарсы шықты. Осындай жинаққа тап болғанда Хия оны жазған қолға қарғыс айтты. Оның назары толығымен халахқа шоғырланған. Иерусалим Талмудында Рим императоры Диоклетиан Тирге келгенде, Хия онымен кездесу үшін "безеулердің үстінен басып" өткені айтылады. Ами мен Ассидің көмегімен Хия сот құрды. Бір күні Тамар есімді әйел сотқа келді. Оның ісі қиын болды. Хұйя мен оның серіктері Аббаху оларға көмектеспегенде, олар қатты жазаға ұшырауы мүмкін еді. Хия күнкөріс үшін қаладан қалаға дәріс оқуға мәжбүр болды. Тіпті оған уақытша Израильден кетуге тура келді. Осы сапарлар барысында басқа аггада оқыған адам одан көп адам жиналғанда, Хия ашуын жасыра алмады. Жағдайын жақсарту үшін Хия Яһуда II-ден құлдырап бара жатқан патриархатты қайта жаңғырту үшін ақша жинауды сұрады. Хияға деген құрметтің дәлелі ретінде Елазар бен Педат оған жазған хатында: "Міне, біз сізге ұлы адамды, елшімізді жібердік. Ол қайтып келгенге дейін біздің барлық билігіміз оған тиесілі болады" делінген. Басқа бір нұсқада: "Міне, біз сізге ұлы адамды жібердік. Оның ұлылығы мынада – ол «білмеймін» деуден ұялмайды". Хия, Амми және Асси Яһуда II-нің бұйрығымен Израильдің түрлі қауымдарын аралап, оларға еврей құқығын оқуға қызығушылықты оятуды тапсырды. Хияның бірнеше бауырлары болды: Натан ха Коэн, сондай-ақ Коэн (немесе Натан) б. Абба; Баннай; және Симеон бен Абба. Оның Абба, Кахана және Нехемияны қоса алғанда, бірнеше баласы болды.
In both Talmuds he is frequently called merely R. Hiyya. He may have briefly studied with Samuel of Nehardea in Mesopotamia, called "Babylon" in Jewish texts, his native land. When he was still very young, Hiyya migrated to Israel where he studied under Hanina and Joshua ben Levi. He may also have been influenced by Shimon ben Lakish. Hiyya was also a student of Johanan bar Nappaha. After Rabbi Johanan's death, Hiyya and his friends Rabbi Ammi and Rav Assi became recognized as some of Israel's brightest halakhic scholars. Hiyya was distinguished for the care with which he noted the sayings of his masters. When questions arose about being faithful to tradition, Hiyya's interpretation was widely accepted. Though he was the author of many aggadot, he denounced every attempt to collect and commit his tales to writing. Whenever he came upon such a collection, Hiyya cursed the hand that wrote it. His focus was squarely on Halakha. The Jerusalem Talmud relates that when the Roman emperor Diocletian visited Tyre, Hiyya went so far as to "trample over graves" to go out and see him. With the help of Ammi and Assi, Hiyya formed a court of law. One day a woman named Tamar came before the court. Her case was a difficult one. The sentence handed down was controversial; Hiyya and his associates might have suffered disastrous consequences if Abbahu himself had not come to their assistance. Hiyya was forced to lecture from town to town in an effort to make ends meet. He even had to leave Israel temporarily. During these travels, when another lecturer on aggadah drew a bigger crowd than he did, Hiyya couldn't hide his annoyance. To improve his circumstances, Hiyya accepted a commission from Judah II to collect money to help rebuild the decaying patriarchate. The esteem in which Hiyya was held is evident in a letter of introduction Eleazar ben Pedath provided for him: "Behold, we have sent you a great man, our envoy. Until his return he possesses all the powers that we do." According to another version, the introduction read: "Behold, we have sent you a great man. His greatness consists in this, that he is not ashamed to say 'I know not'." Hiyya, Ammi, and Assi visited various communities in Israel at the behest of Judah II who entrusted them with reawakening interest in the study of Jewish Law. Hiyya had several brothers: Nathan ha Kohen, also known as Kohen (or Nathan) b. Abba; Bannai; and Simeon ben Abba. He had several children, including Abba, Kahana, and Nehemiah.