Бельгиялық қарсыласу күштері 1943 ж. Холокост пойзын тоқтатып, 233 еврейді құтқарды. Аушуицке бара жатқандардың арасында үлкен қашқын болды. Тарихы мен құтқарылғандар туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1943 жылғы 19 сәуірде Бельгия қарсылық қозғалысының мүшелері Холокост пойзын тоқтатып, Бельгиядағы Мехелен транзиттік лагерінен Аушвиц концлагеріне жіберіліп жатқан бірнеше еврейді, лагерден шыққан жиырмасыншы конвойда босатылды. Шабуылдан кейін тағы да бірнеше адам пойздан секіріп құтыла алды. Барлығы 233 адам қашып құтылуға қол жеткізді, олардың 118-і аман қалды. Ал қалғандары қашу кезінде қаза болды немесе жақын арада қайта ұсталды. Бұл шабуыл қарсылық күштерінің еврейлерді босатуға жасаған тың әрекеті болды және Холокост пойзындағы депортацияланғандардың жалғыз жаппай қашуын білдіреді.
On 19 April 1943, members of the Belgian Resistance stopped a Holocaust train and freed a number of Jews who were being transported to Auschwitz concentration camp from Mechelen transit camp in Belgium, on the twentieth convoy from the camp. In the aftermath of the attack, a number of others were able to jump from the train too. In all, 233 people managed to escape, of whom 118 ultimately survived. The remainder were either killed during the escape or were recaptured soon afterwards. The attack was unusual as an attempt by the resistance to free Jewish deportees and marks the only mass breakout by deportees on a Holocaust train.
Өмірбаян
1940 жылы Бельгияда 70 000-нан 75 000-ға дейін яһудилер тұрды. Олардың көпшілігі бұл елде ұзақ уақыт бойы тұрмаған, ал көбі Германия мен Шығыс Еуропадағы қуғын-сүргіннен қашып, Екі дүниежүзілік соғыс аралығында елге келген. 1940 жылдың мамыр айында Германия Бельгияны басып алғаннан кейін, неміс оккупациялық билігі еврейлерге қарсы бірқатар заңдарды қабылдады. 1942 жылы барлық бельгиялық яһудилерге сары белгі тағу міндетті болды. 1942 жылдың тамызында «Соңғы шешім» аясында бельгиялық яһудилерді Шығыс Еуропадағы концлагерьлерге және жойқын лагерьлерге жабық теміржол вагондарында депортациялау басталды. Олардың 46 пайызы бұрынғы Мехелен транзиттік лагерінен депортацияланды, ал тағы 5034 адам Парижге жақын орналасқан Дранси интернациялық лагері арқылы депортацияланды. Берлиндегі Рейхскауіпсіздік бас басқармасы (RSHA) көлікті ұйымдастыруға жауапты болды, ал Доссин казармасының бастығы (жинақтау лагері) қағаз конвой тізімін үш данадан дайындады. Бір данасы көліктің қауіпсіздігін қамтамасыз ететін полиция офицеріне, екіншісі Мехелендегі жинақтау лагеріне, ал үшіншісі Брюссельде орналасқан BSD бөліміне жіберілді. Доссин казармасындағы барлық даналары сақталғандықтан, тарихшылар бельгиялық яһудилерді концлагерьлерге неміс тасымалдауының барлығын анықтап, картаға түсіре алды. 1942 жылдың жазынан 1944 жылға дейін Бельгиядан 25 257 яһуди мен 351 романы Шығыс Еуропаға жеткізу үшін жиырма сегіз пойыз жөнелді. Олардың бағыты көбінесе Аушвиц-Биркенау болды.
Between 70,000 and 75,000 Jews were living in Belgium in 1940. Few were long term residents and many entered the country during the Interwar to flee persecution in Germany and Eastern Europe. Soon after the German invasion of Belgium in May 1940, the German occupation authorities introduced a number of anti Jewish laws. In 1942, the yellow badge was introduced for all Belgian Jews. In August 1942, as part of the Final Solution, the deportation of Belgian Jews to concentration and extermination camps in Eastern Europe in sealed railway convoys began. Of these, 46 percent were deported from the former Mechelen transit camp, while 5,034 more people were deported via the Drancy internment camp (close to Paris). The Reichssicherheitshauptamt (RSHA) in Berlin was responsible for organizing the transport and the chief of the Dossin Barracks (sammellager) prepared the paper convoy list in triplicate. One copy was for the police officer in charge of security during the transport, the second for the sammellager in Mechelen and the third for the BSD department located in Brussels. Because all the copies for the Dossin Barracks were preserved, historians have been able to trace and map all the German transports of Belgian Jews to the concentration camps. From the summer of 1942 until 1944, twenty eight transports left Belgium to bring 25,257 Jews and 351 Roma to Eastern Europe. Their destination was usually Auschwitz Birkenau.
Шабуыл
1943 жылғы 19 сәуірде Мехелендегі транзиттік лагерден 1631 еврей еркек, әйел және балаларды алып 20-шы көлік жолға шықты. Алғаш рет бұрын қолданылып келген үшінші сыныптағы вагондардың орнына, кішкентай терезелерін тікенді сыммен жабатын жүк вагондары пайда болды. Арнайы вагон, Sonderwagen, 19 еврейден (18 ер адам және бір әйел) тұрды. Бұл вагон қарсылық көрсетушілер мен бұрынғы көліктерден "секіргендерден" құралған. Осы "арнайы тізімдегі" тұтқындардың киімдерінің артқы жағына қызыл түспен крест салынып, күзетшілерге Аушвицке келген кезде оларды дереу атқылау керектігін білдірді. Ақырында үш тұтқын қашып кетті, ал төртіншісі атып өлтірді. Үш жас студент және бельгиялық қарсылық қозғалысының мүшелері, оның ішінде еврей дәрігері Юра Ливчиц (fr) және оның еврей емес екі досы Роберт Мастриау және Жан Франклемон (fr), бір тапанша, фонарь және қызыл қағазбен (уақытша қызыл фонарь жасау үшін, қауіп сигналы ретінде пайдалану мақсатында) қаруланған болатын. Олар Мехелен-Левен теміржолында, Боортмеербек және Хаахт муниципалитеттері арасында пойызды тоқтата алды. Жиырмасыншы конвойды Германиядан келген Sicherheitspolizei (SiPo SD) тобынан бір офицер мен он бес сақшы күзетті. Осы қауіпсіздік шараларына қарамастан, Мастриау бір вагонды ашып, 17 адамды босатып алды. Басқа тұтқындар да конвойдан қашып кетті, бірақ олар шабуылға қатысқан жоқ. Пойыз машинисі Альберт Дюмон Тиенен мен Тонгерен арасындағы жолды мүмкіндігінше баяу жүруге тырысты, тоқтауға болатын және ақтауға болатын жағдайларда тоқтап, осылайша көптеген адамдардың жарақатсыз секіріп кетуіне мүмкіндік жасады. Барлығы 233 адам пойыздан қашып құтылуға үлкерді. 89-ы кейін ұсталды және келесі конвойлармен жіберілді. 26 адам атылып немесе құлап қайтыс болды, ал 118 адам қашып құтылды. Ең кішісі Саймон Гроновски 11 жаста болған. Қарсылық қозғалысындағы он сегіз жасар медбике Реджин Крокмал (fr) да пойыздан секіріп құтылды. Ол Хаахт маңында пойыздан секірмес бұрын, нан пышағымен пойыздан ауа кіретін жердегі ағаш тіреулерді кесіп тастады. Екеуі де соғыстан аман қалды.
On 19 April 1943, the twentieth transport left Mechelen transit camp carrying 1,631 Jewish men, women, and children. For the first time, the third class carriages previously used were replaced by freight wagons with barbed wire covering the small windows. A special wagon, Sonderwagen, was added with 19 Jews (18 men and one woman) consisting of resistance members and "jumpers" from previous transports. These "special list" prisoners were marked on the back of their clothes with a cross painted in red so that guards would know to execute them immediately on arrival at Auschwitz. Eventually, three prisoners escaped from the wagon; a fourth was shot. Three young students and members of the Belgian resistance including a Jewish doctor, Youra Livchitz (fr) and his two non Jewish friends Robert Maistriau and Jean Franklemon (fr), armed with one pistol, a lantern, and red paper to create a makeshift red lantern (to use as a danger signal), were able to stop the train on the track Mechelen Leuven, between the municipalities of Boortmeerbeek and Haacht. The twentieth convoy was guarded by one officer and fifteen men from the Sicherheitspolizei (SiPo SD), who came from Germany. Despite these security measures, Maistriau was able to open one wagon and liberate 17 people. Other prisoners escaped from the convoy without any connection with the attack. The train driver, Albert Dumon, did all he could to keep the slowest pace between Tienen and Tongeren, stopping whenever it was possible and justifiable, and so allow that more people could jump without killing themselves. In all, 233 people succeeded in escaping from the train. 89 were eventually recaptured and put on later convoys. 26 others were killed, either by shooting or by the fall, and 118 who succeeded in escaping. The youngest, Simon Gronowski, was only 11 years old. Regine Krochmal (fr), an eighteen year old nurse with the resistance, also escaped after she cut the wooden bars put in front of the train air inlet with a bread knife and jumped from the train near Haacht. Both survived the war.
Кейінгі сапар
1943 жылдың 22 сәуірінде пойыз Аушвицке келді. Іріктеу барысында, тек 521 тұтқынға жеке нөмірлер (276 ер адам және 245 әйел адам) беріліп, олар құл жұмысшы ретінде тіркелді, соғыстан тек 150-і ғана аман қалды. Ал қалған 874 адам іріктеуден өтпегендіктен, бірден Аушвиц II Биркенаудың газ камераларында құрылыққа жіберілді. Қашу оқиғасы салдарынан, конвоймен келген тұтқындардың өте көп бөлігі келген күні-ақ өлтірілді деп саналады. Әйел тұтқындардың 70 пайызы газ камераларында бірден өлтірілді, ал қалғандары медициналық тәжірибелерге пайдаланылды.
On April 22, 1943, the train arrived at Auschwitz. During the selection, only 521 ID numbers (276 men and 245 women) were assigned as slave laborers, and only 150 of the 521 ultimately survived the war. The remaining 874 non selected people were immediately murdered in the gas chambers of Auschwitz II Birkenau. It is believed that, as a result of the escape, an unusually large proportion of the prisoners from the convoy were killed on arrival. As many as 70 percent of the female prisoners were killed immediately in the gas chambers, while the rest were assigned for medical experimentation.