Кіріспе

Диоксипп (Διώξιππος) – ежелгі грек панкратиашысы, панкрация спортындағы Олимпиада жеңістерімен әйгілі болған. Оның даңқы мен шеберлігі соншалық, ол б.з.б. 336 жылы ешбір панкратист оған қарсы шығуға батыл болмағандықтан Олимпиада чемпионы атанды. Мұндай жеңіс "аконит" (сөзбе-сөз: шаңға тозбау) деп аталды. Диоксипп туралы ең танымал әңгіме – оның македониялық әскерден келген Корагусқа қарсы жеңісі.

Қалқа

Диоксипп, бұрынғы панкратист, Ұлы Александрдың өткізген банкетіне қатысты, ол бұл спортшыны жақсы көріп, құрметтеген. Курций Руфтың мәлімдеуінше, Александрдың әскері қонақты қызғаныштан мазақтап, оның шектен тыс тамашалауға бейім екенін айтқан. Банкет кезінде Кораг есімді белгілі македондық сарбаз мас күйіне келіп, ашуланып, Диоксиппты сөзбен қорлап, жекпе-жекке шақырды. Диоксипп бұл ұсынысты құлшыныспен және жеңілтексіз қабылдады. Александр оларды ұрысқа бармауға көндіруге тырысты, бірақ лагерьдегілердің ынтасының арқасында бұл әрекеті сәтсіз аяқталды. Македониялықтар Корагты, ал қалған гректер Диоксиппты қолдады. Александр жекпе-жектің күнін белгіледі. Бұл күресті Курций Руф өте жақсы сипаттаған. Диоксипп сол қолымен күлгін жамылғыны ұстап, денесіне май жағып, жалаңаш күйінде шықты, ал оң қолында ауыр тоқмақ болды. Кораг болса, толық қару-жарақ киіп, сол қолында қола қалқан мен сариса деп аталатын ұзын сүңгі, оң қолында найза және белінде қысқа қылыш болды. Жекпе-жек барысында македониялық найзасын лақтырды, бірақ Диоксипп одан қашып үлкерді. Содан кейін, Кораг сүңгісін оң қолына ауыстыруға үлкермей, Диоксипп шабуылға өтіп, тоқмағымен қаруды сындырып жіберді. Македониялық қылышын суыруға тырысты, бірақ Диоксипп оны күреске алып, екі қолтықтан ұстап немесе Руф сипаттағандай, "аю құшағымен" немесе дене құлатып, жерге түсіріп, қаруын алып, оны қозғалмай қалдырды. Одан кейін ол Корагтың мойнына басып, оны өлтіре алатын еді, бірақ Александр осы сәтте күресті тоқтатты. Бұл оқиғаны ежелгі тарихшылар Диодор Сицилиялық "Тарих кітапханасында" және Квинт Курций Руф "Александр тарихында" жазған. Квинт Курций Руф Диоксипп жағдайын 9-шы кітаптың 7-ші бөліміндегі 16-26-тармақтарында талқылайды. Диоксипп туралы оқиға, Филипп ІІ-нің қазасы және Ұлы Александрдың билікке келуі Петр Кассионистің "Патрида" романында көркемделіп суреттелген.