Кіріспе

Ломбардтық несие – банктерге кепілге қойылған мүліктерге, көбінесе бағалы қағаздар немесе өмірді сақтандыру полистері түрінде несие беру. Кепілге берілген мүліктер оңай сатылатын болуы керек, әсіресе тізімде тіркелген, кепіл ретінде қабылдауға жарамды бағалы қағаздар. Несие беру орталық банктер арқылы жүзеге асырылады. АҚШ-та 2020 жылғы 16 наурызда Ломбард ставкасы (пайыздық мөлшерлеме) Федералды ашық нарық комитетінің федералдық қорлар ставкасының мақсатты диапазонының ең жоғарғы шегіне белгіленді. Бағалы қағаздарды кепілге беру арқасында несие ұйымдары орталық банктерден қысқа мерзімде қаржы алу мүмкіндігіне ие болады.

Этимология

Бұл термин бастапқыда 6 ғасырда Италияны жаулап алып, содан кейін Ломбардия деп аталған солтүстік аймаққа қоныстанған Ломбардтар халқынан шыққан. Осы аймақтағы бай қалалар қазіргі заманғы банк ісінің отаны болды, ал көптеген ломбард банкирлері орта ғасырларда Батыс Еуропа бойынша қаржыгерлер, ақша қарызға берушілер және кепілге алушылар ретінде белгілі болды. Мысалы, Лондонның Ломбард көшесі (1598) осындай ломбард банкирлерінің құрметіне аталған.

Дау

Ломбард кредитінің маңызды рөлін Америка Құрама Штаттарының Федералды резервтік жүйесі ("Фед") қолданады. Дәстүрлі түрде, дисконттық ставка, яғни ФРС-тің қаражатқа мұқтаж мүше банктерге (көрінетіндей, қажетті резервтік нормативті сақтау үшін) қарыз бергенде алатын мөлшерлемесі, мақсатты федералдық қорлар мөлшерлемесінен, немесе банктер арасындағы бір түндік несиелер үшін алынатын ұқсас мөлшерлемеден төмен болды. Бұл банктердің орталық банктерден бір-бірінен алудан арзанға қарыз алуы мүмкін екенін білдіреді, бұл орталық банктердің "соңғы шара ретінде несие беруші" рөлімен қақтығыс тудырады. Басқа банктердің әдеттегі мөлшерлемесінен төмен дисконттық ставка арбитраж мүмкіндігін ашты, сондықтан потенциалды қарыз алушыларды қосымша тексеру қажет болды. АҚШ Федералды резервтік кеңесі "Ломбардтық құрал" деп аталатын жаңа жүйеге көшті, онда дисконттық ставка мақсатты федералдық қорлар мөлшерлемесінен жоғары, бұл банктерді ФРС-тен қарыз сұрамас бұрын басқа жерлерге жүгінуге экономикалық түрде ынталандырады. 2011 жылғы Ричмонд Федералды резервтік банкінің экономикалық шолуында көптеген банк басшылары мен нарық қатысушылары дисконттық терезеден қарыз алуға байланысты стигма бар екенін айтты, сондықтан федералдық қорлар несиелерінің көп бөлігі дисконттық ставкадан төмен (мақсатты федералдық қорлар мөлшерлемесіне тең немесе жақын) жүзеге асырылды, бірақ кейбір жағдайларда банктер нарықтық мөлшерлемеден жоғары (әсіресе, дисконттық ставкаға тең немесе одан да жоғары) төлем жасады.