Кіріспе
Синашта – Ресейдің Челябинск облысындағы археологиялық ескерткіш. Бұл қола дәуіріне, шамамен б.з.д. 2800–1600 жылдар аралығына жататын бекінілген елді мекеннің қалдықтары және Синташта мәдениетінің негізгі орны. Бұл орын «металлургиялық өндіріс орталығы» деп сипатталған. Синашта Оңтүстік Урал тауларының шығысында, далада орналасқан. Ескерткіштің аты оған жақын өтетін Синташта өзенінен, Тобол өзенінің саласынан алынған. Өзен арнасының уақыт өте келе өзгеруі салдарынан ескерткіштің жартысы жойылды, елді мекендегі шамамен елу-алпыс үйдің отызы ғана сақталды. Елді мекен 140 метрлік диаметрге ие дөңгелек пішіндес, тікбұрышты үйлерден тұрады және қақпа мұнараларымен жабдықталған, ағашпен нығайтылған топырақ қабырғасымен және сыртында терең ормен қоршалған. Синаштадағы және Аркаим сияқты басқа да бекінілген елді мекендердің көлемі дала аймағы үшін беспрецедентті болды. Синаштадағы қазба жұмыстары барысында әрбір үйде мыс және қола металлургиясының ізіне кездесілді, бұл даладағы металлургиялық өндірістің бұрын-соңды болмаған қарқындылығын көрсетеді. Ертедегі Абашево мәдениетінің керамикалық стилі Синташта керамикасына күшті әсер еткен. Орал аймағындағы шұңқыр қабірлер, катакомбалар, Полтавка және Солтүстік Абашево тайпаларының Новокумак мәдениетіне ассимиляциялануына байланысты, Синташтаға толығымен арийлік тегін жатқызу дұрыс емес. Синташтаның пайда болуында Абашево мәдениеті маңызды рөл атқарды. Бұл ескерткішпен байланысты бес зират табылды, олардың ең ірісі (Синташта могиласы немесе СМ) қырық қабірден тұрады. Олардың кейбіреулері көліктік құралдарға арналған жерлеу орындары болды, олар әлемдегі ең көне көліктерді тапты. Басқаларында бір қабірге дейін сегіз жылқыны құрбан ету, түрлі тас, мыс және қола қару-жарақтар, күміс және алтын әшекейлер табылған. СМ зираты үстінен сәл кейінірек салынған үлкен курган орналасқан. Синташтадағы жерлеу салтының ерекшеліктері ежелгі Веда діни мәтіні Ригведада сипатталған жерлеу рәсімдерімен үлкен ұқсастықтарды көрсетеді, ол көбінесе прото-үнді-ирандықтармен байланысты. Елді мекен мен зираттардан алынған радиокөміртектік сынамалардың нәтижелері мың жылға жуық кезеңді қамтиды, бұл Полтавка мәдениетіне жататын ертерек қоныстануды көрсетеді. Дегенмен, көптеген сынамалардың мерзімі шамамен б.з.д. 2100–1800 жылдарды көрсетіп, Синташта мәдениетінің басқа елді мекендері мен зираттарымен үйлесетін негізгі кезеңді анықтайды.
Sintashta is an archaeological site in Chelyabinsk Oblast, Russia. It is the remains of a fortified settlement dating to the Bronze Age, c. 2800–1600 BC, and is the type site of the Sintashta culture. The site has been characterised as a "fortified metallurgical industrial center." Sintashta is situated in the steppe just east of the southern Ural Mountains. The site is named for the adjacent Sintashta River, a tributary to the Tobol. The shifting course of the river over time has destroyed half of the site, leaving behind thirty one of the approximately fifty or sixty houses in the settlement. The settlement consisted of rectangular houses arranged in a circle 140 m in diameter and surrounded by a timber reinforced earthen wall with gate towers and a deep ditch on its exterior. The fortifications at Sintashta and similar settlements such as Arkaim were of unprecedented scale for the steppe region. There is evidence of copper and bronze metallurgy taking place in every house excavated at Sintashta, again an unprecedented intensity of metallurgical production for the steppe. Early Abashevo culture ceramic styles strongly influenced Sintashta ceramics. Due to the assimilation of tribes in the region of the Urals, such as the Pit grave, Catacomb, Poltavka, and northern Abashevo into the Novokumak horizon, it would seem inaccurate to provide Sintashta with a purely Aryan attribution. In the origin of Sintashta, the Abashevo culture would play an important role. Five cemeteries have been found associated with the site, the largest of which (known as Sintashta mogila or SM) consisted of forty graves. Some of these were chariot burials, producing the oldest known chariots in the world. Others included horse sacrifices—up to eight in a single grave—various stone, copper and bronze weapons, and silver and gold ornaments. The SM cemetery is overlain by a very large kurgan of a slightly later date. It has been suggested that the kind of funerary sacrifices evident at Sintashta have strong similarities to funerary rituals described in the Rig Veda, an ancient Vedic religious text often associated with the Proto Indo Iranians. Radiocarbon dates from the settlement and cemeteries span over a millennium, suggesting an earlier occupation belonging to the Poltavka culture. The majority of the dates, however, are around 2100–1800 BC, which points at a main period of occupation of the site consistent with other settlements and cemeteries of the Sintashta culture.
Синташта II елді мекені
Төрт үлгіге сүйене отырып, Синташта II қонысындағы Синташта мәдениетінің (Левоберезное деп те аталады) жақындағы мерзімделуі 2004-1852 ж.б. (2170-1900 ж.б., тізбектің басында 95,4%, ал соңында 1940-1660 ж.б.) көрсеткен.