Кіріспе

III ғасырдағы христиан ақыны және жазушысы Коммодиан (Коммодиан) христиандық латын ақыны, ол 250 жылы гүлденген. Оны атаған жалғыз ежелгі жазушылар - Массилияның пресвитері Геннадий (V ғасырдың соңы), оның "De scriptoribus ecclesiasticis" және бір кездері автор деп саналатын Папа Геласий "De libris recipiendis et non recipiendis" кітабында, оның еңбектері апокриф ретінде саналады, мүмкін оларда қамтылған кейбір гетеродокс мәлімдемелер есебінен. Коммодиан Рим Африкасынан шыққан деп есептеледі, оның бір бөлігі Кипрге ұқсастығы, екінші бөлігі Африка мектебі үшінші ғасырда христиандық латындықтың басты орталығы болғандықтан; Сирия шығу тегі де ұсынылды. Ол өзі айтып өткендей, ол бастапқыда пұтқа табынушы болған, бірақ жасы ұлғайған кезде мәсіхшілікті қабылдады және білімсіздерді шындыққа үйретуді міндет етті. Ол екі өлеңнің авторы болды, Инструкция және Кармен апологетикум (алғаш 1852 жылы Дж. Б. Питра Spicilegium Solesmense, Middlehill жинағындағы қолжазбадан, қазір Челтенхэмде, Боббио монастырынан әкелінген деп есептеледі). Инструкциялар 80 өлеңнен тұрады, олардың әрқайсысы акростик (алфавит ретімен алғашқы әріптері берілген 60-шы өлеңнен басқа). 80- өлеңнің бас әріптері, кері оқылса, Commodianus Mendicus Christi деп аталады. Carmen Apologeticum, күмәнсіз, Коммонианның, автордың аты (және атауы) қолжазбада жоқ болса да, акростикалық шектеуден азат. Инструкциялардың бірінші бөлігі жалған дінге табынушыларға және яһудилерге арналған және классикалық мифологияның құдайларын мазақтайды; екіншісінде Антихрист, әлемнің соңы, Қайта тірілу туралы ойлар және христиандарға, өкініш білдірушілерге және дін қызметкерлеріне кеңестер бар. Аполлогетикумда бүкіл адамзат күнәларына өкініп, күнәларына өкініп, дүние жойылатынын ескерген. Нерон мен Шығыстан келген адам ретінде танылған антихристтің пайда болуы ертерек күтілуде. Өлеңдерінде догматикалық құлшыныс бар, бірақ оларды әбден дінге сай деп қарастыруға болмайды. Классикалық зерттеуші үшін тек метр қызықты. Олар гексаметрлік формада жазылғанмен, сандық ережелердің мәнін баса көрсету үшін құрбандыққа шалынады. Инструкциялардың алғашқы төрт жолын мысал ретінде келтіруге болады: Praefatio nostra viam erranti demonstr Respectumque bonum, cum venerit saeculi meta Aeternum fieri, quod discredunt inscia corda: Ego similiter erravi tempore multo. Бұл versus politici (олар осылай аталады) өзгерістің латын тілінен өтіп, роман тілдерінің қалыптасуына әкелгенін көрсетеді. Кейс пен жынысты қолдану, етістіктің құрылысы, алғы сөздер, және сөздік формалар таңқаларлық бұзушылықтарды көрсетеді. Алайда автор латын ақындары Хораций, Вергилий және Лукрециймен таныс екенін айтады. Коммодиан қолданған метр туралы: Латындық ырғақты гексаметр.

Басылымдар

Пойнсотт, Жан Мишель (редактор, аударма). Коммодиан. Нұсқаулар (Париж: Les Belles Lettres, 2009) (Франция университеттерінің жинағы. Латын сериясы, 392). Христиандық тәртіпті қолдаған Коммодианның жалған тәңірлерге қарсы нұсқаулары (1880). Роберт Эрнест Уоллис (1820-1900) жазған. Анте-Никей христиан кітапханасында, XVIII том. Людвиг, Э. (1878). Commodiani Carmina, 1-бөлім: Нұсқаулар. Лейпциг. Людвиг, Э. (1877). Commodiani Carmina 2-бөлік: Кармен Апологетикум. Лейпциг.