Кіріспе
Британ жазушысы Сесил Джон Чарльз Стрит (3 мамыр 1884 – 8 желтоқсан 1964), көбінесе Джон Стрит деп танылады, Ұлыбритания армиясында майор болған және қылмыстық романдардың авторы. Ол әскери карьерасын артиллерия офицері ретінде бастады, ал Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде MI7 үшін үгітші болып жұмыс істеді. Ирландия Тәуелсіздік соғысы кезінде ол Дублин мен Лондон қалаларында кезектесіп, Дублин қамалының ақпараттық қызметкері ретінде қызмет етті және британдық шенеунік Лионель Кертиспен тығыз байланыста болды. Кейін ол Джон Роуд, Майлз Бертон және Сесил Уэйе аттарымен жазылған детективтік романдардың жемісті жазушысы болып табылды.
Cecil John Charles Street (3 May 1884 – 8 December 1964), better known as John Street, was a major in the British Army and a crime fiction novelist. He began his military career as an artillery officer and during World War I, he became a propagandist for MI7. During the Irish War of Independence, he acted as an Information Officer for Dublin Castle alternating between Dublin and London and working closely with the British official Lionel Curtis. He later earned his living as a prolific writer of detective novels written under several pseudonyms including John Rhode, Miles Burton and Cecil Waye.
Ерте өмірі, білімі және мансабы
Стрит Гибралтарда, Уокинг қаласындағы генерал Джон Альфред Стрит CB және оның екінші әйелі, Йоркширдегі Стортс-Холл иесі Чарльз Хорсфолл Биллдің қызы Каролина отбасында дүниеге келді. Каролина салыстырмалы түрде кеш үйленді, оның жалғыз ұлы оған отыз бес жасында туды. Генерал Стрит, ұлы туғаннан кейін алпыз екі жасында армиядан зейнеткерлікке шығып, кенеттен қайтыс болды. Осының салдарынан Стрит және оның анасы анасының ата-анасымен бірге Уокингтегі Фирландс үйіне көшіп барды, онда "жеті үй қызметшісі жұмыс істеді". Стрит кейінірек өмірінде өзінің жеңілдікке толы өсіп-өнген ортасына "сақтықпен" қарады және "адамның жеке жетістіктерін отбасылық мұрадан жоғары бағалады". Стрит Беркширдегі Веллингтон колледжінде, содан кейін Вулвичтегі Корольдік әскери академиясында білім алды және 1903 жылы арнайы резервке ауысудан бұрын Корольдік артиллерияға офицер болып тағайындалды. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін ол Лайм-Регис қаласының сыртындағы регенттік стильдегі сарайда (кейіннен шотланд педагогы А. С. Ниллге тиесілі болды және мектеп ретінде жұмыс істеді, бұл атау кейіннен Лейстондағы мектебінде қолданылды), Лайм-Регис электр жарығы және қуаты компаниясының акционері және бас инженері болды. Кейіннен ол Корольдік гарнизондық артиллерияда капитан болып қызмет етті. Ол жауынгерлік қимылдарда үш рет жараланып, көрсеткен қызметі үшін Әскери крестпен марапатталды. Майор ретінде ол британдық әскери барлау қызметінің бір бөлімін басқарды, содан кейін Дублин қамалында орналасқан британдық әкімшілігінің штаб-пәтерінде ақпарат офицері болып жұмыс істеді.
Некелер
1906 жылы Стрит Корольдік артиллерияның майоры Джон Денис Кирванның қызы Хайасинт Мод Кирванға үйленді. Олардың Verena Hyacinth Iris Street деген қызы болды, ол өмірінің көп бөлігін әжесімен өткізді және 1932 жылы 25 жасында қайтыс болды. Неке сәтті болмады, Мод психикалық денсаулығына қатысты мәселелерге тап болды және жеке емханаға жатқызылды. Олар 1949 жылы, оның бірінші әйелі қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай қайта үйленді. Олар "жайлы өмір сүрді", "әдемі ескі үйлерде" тұрып, соның ішінде The Orchards, Laddingford, Kent және Swanton Novers, Norfolk үйлерінде өмір өтті.
Роман жазушысы
Джон Стрит үш серия роман жазды; бірі Джон Род есімімен, көбінесе математика профессоры доктор Ланселот Пристлиді бейнелейтін; мысалы, күдіктілердің аяқ киімдеріндегі лайды талдау сияқты. Дегенмен, Бертон романдары стилі жағынан өзгеше болды, себебі Меррион Скотланд-Ярд инспекторы Арнольдпен бірлесіп жұмыс істеді. Танымал қылмыстық әдебиет сыншысы Джулиан Саймонс Стритті детективтік әдебиеттің "Хамдром" мектебінің көрнекті өкілі деп есептейді. Саймонстың сөзінше, "олардың көпшілігі ["Хамдромдар"] көркем әдебиетке кеш келді, және олардың көбінде оған қабілеті жетпеді. Олар жұмбақ құруда белгілі бір шеберлік танытты, артығы жоқ, және ирониялық түрде, С. С. Ван Дайнның детективтік әңгімелер жұмбақтар немесе кроссвордтар санатына жатады деген тұжырымын одан да жақсы орындады. Хамдромдардың көпшілігі британдықтар еді, және олардың ең танымалдарының бірі – майор Джон Стрит". Тарихшы Жак Барзун Стритке жағымды баға берді, әсіресе Родтың бірнеше кітабын жоғары бағалады, бірақ Стриттің 140-тан астам романының аз бөлігін ғана қарады. Соңғы жылдары Род пен Бертонның көптеген кітаптарын табу қиынға соқты, және коллекционерлер оларды іздеп алады, көбінесе "көзді аладырғы" қымбат бағаға ие болады. Стриттің өмірі мен шығармалары туралы толыққанды мәліметтерді қылмыстық әдебиет тарихшысы Кертис Эванс 2012 жылы жарық көрген "Хамдром" Mystery шеберлері" кітабында келтірген. Ол кітапты "осы көрінеу "жадағай" детектив жазушыларын талантты әдебиетшілер ретінде бағалау үшін, ұзақ күткен қайта қарауды ұсыну мақсатымен жазды. Олар көптеген сапалы және әділ ойын-сауық жұмбақтарын жасады, сонымен қатар олардың тапқыр әңгімелері әлеуметтік құжаттар ретінде, тіпті кейде әдеби романдар ретінде де, оларға берілгеннен гөрі көбірек қызығушылық тудырады".
Қысқа әңгімелері
"Қоймас оқ". Тергеу, құпия және қорқыныш әңгімелері. Екінші серия, ред. Дороти Л. Сайерс, 1931 (Доктор Пристли әңгімесі). Қайта басылды: Кітапханадан табылған денелер. Ред. Тони Медавар. HarperCollins, 2018. "Жоғалып бара жатқан алмаз". "Триллерлердің ұлы кітабы". Ред. Х. Дуглас Томсон, 1935 (Доктор Пристли әңгімесі). "Сары шар". "Жексенбілік диспетчер", 1938 жылдың 3 сәуірі. Қайта басылды: Кітапханадан табылған денелер 3. Ред. Тони Медавар. HarperCollins, 2020. "Қызғылт сызық". "Evening Standard", 1950 жылдың 20 қаңтары. Қайта басылды: Evening Standard детектив кітабы, 1950 (Инспектор Пурли әңгімесі).
The Vanishing Diamond. The Great Book of Thrillers. Ed. H. Douglas Thomson, 1935 (Dr. Priestley story)
The Yellow Sphere. Sunday Dispatch, 3 April 1938. Reprinted: Bodies from the Library 3. Ed. Tony Medawar. HarperCollins, 2020. The Purple Line. Evening Standard, 20 January 1950. Reprinted: Evening Standard Detective Book, 1950 (Inspector Purley story)
Фикциялық емес мақалалар
Констанс Кент. "Қылмыстың анатомиясы", Бодли Хед, 1936 ж.
"Неге адамдар детективтік оқиғаларды ұнатады". "Тыңдаушы", 1935 жылдың 2 қазаны.
"Шешілмеген құпиялар" № 6: "Қайтыс болған лейтенанттың құпиясы" шешімі. "Жұлдыз" газеті, 1938 жыл.
Why People Like Detective Stories. The Listener, 2 October 1935
Unsolved Mysteries No. 6: Solution to the "Mystery of the Murdered Lieutenant". The Star, 1938
Сахналық қойылымдар
Алты теңгелік. Кітапханадағы денелер 2. Ред. Тони Медавар. ХарперКоллинс, 2019. Пьесада инспектор Джимми Вагхорн және аты айтылмаған қаладағы "Жақсы иттің" пабының қонақ бөлмесінде өтеді, бұл "нақтылап" көрсетілмейді; пьесада бірден қараңғылық тудырудың тапқыр тәсілі бар. Көрсетілімдер тіркелмеген.
Аяқталмаған материал
Атаусыз, Кильдершам және Дрефорд ауылдарында өтетін, фазан ату кезіндегі өлім мен суға бату оқиғасын қамтитын, серияға жатпайтын романның алғашқы тарауларының 48 беттік терілген нұсқасы.
Романдар
"Дүниелік үміт" (Эвелей Нэш компаниясы), 1917 жылғы, соғыс романы.
Аудармалар
Француз штабы: 1915–1918 жылдары, Жан де Пьерфеу, 1925, түсіндірмелермен аударылған. Ваубан, бекіністер салушы, Дэниел Хэлви, 1929, түсіндірмелермен аударылған. Капитан Куктың өмірі мен саяхаттары, Морис Тьерри, 1929, түсіндірмелермен аударылған.