Кіріспе

Шотландиядағы қираған және археологиялық орын.

Карловей дуны (Dùn Chàrlabhaigh) – Шотландияның Льюис аралының батыс жағалауындағы Карловей ауданында орналасқан бұрыш. Бұл бұрыш керемет жақсы сақталған – шығыс жағындағы қабырғаның бөліктері әлі де 9 метрге жетеді.

Тарих

Көптеген брохтар б.з.д. 100-ден б.з. 100-ге дейінгі кезеңде салынған. Дун Карловей, шамасы, б.з. 1-ші ғасырында салынған. Оның қазіргі аты, болжам бойынша, скандинав тіліндегі Karlavagr ("Карл шығанағы") деген сөзден шыққан, бұл Аралдар Корольдығының бір бөлігі болған кезінің қалдығы. Ғасырлар бойы Дун Карловей пайдаланылып келді, дейін еден деңгейі тұрғын қабаттарының жиналуынан тым жоғары болды. Брох кейінгі уақытта сирек жағдайда бекініс ретінде қолданылды. Несс Моррисондары 1601 жылы Дун Карловейді пайдалануға берді. Айтуынша, олар Уигтің Маколейлерінен мал ұрлаған. Маколейлер малдарын қайтаруды қалап, Моррисондарды брохта табады. Олардың бірі, Дональд Кэм Маколей, екі қанжармен сыртқы қабырғаға өрлеп, брохтың ішіне самырсын тастап, оны өртеп, тұрғындарын түтінмен шығарып алады. Содан кейін Маколейлер брошты қиратқан. 1861 жылғы жағдайды капитан Томас 1890 жылы жариялаған суретінде көруге болады. Бұзылудың алдын алу үшін 1882 жылы Дун Карловей Шотландиядағы алғашқы ресми қорғалатын ескерткіштердің бірі болады. Брохтың қабырғасы оңтүстік жағында 9,2 метрге жетеді. Тек Муса Брох және Дун Телве ғана одан биік қабырғаға ие. Дун Карловейдің бастапқы биіктігі белгісіз. Брох Карловей көліне қарап тұрады. Сыртқы диаметрі 14,3 метр, ішкі ауланың ішкі диаметрі 7,4 метр. Кіреберісі 75 сантиметр енді және 1 метр биіктікте. Брохтың осы жағындағы қабырғалар кіреберіс қақпасының биіктігінен көп аспайды және үлкен қақпаның үстінде тастар жоқ. Кіреберіс жолының оңтүстік жағында "күзет бөлмесі" деп аталатын, дәліздің кішкентай бөлмесі орналасқан. "Күзет бөлмесіне" кіреберіс 61 сантиметр шаршы. Оңтүстік-шығыс қабырғасында екі үлкен қабырғалық ойыс көрінеді. Ішкі бөлігінің солтүстік жағында брох салынған жартас ілгері шығып тұр. Жоғары жағында ағаш еден болған болуы мүмкін. Бұл тек бір қабатты болғандығын немесе жоғары қабаттар үшін басқа әдіс қолданылғандығын білдіруі мүмкін.

Табылды

Солтүстік-шығыс бөлмедегі қазба жұмыстары 400–700 жылдар аралығында пайдаланылған кем дегенде үш торф пешін табыстырды. Бұл бөлмеде көптеген керамика сынықтары, сондай-ақ диқан тасының бір бөлігі және ұлулардың қабықшаларынан тұратын жинақ табылған. Ошақтарда жануар сүйектері жоқ болғандықтан, отты тұрмыстық мақсатта (тағам дайындау үшін) қолдану ықтимал емес. Қазір бұл нысан Historic Scotland-қа тиесілі. Келушілер орталығын Urras nan Tursachan (Тұрған Тастар Қоры) басқарады.