"Миссия орындалды" және Ирак соғысы: Джордж Буш сөйлегінің тарихы

Кіріспе

2003 жылғы АҚШ президенті Джордж Буштың сөзі

2003 жылдың 1 мамырында АҚШ президенті Джордж Буш USS Abraham Lincoln әуе кемесінде телеарна арқылы сөз сөйледі. АҚШ бастаған Иракқа басып кіруді алты апта бұрын қолға алған Буш, Ақ үй дайындаған "Миссия орындалды" деген жазуы бар баннердің алдында сөйледі. Дайындалған мәтінді оқып, ол: "Ирактағы негізгі әскери операциялар аяқталды. Ирак шайқасында АҚШ және оның одақтастары жеңіске жетті", – деді, себебі "режим [Ирактың Саддам Хусейннің диктатурасы] жойылды". Буш "Біздің миссиямыз жалғасуда" және "Иракта орындауға тиіс қиын жұмысымыз бар" десе де, АҚШ әскерлері тағы сегіз жыл бойы Иракта соғысты. Қазіргі заманғы мәдени контексте "Миссия орындалды" деген фраза дағдарыстарда жеңіске тым ерте жеттік деп жариялаудың қаупін білдіреді.

Сипаттама

2003 жылғы 1 мамырда Буш, Персия шығанағындағы ұрыс операцияларынан оралғаннан кейін Сан-Диего жағалауында орналасқан USS Abraham Lincoln әскери кемесіне Lockheed S-3 Viking ұшағымен (Navy One деп аталған) қонғанда, ұшақта отырып қонуды жасаған тұңғыш президент болды. Ол ұшқыштармен және кеме экипажының мүшелерімен бірге ұшқыш костюмін киіп суретке түсті. Бірнеше сағаттан кейін ол Ирак соғысының негізгі ұрыс операцияларының аяқталғанын жариялаған сөз сөйледі. Оның артында және үстінде "Миссия орындалды" деген жазуы бар баннер ілінген еді. Буштың әскери кемеге жасаған тарихи ұшақ қонғаны үшін оны тым театрландырылған және қымбат әрекет деп сынға алды. Мысалы, әскери кеме Буштың тікұшағының қашықтығында болғанын және ұшақпен қонудың қажеті болмағанын айтты. Бастапқыда Ақ үй өкілдері әскери кеме Калифорния жағалауынан тым алыс болғандықтан тікұшақпен жету мүмкін емес, сондықтан жету үшін ұшақ қажет деді. Сөз сөйлеген күні Линкольн жағалаудан 30 миль (48 км) қашықтықта болды, бірақ әкімшілік реактивтік ұшақпен қонуды жалғастыруға шешім қабылдады. Ақ үй өкілі Ари Флейшер Буштың "вертолетпен ұша алатын еді, бірақ жоспар бұрыннан дайын болған. Оның үстіне, ол ұшқыштардың қонуды қалай көретінін көруді қалады" деді. Линкольн сөзден аз уақыт бұрын Перл-Харборда тоқтады, сөзден кейін Сан-Диегоға тоқтады және 2003 жылғы 6 мамырда Вашингтон штатының Эвереттегі өзінің базалық портына оралды. S-3B Viking "Navy One" ұшағы Ұлттық Әскери-теңіз авиациясы мұражайында көрсетілімге қойылды. Буш Ұлттық гвардияда F-102 истребительдерін ұшқан және ұшақ пилоты ретінде қызмет еткенімен, ол әскери кемеге қонуға ешқашан оқытылмаған. Сөз сөйлегенде Буш: "Ирактағы негізгі ұрыс операциялары аяқталды. Ирак соғысында АҚШ және оның одақтастары жеңіске жетті" деді. Ол сондай-ақ: "Иракта атқаратын жұмысымыз қиын. Біз елдің қауіпті аймақтарына тәртіп орнатып жатырмыз" деді. Ол былай деп қосты: "Біздің миссиямыз жалғасуда. Терроризмге қарсы соғыс жалғасуда, бірақ ол шексіз емес. Біз соңғы жеңістің күнін білмейміз, бірақ біз жағдайдың өзгере бастағанын көрдік". Ақ үй баннерді кеме экипажы сұрағанын, олардың мұндай баннер жасауға мүмкіндігі болмағанын мәлімдеді. Кейіннен әкімшілік және теңіз күштерінің мәліметінше, баннер жасау идеясы теңіз күштерінен туындаған, оны Ақ үй қызметкерлері жасап, теңізшілер іліпті. Ақ үй өкілі Скотт Макклеллан CNN телеарнасына: "Біз оның жасалуын қадағаладық. Бізде осы істі жасайтын адамдар бар. Бірақ оны теңіз күштері орнатты" деді. Time журналының Джон Дикерсонының айтуынша, Ақ үй кейінірек баннерді ілгенін мойындады, бірақ ол экипаж мүшелерінің өтініші бойынша жасалғанын мәлімдеді. Президент Буш, NFO лейтенанты Райан Филипс, теледидар арқылы USS Abraham Lincoln әскери кемесіне келген кезде киген ұшқыш костюмімен. Президент Джордж Буш ұшақ палубасында ұшақ экипажының құттықтауын қабылдап тұр. Кейіннен Ақ үй мәлімдеме жасап, бұл белгі мен Буштың сапары Иракқа жасалған бастапқы шабуылға қатысты екенін мәлімдеді. АҚШ қорғаныс министрі Дональд Рамсфелд сөздің алдын ала көшірмесін алғаннан кейін, сөзден "Миссия орындалды" деген сөз тіркесін алып тастауға тырысты. Кейіннен журналист Боб Вудвордтан сөздерге енгізген өзгерістері туралы сұрағанда, Рамсфелд былай деп жауап берді: "Мен Бағдадта болдым, маған қарауға жоба берілді. Мен қатты қорқып, "Құдай-ау, бұл тым нақты" дедім. Мен оны түзетіп қайта жібердім. Олар сөзді түзетті, бірақ баннерді түзетпеді". Буш 2003 жылғы 5 маусымда Әс-Сайлиях лагерінде Ауғанстандағы әскерлерге "Миссия орындалды" деген хабарлама жеткізді – ұшақ тасымалдағыш сөз сөйлегеннен шамамен бір ай өткен соң: "Америка сіздерді ауыр қауіпті жою және қысымға ұшыраған халықты азат ету үшін тапсырмаға жіберді, және бұл тапсырма орындалды". Соғысты сынға алғандар үшін бұл фотосурет Буш әкімшілігінің шынайы емес мақсаттары мен қақтығысты түсінуінің символына айналды. Соғысқа қарсы белсенділер Буштың "негізгі ұрыс" туралы мәлімдемесінің адалдығына және нақтылығына күмән келтірді. Баннер Буштың Америка тарихындағы ең ұзақ бес соғыстың бірінің басталғанына бірнеше апта өткен соң жеңіс туралы сөз сөйлегенінің ирониясын бейнеледі. Аз жарияланған оқиғада Рамсфелд Буштың хабарламасынан бірнеше сағат бұрын, 1 мамырда Ауғанстандағы негізгі ұрыс операцияларының аяқталғанын да жариялады.

On May 1, 2003, Bush became the first sitting president to arrive in an arrested landing in a fixed wing aircraft on an aircraft carrier when he arrived at the USS Abraham Lincoln in a Lockheed S 3 Viking, dubbed Navy One, as the carrier lay just off the San Diego coast, having returned from combat operations in the Persian Gulf. He posed for photographs with pilots and members of the ship's crew while wearing a flight suit. A few hours later, he gave a speech announcing the end of major combat operations in the Iraq War. Behind and above him hung a banner that said "Mission Accomplished." Bush was criticized for the historic jet landing on the carrier as an overly theatrical and expensive stunt. For instance, it was pointed out that the carrier was well within range of Bush's helicopter, and that a jet landing was not needed. Originally, White House officials had said the carrier was too far off the California coast for a helicopter landing and a jet would be needed to reach it. On the day of the speech, the Lincoln was only 30 mile (48 km) from shore, but the administration still decided to go ahead with the jet landing. White House spokesman Ari Fleischer admitted that Bush "could have helicoptered, but the plan was already in place. Plus, he wanted to see a landing the way aviators see a landing." The Lincoln made a scheduled stop in Pearl Harbor shortly before the speech, docked in San Diego after the speech, and returned to her home port in Everett, Washington, on May 6, 2003.[[File:S3navy1krj. JPG|thumb|right|The S 3B Viking "Navy One" was retired and put in display at the National Museum of Naval Aviation. While Bush trained and served as a jet pilot in the Air National Guard flying F 102 fighter interceptors, he was never trained to land on a carrier. In the speech, Bush said, "Major combat operations in Iraq have ended. In the battle of Iraq, the United States and our allies have prevailed." He also said, "We have difficult work to do in Iraq. We are bringing order to parts of that country that remain dangerous." And he added, "Our mission continues The War on Terror continues, yet it is not endless. We do not know the day of final victory, but we have seen the turning of the tide." The White House claimed that the banner was requested by the crew of the ship, who did not have the facilities for producing such a banner. Later, the administration and naval sources said that the banner was the Navy's idea, White House staff members made the banner, and it was hung by Navy sailors. White House spokesman Scott McClellan told CNN, "We took care of the production of it. We have people to do those things. But the Navy actually put it up." According to John Dickerson of Time magazine, the White House later conceded that they hung the banner but still insisted it had been done at the request of the crew members. thumb|upright|President Bush, with NFO Lt. Ryan Philips, in the flight suit he wore for his televised arrival on the USS Abraham Lincoln
thumb|President George W. Bush on the Abraham Lincoln being saluted by the flight deck crewSubsequently, the White House released a statement saying that the sign and Bush's visit referred to the initial invasion of Iraq. When he received an advance copy of the speech, U. S. Defense Secretary Donald Rumsfeld took care to remove any use of the phrase "Mission Accomplished" in the speech itself. Later, when journalist Bob Woodward asked him about his changes to the speech, Rumsfeld responded: "I was in Baghdad, and I was given a draft of that thing to look at. And I just died, and I said my God, it's too conclusive. And I fixed it and sent it back they fixed the speech, but not the sign." Bush did offer a "Mission Accomplished" message to the troops in Afghanistan at Camp As Sayliyah on June 5, 2003 – about a month after the aircraft carrier speech: "America sent you on a mission to remove a grave threat and to liberate an oppressed people, and that mission has been accomplished." For critics of the war, the photo op became a symbol of the Bush administration's unrealistic goals and perceptions of the conflict. Anti war activists questioned the integrity and realism of Bush's "major combat" statement. The banner came to symbolize the irony of Bush giving a victory speech only a few weeks after the beginning of the fifth longest war in American history. In a less publicized incident, Rumsfeld also declared an end to major combat operations in Afghanistan on May 1, a few hours before Bush's announcement.

Кейінгі оқиғалар

2008 жылдың қарашасында, демократ Барак Обама президент сайлауында оны алмастыруға таңдалғаннан кейін, Буш сол баннерді қолданғанына өкініш білдірді. CNN телеарнасына берген сұхбатында ол: "Кейбір адамдар бұл "Буш Ирактағы соғыс аяқталды деп ойлайды" дегенді білдірді, бірақ мен олай ойламадым. Бұл дұрыс емес хабарламаны жеткізді" деді. 2009 жылдың қаңтарында Буш: "Әрине, "Миссия орындалды" деген жазуды әскери кемеге жазу – қателік болды" деді. 2010 жылы "Миссия орындалды" баннері Ұлттық мұрағаттан Джордж В. Буш президенттік орталығының қорына берілді. Баннер көршілмеген. Президент Буш "Миссия орындалды" деп мәлімдеген кезде Ирак соғысында 104 америкалық қаза тапқан. 2011 жылдың ақпанына дейін тағы 3424 америкалық қаза тапты, одан кейін Американың соғыстағы әскери операциялары тоқтатылды.

Мәдениетте

Ирак соғысына қарсылар "миссия орындалды" деген фразаны ирониялық түрде қолданды, ал басқалары оны жалпы қарым-қатынас жасаудағы сәтсіздіктің мысалы ретінде келтірді. Сонымен қатар, кейбір басты ақпарат құралдары осы мәлімдемеге байланысты соғыстың жағдайына күмән тудырды. Мысалы, 2003 жылдың 6 қазанында Time журналының мұқабасында "Миссия орындалмады" деген тақырып жарияланды. 2004 жылы HBO телеарнасының "The Wire" сериалы үшінші маусымын "Миссия орындалды" атты эпизодпен аяқтады. Бұл эпизодқа түсірілген аудио-комментарийде шоудың авторы Дэвид Саймон үшінші маусымның Ирактағы соғысты бейнелейтінін айтты. 2008 жылдың наурыз айында "Миссия орындалды! Немесе Ирактағы соғыста қалай жеңдік" атты кітап жарық көрді. Экспертология институтының "Эксперттер сөйлейді" сериясының жалғасы болған бұл кітапты Кристофер Серф пен Виктор Наваски жазды, ал суреттерін Роберт Гроссман салған. Кітапта Ирактағы әскери операцияларға қатысты БАҚ және үкіметтегі белгілі тұлғалардың жүздеген цитаталары жинақталған. 2008 жылдың 30 сәуірінде Ақ үйдің баспасөз хатшысы Дана Перино: "Президент Буш баннердің әлдеқайда нақты болуы керек екенін жақсы білді және "Бұл кемедегі теңізшілердің миссиясы орындалды" деп жазылуы тиіс еді. Біз осы баннерде нақтырақ болмағанымыз үшін үлкен қателік жасадық" деді. 2018 жылдың 14 сәуірінде президент Дональд Трамп Сирияда Асад режимі химиялық қару қолданды деген күдікпен АҚШ бастаған әуе шабуылынан кейін "Миссия орындалды!" деп Twitter-де жазды. Сыншылар бұлдың Буштың сөйлеген сөзіне қатты ұқсас екенін көрсетіп, дереу сынға алды.