Кіріспе

қорқыныш жанрының бір түрі

Лавкрафт қорқынышы, сондай-ақ ғарыштық қорқыныш немесе элдрич қорқынышы деп те аталады, – қорқыныш әдебиеті мен таңғажайып әдебиеттің бір түрі. Ол қан төгілуден немесе басқа да дүрбелең тудыратын элементтерден гөрі белгісіз және түсініксіз нәрселердің қорқынышын баса көрсетеді. Бұл жанр американдық жазушы Х.П. Лавкрафттың (1890–1937) есімімен аталған. Оның шығармалары ғарыштық үрей, тыйым салынған және қауіпті білім, ес-ақылдың жоғалуы, адамзатқа адам емес күштердің ықпалы, дін мен сенімдер, тағдыр мен қажеттілік, сондай-ақ ғылыми жаңалықтармен байланысты тәуекелдер сияқты тақырыптарды жеткізеді. Бұл тақырыптар қазір Лавкрафт қорқынышының белгісі болып саналады. Лавкрафттық қорқыныштың ғарыштық тақырыптары басқа да медиада, әсіресе қорқыныш фильмдерінде, ойындарда және комикстерде кездеседі.

Шығу тегі

Америкалық жазушы Х.П. Лавкрафт осы әңгімелеу стилін өзінің мифологиясына жетілдірді, ол табиғаттан тыс, адамзаттан бұрынғы және ғарыштық элементтер жиынтығын қамтиды. Оның туындыларына Эдгар Аллан По, Алгернон Блэквуд, Амброз Бирс, Артур Махен сияқты авторлардың әсері тиді. Дегенмен, Лавкрафт өзінің шығармаларын готикалық және табиғаттан тыс әдебиеттен ерекшелендіруге тырысты, оның сөзінше, қорқынышты "ғарыштық" деңгейге көтерді. Стивен Кинг Лавкрафттың ең үздік туындылары "американ әдебиетінің барлығында бірегей түрде қорқынышты және олардың барлық күшімен сақталып қалды" деді. Лавкрафт туындыларының ерекшелігі – космосизм, яғни қарапайым өмірдің шындыққа қарағанда жұқа қабық екендігінің сезімі, ал бұл шындық соншалықты бөтен және түсініксіз болғандықтан, оны тек ойлаудың өзі де қарапайым адамның санасын құрта алады, ғарыштық масштабтағы маңызсыздық пен әлсіздік және келісімсіз теріс көзқарас. Жазушы Чайна Миэвилл атап көрсеткендей, "Лавкрафттың қорқынышы – бұл ену емес, түсіну. Әлем әрқашан аяусыз болып келді; қорқыныш – біз осы фактіні мойындауымызда". Лавкрафт туындылары сонымен қатар ауылдық Жаңа Англияның оқшауланған атмосферасына толы, және жанрдың көп бөлігі "адам білуі тиіс емес нәрсе" қарапайым өмірдің беткі қабатында, қазіргі өркениеттің шулы қалаларынан тыс жақын болуы мүмкін деген сезімді сақтайды.

Тақырыптар

Космикалық қорқыныштың негізгі тақырыптары мен атмосферасын Лавкрафт өзі "Әдебиеттегі табиғаттан тыс қорқыныш" атты эссесінде, готикалық, ерекше және қорқынышты көркем әдебиеттер туралы жазған. Лавкрафттық қорқынышпен байланысты бірнеше ерекшеліктер анықталды: Белгісіз және танылмаған қорқыныш. "Біздің түсінігімізден асып түсетін құбылыстармен бетпе-бет келгенде сезілетін қорқыныш пен құрмет, оның көлемі адам істерінің шектеулі саласынан асып, ғарыштық маңызға ие". Мұнда қорқыныш адамның мүдделерінің, тілектерінің, заңдарының және моральдық принциптерінің ғаламда ешқандай мағынасы немесе маңызы жоқ екенін түсінуден туындайды. Сондықтан Лавкрафт кітаптарындағы жандар зұлым емес екені айтылды. Олар жай ғана адамның моральдық ұғымынан тыс еді. Шындықтың табиғаты туралы болжамдарды "бұзатын" қорқыныш пен ғылыми фантастиканың табиғи үйлесімі. "Классикалық дәуірден бері технологиялық және әлеуметтік прогресс адамның шағын әлемі қамтылған макрокосмостың ұлылығы мен қастығын сезінуін басып тастады", яғни, оның "табиғи қорқыныштығына" реакция ретінде ғарыштың қорқынышты табиғатын саналы түрде жою. Басты кейіпкерлердің түсініксіз және қашып құтылуға болмайтын күштердің алдында әлсіз болуы, бұл адамды ерекше жағдайдан маңызсыздық пен қабілетсіздікке дейін төмендетіп жібереді. Қан, сүйектер немесе мәйіттер сияқты басқа қорқыныш элементтеріне қарағанда, жабысқақ текстураларға, өзгергіш, жартылай гель тәрізді заттар мен шырышқа көбірек мән беру.

Қатысушылар мен ізбасарлар

Лавкрафттың әсерінің көп бөлігі екіншілік, себебі ол көптеген авторлардың досы, шабыты және хат алысушысы болды, олар өздерінің танымал туындыларын жасады. Осы жазушылардың көптегені Лавкрафтпен бірлесіп жазылған әңгімелерде де жұмыс істеді. Оның белгілі достары мен әріптестеріне «Психо» романының авторы Роберт Блох, «Конан-варвардың» авторы Роберт Э. Ховард және Ктулху мифологиясын кеңейтуге күш салған Август Дерлет жатады. Кейінгі қорқыныш жазушылары да Лавкрафттың еңбектеріне көп сүйенді. Көптегендер Лавкрафттың мифологиясының элементтеріне тікелей сілтеме жасады, оның ассоциацияларын пайдалану немесе оның ықпалын мойындау үшін, ал басқалары мифологиялық элементтерге тікелей сілтеме жасамай, оның туындыларының сезімі мен мәнерін қолданды. Кейбіреулер Лавкрафтті Эдгар Аллан Помен бірге қазіргі заманғы қорқыныш әдебиетінің ең ықпалды авторы деп санайды. Автор Стивен Кинг былай деді: «Уақыт өтіп, оның шығармаларына көзқарас қалыптасқаннан кейін, менің ойымша, Х.П. Лавкрафт ХХ ғасырдағы классикалық қорқыныш әңгімелерінің ең шебер шебері ретінде әлі де теңдессіз». 20 ғасырдың соңында Лавкрафт халық мәдениетінің белгілі бір символына айналды, нәтижесінде оның туындылары мен сілтемелері көптеген рет қайта жаңартылды. Олардың көптегені Лавкрафттық қорқыныштан тыс болғанымен, Ктулху мифологиясын халық мәдениетінде бейнелейді.

Әдебиет және өнер

Лавкрафттың көбінесе пулп журналдарда жарияланған туындылары әдебиетке Эрнест Хемингуэй мен Ф. Скотт Фицджеральд сияқты оның замандас, жоғары модернист жазушылардың көрсеткендей әсерді тигізбеді. Дегенмен, оның ықпалы қазіргі заманғы көркем әдебиеттің ең танымал авторларында кеңінен және терең сезіледі. Хорхе Луис Борхестің фантазиялары Лавкрафттың арманға толы туындыларымен айқын ұқсастық көрсетеді. Борхес сонымен қатар "Бірнеше нәрсе бар" атты әңгімесін Лавкрафқа арнап, оны "Поның еріксіз пародисі" деп санады. Француз романисі Мишель Уэльбек «H. P. Lovecraft: Against the World, Against Life» эссесінде Лавкрафттың өзіне әсер еткенін айтады, оның соңғы он жылында жазылған әңгімелерін «үлкен мәтіндер» деп сипаттайды. Лавкрафттың арманды көріністерге және биологиялық түрдегі қорқынышқа құштарлығы Жан "Моэбиус" Жиро және Г. Р. Гигер сияқты суретшілерге де зор әсер етті. Гигердің «Алиен» фильмінің дизайнына тікелей себеп болған суреттер жинағы «Некрономикон» деп аталды – бұл Лавкрафттың бірнеше мифологиялық әңгімелеріндегі ойдан шығарылған кітаптың аты. «Алиен» сценарийін жазған Дэн О’Бэннон да Лавкрафттың фильмге үлкен ықпал еткенін айтты. Рональд Шусетпен бірге ол кейін «Dead & Buried» және «Hemoglobin» туындыларын жазды, олар екеуі де Лавкрафттың пастиштері екені мойндалды.

Комикстер

Лавкрафт комикс әлемінде терең із қалдырды. Бұл оның әңгімелерінің бейімделуін ғана емес, сонымен қатар «H. P. Lovecraft's Worlds», «H. P. Lovecraft's Cthulhu: The Whisperer in Darkness», «Graphic Classics: H. P. Lovecraft» және «MAX's Haunt of Horror» сияқты туындыларын да қамтиды, сонымен бірге Мифті жаңа оқиғаларға енгізуді де қамтиды. Алан Мур Лавкрафт тақырыбына, әсіресе «Қорық ауласы» және «Юггот мәдениеттері және басқа да өсімдіктер» (және Антони Джонстонның «Юггот жаратылыстары» атты туындысы), сондай-ақ «Қара досье» жинағындағы «Не хо, түңғиықтың құдайлары?» атты әңгімесінде, онда ол Берти Вустермен бірге Лавкрафттық қорқынышты үйлестірді. «Неономикон» және «Провиденс» Лавкрафт жазған көркем әдебиет ретінде бар Мифтің, сонымен бірге өте нақты әлемді ұсынады. Фортпен бірге екі комикс оқиғасында пайда болғаннан кейін, Лавкрафт бірнеше Лавкрафт комикстерінде кейіпкер ретінде пайда болды. Ол Мак Картер мен Тони Салмонстың «The Strange Adventures of H. P. Lovecraft» лимиттік сериясында және Брюс Браунның «Аркана» балалар графикалық романындағы «Ховард және мұздатылған патшалықта» орын алды. «Лавкрафт жоғалып кетті» веб-комиксі 2008 жылы жарық көрді және «Ктулху шақыруы» жарияланғанға дейінгі 1926 жылға дейін созылады, Лавкрафттың ертерек әңгімелерінен элементтерді тоқып алады. «Бұм!» Студиясы Ктулху және Мифтегі басқа кейіпкерлерге негізделген бірқатар серияларды шығарды, соның ішінде «Ктулху ертегілері» және «Ктулху құлдырауы». «Hellboy» авторы Майк Мигнола кітаптарға ең көп әсер еткендердің қатарында Лавкрафттың туындыларын, сондай-ақ Роберт Э. Говардтың және Дракула туралы аңызды атады. Бұл 2004 жылғы «Hellboy» фильміне бейімделді. Оның «Elseworlds» шағын сериясы «Готэмге келген апат» Бэтменді Лавкрафттық монстрлармен қақтығысқа түсіреді. Манга суретшісі Джунджи Ито Лавкрафттың ықпалында қатты болды. Гу Танабе Лавкрафттың кейбір әңгімелерін мангаға бейімдеді. «The Brave and the Bold» журналының 32-шы саны Лавкрафттың туындылары мен стиліне қатты әсер етті. Ктулху, Тереңдер және Р’лхтың пародилерін пайдаланумен қатар, жазушы Дж. Майкл Страчински де оқиғаны ерекше Лавкрафттық стильде жазды. Толығымен жарақаттанған теңізшінің көзқарасынан жазылған бұл оқиға Лавкрафттың бірнеше айрықша белгілерін, соның ішінде табиғаттан тыс күштерге қарсы сезілетін әлсіздікті пайдаланады.

Кино және теледидар

1950 жылдардан бастап, Лавкрафттың өлімінен кейінгі кезеңде Лавкрафт стиліндегі қорқыныш жанры дербес бағытқа айналды, ол По мен Лавкрафттың тікелей киноадаптацияларын ғана емес, сонымен қатар 1950 және 1960 жылдардағы көптеген қорқыныш фильмдерінің құрылысына негіз болды.

1960 жылдар

Лавкрафттық мотивтерге үңілген белгілі режиссерлердің бірі – 1960 жылдардағы B класты фильмдердің режиссері Роджер Корман. Оның "Қасіретті сарай" (1963) фильмі Чарльз Декстер Уордтың ісіне еркіндікпен негізделген, ал "Х: Рентген көздері бар адам" фильміндегі басты кейіпкер, ғаламның ортасындағы Құдайды көруге мүмкіндік беретін күшейтілген көру қабілетінен ақыл-есінен айырылады. Тікелей бейімделулер болмаса да, танымал "Сыртқы шекаралар" телесериалының көптеген бөлімдерінде Лавкрафттың тақырыптары жиі кездеседі, мысалы, адамның күшсіздігі мен маңызсыздығы, сондай-ақ сана мен түсініктің шектері. Осы дәуірдегі басқа да танымал бейімделулердің қатарында Cthulhu мифологиясына сілтеме жасайтын "Қара шабуылшы" (1965) фильмі бар. 1965 жылы Борис Карлофф пен Ник Адамс Лавкрафттың "Көңілді түс" әңгімесіне негізделген "Өл, монстр, өл!" фильмінде ойнады. Сонымен қатар, Август Дерлеттің Лавкрафтпен жасаған "өлімнен кейінгі бірлескен жұмысына" негізделген "Жабық бөлме" (1967) және "Сиқыршы үйінің армандары" атты "Қызыл құрбандық алтарының қарғысы" (АҚШ атауы: "Қызыл культ") (1968) фильмдері де бар.

1970 жылдар

1970 жылдары Лавкрафттың қорқыныш жанрына жататын бірнеше фильм түсірілді. Олардың ішінде адамның осалдығы, түсініксіз күштер алдындағы әлсіздігі және жауапсыз қалған сұрақтар сияқты тақырыптар «Тығылған жартастағы пикник» және Лавкрафттың туындысы болып табылатын, «Дунвич қорқынышы» фильмінде, «басты кейіпкердің бақылауынан шыққан күштерге» ерекше назар аударылған. 1979 жылғы «Алиен» фильмі «космостық бейжайлық» тақырыбы, оның «ұлы қараңғылық» атмосферасы және көптеген сұрақтарға жауап берілмегендігі үшін Лавкрафттық деп сипатталды. Род Серлингтің 1969–1973 жылдардағы «Түнгі галерея» телесериалында кем дегенде екі Лавкрафт әңгімесі – «Пикменнің моделі» және «Салқын ауа» бейімделді. «Профессор Пейбодидің соңғы лекциясы» атты эпизод Некрономиконды оқыған адамның тағдыры туралы айтады және онда «Ловкрафт мырза» есімді студент пен Лавкрафт айналысындағы авторлардың есімдерін бөлісетін басқа студенттер де кездеседі.

1980 жылдар

1981 жылы Сэм Райми Х.П. Лавкрафтты оқығаннан кейін "Зұлым өлі" комедиялық қорқыныш фильмдер франшизасын жасады. Ол "Зұлым өлілер" (1981), "Зұлым өлілер II" (1987) және "Қараңғылық әскері" (1992) фильмдерінен тұрады. Некрономикон Ex Mortis, немесе жай ғана "Өлілер кітабы", осы үш фильмнің әрқайсысында бейнеленеді. Джон Карпентердің "Апокалипсис трилогиясы" ("Жаратылыс", "Қараңғылық ханзадасы" және "Жындылықтың аузында") Лавкрафт элементтерін қамтиды, олар әр фильмде көріне бастайды. Қара юморға толы "Re-Animator" (1985) Лавкрафттың "Герберт Уэст – Жаңа өмір беруші" повесіне негізделген. "Re-Animator" екі жалғасты фильм тудырды. 1986 жылғы "Шекарадан келген" Лавкрафттың осы аттас әңгімесіне еркін негізделген. 1987 жылғы "Керген" фильмі Лавкрафттың "Ғарыштан келген түс" әңгімесінің бейімделуі болып табылады. Оның жалғасы "Curse II: The Bite" Лавкрафт пен Зелия Бишоптың бірлескен "Игтың қарғысы" әңгімесінен шабыттанды.

1990 жылдар

1991 жылы HBO телеарнасы түсірген «Сұмдық сиқыр» фильмінде Фред Уорд Гарри Филип Лавкрафт рөлінде, 1948 жылғы Лос-Анджелесте сиқырдың кең таралған балама әлемде Некрономиконның ұрлануын тергейтін нуар детектив ретінде ойнады. «Сиқыршылық аулау» атты жалғасында Денис Хоппер екі жылдан кейін Х. Филип Лавкрафт рөлін сомдады. 1992 жылғы Дэн О'Бэннонның «Қайта тірілгендер» фильмі Лавкрафттың «Чарльз Декстер Уордтың ісі» романының бейімделуі болып табылады. Фильмде Лавкрафттың әңгімесіне адал көптеген элементтер бар, бірақ студия фильмге маңызды қысқартулар енгізді. 1993 жылғы «Некрономикон» фильмінде Лавкрафттің өзі Джеффри Комбс ойнаған кейіпкер ретінде бейнеленді. «Некрономикон» жинағындағы үш әңгіме екі Х.П. Лавкрафттың қысқа әңгімелері мен бір новелласына негізделген: «Суға батқандар» – «Қабырғадағы егеуқырлар» әңгімесінен, «Суық» – «Салқын ауа» әңгімесінен, ал «Шыбырлаулар» – «Қараңғылықтағы шыбырлаушы» новелласынан алынған. 1994 жылғы «Жұмсалған қорқыныш» Лавкрафттың «Жұмсалған қорқыныш» әңгімесінің бейімделуі. Фильмде Лавкрафттың әңгімесіне адал элементтер бар, бірақ оны қылмыстық оқиға желісі басып алды. 1995 жылғы «Қалалық құпия» Лавкрафттың «Сырдас» әңгімесінен шабыттанды.

2000 жылдар

Бұл кезеңде лавкрафттық қорқыныш тақырыбында бірнеше фильмдер түсірілді. 2007 жылғы «Тұман» (The Mist) фильмі – Франк Дарабонттың Стивен Кингтің 1985 жылғы осы аттас повесінің киноға бейімделуі. Фильмде қалың тұманнан шығып, Жаңа Англиядағы шағын қаланы қорқытатын әлемнен тыс лавкрафттық монстрлар бейнеленген. 2005 жылғы «Ктулхуға шақыру» (The Call of Cthulhu) фильмін H.P. Лавкрафт тарихи қоғамы жасаған. Бұл фильм Лавкрафт өмір сүрген 1920 жылдарда түсірілген фильмнің сезімін беру үшін үнсіз фильмдердің техникасын қолданып, қара-ақ түспен түсірілген. 2001 жылғы «Дагон» (Dagon) – Стюарт Гордонның испандық қорқыныш фильмі. Фильм Лавкрафттың «Дагон» әңгімесімен аталғанымен, шын мәнінде оның «Иннсмут үстіндегі көлеңке» (The Shadow over Innsmouth) әңгімесінің тиімді бейімделуі болып табылады. «Ктулху» (Cthulhu) – 2000 жылғы австралиялық төмен бюджетті қорқыныш фильмі, оны Дамиан Хеффернан жазған, өндірген және режиссерлік еткен. Фильм негізінен Лавкрафттың «Есік алдындағы нәрсе» («The Thing on the Doorstep») және «Иннсмут үстіндегі көлеңке» әңгімелеріне негізделген. 2007 жылғы Дэн Гилдарк режиссерлік еткен «Ктулху» (Cthulhu) фильмі 1936 жылғы «Иннсмут үстіндегі көлеңке» повесіне еркін негізделген. Бұл фильм Лавкрафттың туындыларынан бейімделген фильмдердің арасында гей кейіпкері болғанымен ерекшеленеді.

2010 жылдар

2010 жылдан бері көптеген танымал фильмдер ғарыштық қорқыныштың элементтерін пайдаланды, атап айтқанда Алекс Гарлендтің «Жою» (Джефф ВандерМирдің 2014 жылғы сол аттас романы негізінде) түсініксіздік және Жерге сыртқы күштердің әсері сияқты күшті тақырыптармен. Роберт Эггерстің 2019 жылғы «Маяк» фильмі атмосферасы, терең теңіздің қорқынышты суреттері және басты кейіпкерлерді есінен шығаратын, атаулы маяқтың сыртқы және ашуландыратын күшіне байланысты Лавкрафттың туындыларымен салыстырылды. Ридли Скоттың 2012 жылғы ғылыми-фантастикалық қорқыныш «Прометей» және Гор Вербинскидің 2016 жылғы «Денсаулыққа ем» фильмдері Лавкрафттық элементтерімен ерекшеленді. HBO-ның 2019 жылғы «Чернобыль» мини-сериалы «ғарыштық қорқыныштың жаңа бейнесі» деп сипатталды, онда радиация түсініксіз, бағынышты емес, бейжай қорқыныштың рөлін атқарады. Панос Косматос, «Қараңғы көктемнен әрі» және «Мэнди» фильмдері ғарыштық қорқыныш тақырыптарын алып, оларды психоделикалық және жаңа дәуір элементтерімен үйлестіреді, ал Джастин Бенсон мен Аарон Мурхедтің «Шешім», «Көктем» және «Шеңбер» фильмдеріндегі жұмысы «лавкрафттық» деп сипатталды. Лавкрафттың туындыларын тікелей қамтитын немесе бейімдейтін басқа фильмдерге Лавкрафттың сол аттас әңгімесі негізінде 2011 жылы түсірілген «Қараңғылықтағы сыбырлаушы», 2017 жылғы фин қысқаметражды «Теңізден келген дыбыс», онда «Бесік тауларында» элементтері қазіргі заманғы оқиғаға енгізілген, және Ричард Стэнлидің Лавкрафттың «Көңілді түс» әңгімесі негізінде түсірілген «Көңілді түс» фильмі кіреді. Сондай-ақ, 2012 жылы Дрю Годдардтың «Ормандағы үй» фильмі де назарға лайық, бұл комедиялық қорқыныш, ол ғарыштық қорқыныш конвенцияларын және троптарын әдейі бұзады. Аспаннан келген жаратылыс концепциясы Х.П. Лавкрафттың тудырған суреттеріне құрмет көрсетудің бір бөлігі болды. 2010 жылғы «Биіктік» фильмі – канадтық комикс жазушысы және суретшісі Кааре Эндрюстің режиссерлік еткен канадтық қорқыныш фильмі. «Жасырын шек» (2021) Лавкрафттық сюжеттік элементтерді пайдаланады. Режиссер және сценарист Йоханнес Гренцфуртнер сұхбаттарында оның ықпалын растайды. 2022 жылғы «Венера» қорқыныш фильмі Х.П. Лавкрафттың «Эш үйіндегі армандар» туындысынан шабыттанды. Toonami компаниясы «Тұрғын үй кешені C» сериалы Лавкрафт тақырыбын ояту мақсатында жасалғанын растады. Гильермо дель Тороның «Есімдер кабинеті» Лавкрафттың «Пикманның моделі» және «Эш үйіндегі армандар» әңгімелерінен бейімделген екі эпизодты қамтиды.

Ойындар

Лавкрафттық қорқыныштың элементтері көптеген бейнеойындар мен рөлдік ойындарда кездеседі. Бұл тақырыптардың жиілегені байқалады, алайда бейнеойындарда Лавкрафттық қорқынышты тек сыртқы көрініс артық емес, толыққанды бейнелеудің қиындықтары мойндалған.

Үстелдің үсті

Лавкрафт 1970 жылдардың басынан бастап Dungeons & Dragons-қа әсер етті, ал AD&D Deities & Demigods-тың алғашқы басылымдарында Лавкрафттың романдарынан кейіпкерлер кездеседі. Dungeons & Dragons кейінірек рольдік ойындарға, соның ішінде Cthulhu (1980) ойынына әсер етті, ол өз кезегінде Cthulhu мифологиясының жаңа жанкүйерлерін тартты. Magic: The Gathering кеңейтімдері, мысалы Battle for Zendikar (2015), Eldritch Moon (2016) және Shadows over Innistrad (2016) Лавкрафт есімімен байланысты элементтерді қамтиды.

1980 және 1990 жылдар

Видео ойындар, фильмдер сияқты, Лавкрафт элементтері мен бейімделулерінің бай тарихына ие. 1987 жылы «Жұмқыр қорқыныш» Лавкрафт қорқыныш жанрын компьютерлік платформаларға алғаш рет әкелді. Бұл Infocom компаниясы шығарған мәтіндік квест ойыны, ол Zork сериясымен әйгілі. «Alone in the Dark» (1992 жылғы видео ойыны) Лавкрафт элементтері мен сілтемелерін қамтиды. 19 ғасырда өтетін «Кометтің көлеңкесі» ойыны Ктулху мифологиясымен күшті шабыттанды. 1998 жылғы «Anchorhead» ойыны Лавкрафт қорқынышынан үлкен әсер алды және Ктулху мифологиясының көптеген элементтерін, сондай-ақ Лавкрафттың цитаталарын қамтиды. «Quake» (видео ойыны) – Лавкрафт элементтері бар FPS ойыны.

2000 жылдар

2005 жылы шыққан орыс ойыны "Патология" Лавкрафт туындыларында жиі кездесетін тақырыптарды қамтиды: үш басты кейіпкердің барлығы да қалаға белгілі бір дәрежеде сырттан қарап тұрған адамдар. Ойынның орталық тақырыбы – залалданған аумақтарда қанды, тұнжыратын шырыш қалдыратын, тоқтатылмайтын оба. Ойыншы кейіпкері обаны тоқтатуға мүлдем жарамсыз. Windows және Xbox платформалары үшін жасалған Call of Cthulhu: Dark Corners of the Earth – өмірге қатысты қорқынышты элементтері күшті бірінші тұлға атыс ойыны. GameCube платформасы үшін шыққан Eternal Darkness: Sanity's Requiem ойынында ғарыштық қорқыныштың ауыр тақырыптары кеңінен қолданылады, әсіресе ойыншы кейіпкерлерінің санасы табиғаттан тыс күштермен байланысқа түсу арқылы өзгеріске ұшырайды.

2010 жылдан қазіргі уақытқа дейін

Амнезия: The Dark Descent ойыны, визуалды дизайны, сюжеті және механикасы арқылы Лавкрафттық қорқыныштан күшті шабыт алады және жанр ретінде қорқыныш ойындарына елеулі әсер еткенімен танылады. The Last Door – Лавкрафттық және готикалық қорқынышты біріктіретін «нүкте және шерту» ойыны, ал FromSoftware компаниясының Bloodborne ойыны Ктулху мифологиясын пайдаланбастан, көптеген Лавкрафттық және ғарыштық қорқыныш тақырыптарын қамтиды. The Binding of Isaac: Rebirth атты roguelike ойынында Лавкрафттық қорқыныш ойын ішіндегі Левиафан трансформациясы түрінде көрінеді. 2010 жылдан бері Лавкрафттық қорқыныш элементтерін қамтитын басқа ойындарға Dragon's Crown (DND-ге негізделген, құдайлар, табиғаттан тыс жаратылыстар мен трансформацияларды қамтитын қараңғы фантазиялық ARPG), Sunless Sea (готикалық қорқыныш жанрындағы тіршілік ету/зерттеу ойыны), Vintage Story (жанрдан шыққан «Drifters» деп аталатын жаулары бар құмдық ойын), Darkest Dungeon (психикалық жарақаттар мен ауруларға баса назар аударатын рөлдік ойын), Edge of Nowhere (виртуалды шындықтағы әрекет пен шытырман ойын) және The Sinking City (1920 жылдардағы Жаңа Англияда өтетін ашық әлемдегі детективтік және тіршілік ету ойыны, «Иннсмаут үстіндегі көлеңке» және «Кейінгі Артур Жермин мен оның отбасы туралы деректер» шығармаларынан шабыттанды) жатады. Smite ойынында Ктулху ойналатын кейіпкер ретінде ұсынылады, 2018 жылғы бірінші тұлғадан атушы Dusk Лавкрафттың көптеген ықпалына ие, мысалы, оның үшінші тарауы «Аты жоқ қала», соңғы босс – Ньярлатхотеп және Лавкрафт тақырыбындағы бірінші тұлғадан атушы Quake-тен шабыт алды. 2020 жылы Лавкрафттың туындыларынан күшті шабыт алған «Call of the Sea» атты оқиғалық-жұмбақ ойыны жарық көрді. Dredge – 2023 жылғы тәуелсіз балық аулау ойыны, онда балықшы ашық әлем архипелагына барған сайын көбірек Лавкрафттық жаратылыстарға кездеседі. "Сары киімдегі сәби" атты тәуелсіз ойын швед дизайнерлері жасаған Лавкрафттық қорқыныш ойыны болып табылады және негізінен бала күтімімен айналысатын және демонмен иеленген сәбиге қатысты.