АҚШ Kickapoo тайпасының тарихы мен экономикасы

Кіріспе

АҚШ-тағы федералды түрде танылған Кикапу тайпасы

Оклахома штатындағы Кикапу тайпасы – АҚШ-тағы федералды түрде танылған үш Кикапу тайпасының бірі. Канзас, Техас және Мексикада да Кикапу тайпалары бар. Кикапу – орманды тайпа, алгонкин тілінде сөйлейді. Олар Техастың Кикапу дәстүрлі тайпасымен, Канзастағы Кикапу тайпасымен және Мексика Кикапуымен байланыста.

Экономикалық даму

Оклахома штатындағы Кикапу тайпасының бір газ станциясы және 2 казиносы бар. 2010 жылы олардың шамамен жылдық экономикалық әсері 16 миллион долларға бағаланды.

Тіл

Шамамен 400 тайпа мүшесі кикапу тілінде сөйлейді. Бұл бүгінде балалардың сөйлейтін Оклахома тайпаларының сирек тілдерінің бірі.

Солтүстік шығу тегі

Кикапу олардың "Кивигапау" сөзінен шыққан, бұл сөз "осы жерден сол жаққа жылжиды" дегенді білдіреді. Бұл тайпа орталық Алгонкиан тобының бір бөлігі болып табылады және Сак және Түлкімен этникалық және тілдік байланысы тығыз. Кикапулар тарихта алғаш рет 1667-70 жылдары Фокс және Висконсин өзендерінің қосылған жерінде тіркелген. Меномине тайпасының қысымымен кикапулар және олардың одақтастары оңтүстік Мичиган, солтүстік Айова, Огайо және Иллинойсқа оңтүстікке және батысқа қарай жылжыды. 1803 жылдың 7 маусымында АҚШ Үкіметі мен Делавэр, Шоуни, Потаватоми, Майами, Ил-Ривер, Уиа, Кикапу, Пианкешоу және Каскаскиа тайпалары арасындағы келісім-шарт Огайо, Уабаш және Майами өзендерімен суарылатын жерлерді, 1795 жылы Гринвилл шартында генерал Энтони Уэйн берген және Форт-Уэйн мен Винсенс, Индианадағы жерлерді басып алды. 1815, 1816, 1819 және 1820 жылдары тайпа Уабаш, Уайт және Вермильон өзендеріндегі барлық жерлерін тапсырып, Миссуриге Осадж өзеніне көшіп барды. Техас революциясының соңында бұл топтар оңтүстікке Мексикаға көшіп барды. 1854 жылы Канзас жерлерінің шығыс бөлігі АҚШ-қа берілді, ал батыс 150 000 акр жерді Кикапулар сақтап қалды. Осы екі шартты негізге ала отырып, жергілікті агент Уильям Баджер Үндістан істері жөніндегі комиссар Чарльз Миксті Кикапулардың жерлерін бөліп алуға құштар екендігіне сендірді. Тайпаның жері әрқашан ортақ болғандықтан, олар мұралық жерді шын мәнінде қалаған жоқ. Алайда, Баджердің ынандыруын ескере отырып, Микс үлестіруді жалғастыруды бұйырды: 1) жерді зерттеу мен бөлу шығындарын үндістер төледі, 2) әр үйдің басшысына 80 акр жер бөлінді және 3) Канзастағы Кикапуларды үлестіргеннен кейін қалған жерлер Мексикадағы Кикапуларды қоныстандыру үшін сақталсын. Оңтүстік Кикапу үшін бөлінбеген жерлерді ұстау темір жолдың мүддесіне сай емес еді және Баджер тайпа мүшелеріне үлестіру үшін қысым жасай бастады. Олар шағымданғанмен, 1861 жылы Бэджерді өкілеттігінен алып тастап, оның орнына қайын інісі Чарльз Б. Китті тағайындады – олардың агентімен болған тайпалық мәселелер емес, саяси сайлау. Кит сенатор Сэмюэл С. Померойдың саяси одақтасы болды, ол 1859 жылы құрылған Трансконтинентальдық темір жолдың орталық бөлімі Атчисон мен Пайк пик темір жолының президенті болды. Темір жол Кикапу резервациясын кесіп өтуге және резервация бөлінген кезде артық жерлерге құқық алуға тырысты. Келісімнің бекітілуі туралы хабарлар тараған кезде наразылық шықты. Кикапулар келісімге қол жеткізілгенін білмейтіндерін және әлі де шарттар туралы келіссөздер жүргізіліп жатқанын ойлады. Канзас штатының бас прокуроры Уоррен Уильям Гатри үлкен сот отырысын өткізді. Бұл айыптаулар өте ауыр деп саналды, сондықтан үлестіру тоқтатылды және 1863 жылы тағайындалған жаңа Үндістан істері жөніндегі комиссар Уильям П. Доул Канзасқа барып, тергеу жүргізді. Одан кейінгі тыңдауларда Гатридің бұл мәселеге деген қызығушылығы оның бәсекелес теміржол компаниясы - Ганнибал және Сент-Джозеф теміржол корпорациясымен байланыста болғаны туралы мәлімдеме жасалды. Доул Вашингтонға оралып, 1864 жылы 4 сәуірде президентке есеп берді. Кейбір ренжіген кикапулар Канзастан кетуге шешім қабылдады, ал шамамен 700 адамнан тұратын топ 1864 жылдың қыркүйек айында Мексикаға барып, туыстарына қосылды. 1865 жылы Померойдың қысымымен, тайпа қарсылық көрсеткенмен, ақыры Кикапу үлестірімін жалғастыруға рұқсат алды. 1869 жылы тек 93 Канзас Кикапуы ақыны қарапайым бөлуді қабылдады, қалғандары өз жерлерін ортақ ұстауға ұмтылды. Кішкентай топ болса да, шамамен 50 тайпа мүшелері Мексикадан Канзас резервациясына қайтып келді. Кейін 1874 жылы олар индейлер аумағындағы кикапуларға қосылды. 1875 жылы 114 мексикалық кикапулар тобы Канзас резервациясына қайтарылды. 1850 жылы олар мексикалықтар мен Техас отарлаушылары мен Липан, Команчи және Солтүстік Коахуиладағы басқа тайпалар арасында буфер ретінде әрекет етуге келісті. Олардың қызметі үшін испандық губернатор оларға Санта-Роза (қазіргі Мелхор-Мусквиз) қонысының маңында орналасқан Хасиенда-дель-Насименто деген жерді сыйлады. Олардың күш-қуатының шыңына жеткенде оңтүстік Кикапулар шамамен 1500 адам болды және 1860 жылы Үндістан аумағындағы Канада мен Вашита өзендерінен Техастағы Сабине және Бразос өзендеріне дейін Мексиканың солтүстігіндегі Ремолино өзеніне дейін өмір сүрді. 1864 жылы 700-ге жуық кикапу, агенттер мен олардың теміржол әріптестерінің екіжүзді әрекеттерінен ренжіген Канзастағы туыстарына Мексикада қосылуға кетті. Конфедераттық барлаушылары олардың ізіне түсіп, капитан Генри Фоссет және капитан С. С. Тоттен, Техас милициясы тобының басшысы, табандары туралы хабарлады. 1865 жылдың 8 қаңтарында техастықтар Dove Creek-те Кикапуларға шабуыл жасады, жарты сағатқа жуық шайқасты және содан кейін шегінді. Кикапулар шамамен 15 жауынгерін жоғалтты, ал техастықтар екі есе көп адамды жоғалтты. Олар мексикалық Кикапулар Техастың батыс бөлігіндегі шабуылдарға жауапты екенін мәлімдеді. Техас азаматтарын тыныштандыру және Мексикамен қиындықтардың алдын алу үшін АҚШ Кикапуларды қайтарып алуға шешім қабылдады. 1873 жылы қайтадан шағымдар түскеннен кейін мексикалық билік Техас малдарының ұрлануына мексикалықтардың жасырынуына Кикапулар көмектеседі деген мәлімдемелерден кейін, Кикапуларды Индейлер аумағына әкелуге тағы бір әрекет жасалды. Арнайы агенттер H. M. Аткинсон және полковник T. G. Уильямс Салтильоға, губернатор Викторьяно Сепеда Камачомен тікелей келіссөздер жүргізуге барды. Коахуила азаматтары мен заң шығарушы органы бұл әрекетті қолдамағанмен, Сепеда агенттерге көмектесетін лауазымды тұлғаны тағайындады және оларға шенеуніктер мен азаматтардан көмек алуға рұқсат берді. Делегация Санта-Розаға жол тартқанда, генерал Маккензи басқаратын американдықтар тобы Кикапуларға шабуыл жасады, оларды Липан тайпасының шабуыл жасап жатқан тобы деп ойлады, бұл агенттер келгенде оларды қоныс аударуға ынталандырмады. 1874 жылдың күзінде Аткинсон мен Уильямс шамамен 300 мексикалық Кикапуларды қоныс аударуға көндіре алды. 283 Кикапуға 80 акрлық учаскелер берілді, ал 184 133 акр жері индей емес қоныстандыруға қалды. 1895 жылы Кикапулар ақыры үлестіруге келіскеннен кейін, 1895 жылдың 23 мамырында соңғы Оклахома жер бұрқауы болды. 1895 жылғы жер бұрқауы Оклахоманың бес жер бұрқауының ең кішісі болды, шамамен 10 000 қатысушы болды. Көптеген даулы талаптар мен Sooners мәселелеріне байланысты Оклахомадағы қалған екі жер ашылуы лотереялар арқылы жүзеге асырылды.

Kickapoo comes from their word "Kiwigapawa", which roughly translates into "he moves from here to there." The tribe is part of the central Algonquian group and has close ethnic and linguistic connections with the Sac and Fox. The Kickapoo were first recorded in history in about 1667 70 at the confluence of the Fox and Wisconsin Rivers. Under pressure from the Menominee, the Kickapoo and their allies moved south and west into southern Michigan, northern Iowa, Ohio and Illinois. A treaty dated 7 June 1803 between the U. S. Government and the Delaware, Shawnee, Potawatomi, Miami, Eel River, Wea, Kickapoo, Piankeshaw, and Kaskaskia tribes occupying the country watered by the Ohio, Wabash and Miami Rivers ceded lands previously granted in the Treaty of Greenville in 1795 by General Anthony Wayne, and Fort Wayne and Vincennes, Indiana. 1815, 1816, 1819, and 1820 the tribe ceded all their lands on the Wabash, White and Vermilion Rivers and moved into Missouri on the Osage River. At the conclusion of the Texas Revolution, these groups moved south into Mexico. In 1854 the eastern portion of the Kansas lands was ceded to the United States leaving the Kickapoo the western 150,000 acres. Using these two clauses as a basis, the local agent, William Badger, convinced the Commissioner of Indian Affairs Charles E. Mix that the Kickapoo were desirous of having their lands allotted. Considering that the tribe had always held their lands in common, it is unlikely that the tribe truly wanted allotment. However, in light of Badger's persuasion, Mix directed that allotment proceed if 1) the Indians paid for the costs of surveying and allotting the land, 2) 80 acres was allotted to each head of household, and 3) any lands remaining after allotment of the Kansas Kickapoo be reserved for resettlement of the Mexican Kickapoo. Holding the lands not allotted for the Southern Kickapoo, was not in the interests of the railroad and Badger began pressuring tribal members for allotment. Though they complained, it was a political election, not the tribal issues with their agent, that removed Badger from office and replaced him with his brother in law Charles B. Keith in 1861. Keith was a political ally of Senator Samuel C. Pomeroy who was the president of the Atchison and Pike's Peak Railroad, the central section of the Transcontinental railroad, which had been formed in 1859. The railroad wanted to gain the right of way across the Kickapoo Reservation and title to any surplus lands when the reservation was allotted. When news of the treaty being approved broke, protest erupted. The Kickapoo indicated that they were unaware that the agreement had been reached and thought that they were still negotiating terms. The Kansas Attorney General, Warren William Guthrie, launched a grand jury hearing. The charges were considered serious enough that allotment was suspended and the new Commissioner of Indian Affairs, William P. Dole, appointed in 1863, traveled to Kansas to investigate. In the hearings that followed, allegations were made that Guthrie's real interest in the matter stemmed from his involvement with a rival railroad the Hannibal and St. Joseph Railroad Corporation. Dole returned to Washington and submitted his report to President Lincoln on 4 April 1864. Some of the frustrated Kickapoo, decided to leave Kansas, and a group of about 700 headed for Mexico to join kinsmen there in September, 1864. In 1865 pressure from Pomeroy finally gained the approval to continue with the Kickapoo allotment, though the tribe resisted. By 1869, only 93 Kansas Kickapoo had accepted fee simple allotment, the remainder preferring to continue holding their lands in common. Though a small band, approximately 50 tribesmen returned from Mexico to the Kansas Reservation before the forfeit period lapsed, they settled on the common lands briefly, but then left before claiming their allotments. They later joined the Kickapoo in Indian Territory in 1874. In 1875, a group of 114 of the Mexican Kickapoos were returned to the Kansas Reservation. In 1850, they agreed to act as a buffer between Mexicans, invading Texas settlers and the Lipan, Comanche and other tribes in Northern Coahuila. As a reward for their service, the Spanish governor awarded them a land grant at Hacienda del Nacimiento near the settlement of Santa Rosa (now known as Melchor Múzquiz). At the peak of their strength, the southern Kickapoo, numbered about 1500 and by 1860 were living in a swath from the Canadian and Washita Rivers in Indian Territory to the Sabine and Brazos Rivers in Texas to the Remolino River in northern Mexico. In 1864, about 700 Kickapoo, frustrated with the duplicitous actions of agents and their railroad colleagues in Kansas left to join their kinsmen in Mexico. Confederate scouts picked up their trail and reported their findings to Captain Henry Fossett and Captain S. S. Totten, leader of a group of Texas Militiamen. On 8 January 1865, the Texans charged the Kickapoo at Dove Creek, were engaged in battle for a brief half hour and then retreated. The Kickapoo had lost about 15 warriors and the Texans twice as many men. and claimed that the Mexican Kickapoo were responsible for raids in the western part of Texas. In an effort to pacify the Texas citizens and ward off difficulties with Mexico, the U. S. determined to retrieve the Kickapoo. In 1873, after complaints were again received indicating that Mexican authorities were using the Kickapoo to hide the theft of Texas cattle by Mexicans, another attempt was made to bring the Kickapoo to Indian Territory. Special Agents H. M. Atkinson and Col. T. G. Williams went to Saltillo, to negotiate directly with Governor Victoriano Cepeda Camacho. Though citizens and the Legislature of Coahuila did not support the action, Cepeda appointed an officer to assist the agents and gave him a proclamation that they were to be assisted by the officials and citizenry. While the delegation was en route to Santa Rosa, a party of Americans under the command of General MacKenzie attacked the Kickapoo, thinking that they were a group of raiding Lipan, which did not make the Kickapoo receptive to relocating when the agents arrived. In the autumn of 1874, Atkinson and Williams were finally able to persuade a group of about 300 Mexican Kickapoo to resettle. 283 Kickapoo received eighty acre plots leaving 184,133 surplus acres for non Indian settlement. In 1895, after the Kickapoo finally consented to allotment, the final Oklahoma Land Run occurred on 23 May 1895. The Land Run of 1895 was the smallest of Oklahoma's five land runs, with approximately 10,000 participants. Because of the large number of contested claims and the problems with Sooners the remaining two land openings in Oklahoma were lotteries.

Талаптар бойынша комиссия

1946 жылғы 13 тамызда 1946 жылғы Үндістердің талаптары жөніндегі комиссия туралы заң, Pub. L. No. 79-726, 959-тарау қабылданды. Оның мақсаты – тайпалардың АҚШ-қа шарттарды бұзу, жерді заңсыз иелену, адалсыздық немесе әділетсіз келісімдер жасау, немесе толық өтемақы төленбеу сияқты барлық ескі арыз-шағымдарын мәңгілікке реттеу болды. Арыздар бес жыл ішінде берілуі керек еді, ал ұсынылған 370 шағымның көпшілігі 1951 жылғы тамызда бес жылдық мерзім аяқталуға жақын берілді. Оклахома штатының Кикапу тайпасы Талаптар комиссиясына кем дегенде 6 арыз берді – кейбіреулері өздерінің атынан, ал кейбіреулері Канзас штатының Кикапу тайпасымен немесе АҚШ Үкіметімен бірлескен шарттар жасаған басқа тайпалармен бірлесіп. Ең ірі екі сыйлық 1854 жылғы шарт бойынша "надандыққа жол беру" (үкімет басып алынған жерлер үшін тым төмен төлем жасады) үшін берілді. 1972 жылы 92-467 мемлекеттік заң қабылдану арқылы тарату мақұлданды, бірақ 1970 жылдардың соңына дейін шағымдар қарастырылып жатты, себебі үкімет Техас революциясы кезінде Мексикалық Кикапуларды ұстау және Оклахома мен Канзас Кикапуларына көшіруге кеткен шығындарды сыйлық сомасынан өтеді. АҚШ үкіметі 1860 және 1870 жылдары Мексикалық Кикапулардың бір бөлігін Оклахомадағы резервацияға, ал кейінірек Канзасқа қайтарды.

Мексикалық кикапу қосалқы тобы құрылды

1979 жылы Мексикада тұратын және екі елде де ресми түрде тіркелмеген Кикапу тайпасы өз мәртебесін нақтылауды сұрады, себебі олардың Америка Құрама Штаттарында да, Мексикада да заңды жағдайы анық емес еді. 1983 жылы Конгресс қабылдаған заң оларды Оклахома Кикапу тайпасының ерекше кіші тобы деп мойындады және Техас Кикапуына федералдық мәртебе берді. 1985 жылғы заң Техас тайпасына Мексика немесе АҚШ азаматтығын таңдау құқығын берді. Тайпа мүшелерінің 145-і АҚШ азаматы болуды, ал қалған 500-ге жуығы Мексика азаматтығын алуды жөн көрді.

Білім

Канзас штатының Кикапу тайпасының тайпалық мектебі – Кикапу ұлтының мектебі. Оклахома штатының Кикапу тайпасы Кикапу қауымдастығының күндізгі баланы күту орталығын және Кикапу ұлтының алғашқы даму бағдарламасын ұстайды, ол тіркелген және тіркелмеген мүшелерге, сондай-ақ Кикапу тайпасының бастапқы резервациясының шекараларында тұратын адамдарға қызмет көрсетеді.