Кіріспе
Бірінші Ұлттар белсендісі (1945-1975) Пол ДеМэйн (Оджибве / Oneida), баспагер және редактор News from Indian Country, сол күні, blockquote жазады Анна Мейдің басқаша әрекет ету мұрасы бар, 1975 жылы ол алкоголь мен есірткісіз болды, бұл оны қозғалыста батыл тұрып қалдырды, өйткені көптеген адамдар әлі де қолданып, тойлап жүрді және сол аймақта көптеген нәрселер болды. 2004 жылы 25 мамырда Арло Лукинг Клауд жюридің айыптауынан кейін Пелтиер талап-арызды кері қайтарып алды; ол және ДеМэйн келісімге келді.
Paul DeMain (Ojibwe/Oneida), publisher and editor of News from Indian Country, said that day,
blockquote| Anna Mae had a legacy of doing things differently, in 1975 she was alcohol and drug free, which made her stand out within the movement boldly because many people were still using and partying and there were many things going on in that area. On May 25, 2004, after Arlo Looking Cloud was convicted by the jury, Peltier withdrew the suit; he and DeMain reached a settlement.
Қылмыстық іс және оған қатысқан адам
2003 жылдың қаңтар айында төртінші федералды сот Аквашты өлтіру туралы куәлік беру үшін Рапид-Ситиге шақырылды. 1975 жылы 10 желтоқсанда Денвердегі Трой Линн Желто Вудтың үйінен оны АИМ мүшелері Арло Льюкинг Клауд, Джон Грэм және Теда Нельсон Кларк алып, Рапид-Ситиге жеткізген. Олар Аквашты желтоқсанның ортасында Пайн Ридж резервациясына алып барды. 2003 жылы 20 наурызда федералды сот алқасы Уитохорс қаласынан, Юкон, Канададан Looking Cloud (Оглала Лакота) және Грэмді (Джон Бой Паттон; Оңтүстік Тутчон Атабаска) оның өлтірілуі үшін айыптады. Грэхамның асырап алған әпкесі Кларк қатысы бар деп айтылса да, оған айып тағылмады; ол кезде денсаулығы нашарлап, қарттар үйінде күтіліп жатты. Брюс Эллисон, 1970 жылдан бері Леонард Пелтиердің адвокаты, өзінің бесінші түзету құқығын өзіне айыптаудан бас тартты және "Күлік іздеу" туралы айыптаулар бойынша үлкен алқа отырысында немесе 2004 жылы оның сотта куәлік беруден бас тартты. Сот барысында федералды прокурор Эллисонды Акваш ісі бойынша серіктес ретінде атады.
Қараған бұлт сотталды
2004 жылы 8 ақпанда Арло Лукинг Клаудтың соты АҚШ-тың федералды қазылар алқасының алдында басталды; бес күннен кейін ол кісі өлтіргені үшін кінәлі деп танылды. 2004 жылы 23 сәуірде оған өмір бойы түрмеде отыруға мәжбүрлі түрде үкім шығарылды. Looking Cloud-ты қылмысқа байланыстыратын ешқандай дәлел келтірілмесе де, ол видеотаспа көрсетілді, онда ол кісі өлтіру орнында болғанын мойындады, бірақ Акваш өлтірілетінін білмейтінін айтты. Бұл бейнеде "Күніне қарап" Денвер полициясының детектив Абе Алонзо және Үндістан істері бюросының құқық қорғау қызметінің директоры Роберт Экоффимен сұхбатқа түсті. 2003 жылы 27 наурызда "Looking Cloud" журналы Джон Грэмнің қарулы адам екенін айтты. "Күкіршік бұлт" оның бұл мәлімдемені "аздап ішіп алған" кезінде жасағанын айтады. АҚШ-тың Сегізінші округтік апелляциялық соты Looking Cloud-тың апелляциялық арызын қабылдамады. 2005 жылдың 19 тамызында АҚШ-тың сегізінші апелляциялық соты бұл шешімді бекітті. Сотта "Көзі қара бұлттың" асырап алған ағасы Ричард Тоу Эльк, AIM-тің бұрынғы төрағасы Джон Труделл, Акваштың қыздары Дениз және Дебби Малони сияқты куәгерлер де болды.
Грэхамды ұстап беру
2006 жылы 22 маусымда Канаданың Әділет министрі Вик Тоуз Джон Грэмді Аквашты өлтіруге қатысы бар деген айыптаулар бойынша айыптау үшін АҚШ-қа экстрадициялауды бұйырды. Грэхам үкімге шағымданып, шартты түрде үй қамауына алынды. 2007 жылдың шілдесінде Канада соты оның апелляциясын қабылдамады және экстрадициялау туралы бұйрықты бекітті. 2007 жылдың 6 желтоқсанында Канаданың Жоғарғы соты Грэмнің экстрадициялау туралы екінші апелляциялық арызын қабылдамады. Pacifica Radio KPFK студиясында жазылған сұхбатта, Лос-Анджелес, 2004 жылы 30 наурыз, Антуанетта Нора Клейпулден соңғы рет Энни Мэй Аквашты көргенін сұрағанда, Грэм былай деп жауап берді: "Соңғы рет біз Денверден Пайн Риджке барғанда, және сіз Пайн Риджке бара жатқан көлікте, онымен сөйлесіп, дайындалып отырғаныңызды білесіз. Содан кейін қауіпсіз үйге барамыз".
Ричард Маршалл
2008 жылдың тамызында федералды сот Вина Ричард "Дик" Маршаллға қылмысқа жәрдемдесуі үшін айып тағып, айыпты шығарды. Маршалл Акваш өлтірілген кезде Расселл Минстің жансакшысы болған. Грэхам, "Күлік іздеу" және Теда Нельсон Кларк Аквашты Маршаллдың үйіне алып барды, онда оны ұстап алды, содан кейін оны резервацияның алыс бұрышына өлтіруге алып барды. Маршаллдың әйелі Клео Гейтс бұл туралы "Күлік іздеу" ісі бойынша куәлік етті. Маршалл Грэхам мен "Көзі қара бұлтқа" қылмыс қаруын берген деп күтілуде. Маршалл 1975 жылы бір адамды атып өлтіргені үшін сотталғаннан кейін 1976 жылы түрмеге қамалды. 2000 жылы шарт бойынша босатылды. Ол Анна Мэйді өлтіруге қатысты айыптан ақталды.
Грэхам мен Риос үшін мемлекеттік сот
2009 жылдың қыркүйегінде Грахам мен Тельма Риос, Лакота адвокаты, Рапид-Сити, Оңтүстік Дакотаның мемлекеттік соты Анна Мейді ұрлау, зорлау және өлтіру үшін айыптады. Қылмысқа қатысты іс 2010 жылдың басым бөлігінде жалғасты.
Тельма Риос
Телма Конрой Риос, Оңтүстік Дакота штатының Рапид-Сити қаласында ұзақ уақыттан бері Лакота адвокаты, 2009 жылдың қыркүйегінде Оңтүстік Дакота штаты Джон Грэммен бірге Аквашты ұрлап, зорлап, өлтіргені үшін айыпталды. Денсаулығы нашар болған ол "Акваш өліміне әкелген оқиғаларда өзінің рөлін мойындаған" келісімге келіп, кісі өлтіру туралы айыптау бойынша сотқа түсуден аулақ болды. 2010 жылдың қарашасында ол адам ұрлауға көмекші болу айыбын мойындады және бес жылға сотталды, оның көпшілігі денсаулығының нашарлауына байланысты тоқтатылды. 2011 жылы 9 ақпанда өпке қатерінен қайтыс болды. Сотта оның аты-жөні жазық келісіміне енгізілмеген болса да, ол екі адамның Аквашты Денверден Рапид-Ситиге әкелуге бұйрық бергенін және оны "өлтіру" туралы талқылау болғанын естігенін айтты.
Грэхам қылмыс жасағаны үшін сотталды
2010 жылдың 10 желтоқсанында, екі күндік мемлекеттік сот отырысынан кейін, қазылар алқасы Джон Грэмді қылмыс қылмысы үшін кінәлі деп тапты. Грэмнің апелляциясынан кейін Оңтүстік Дакотаның Жоғарғы соты 2012 жылдың мамыр айында төменгі соттың айыптылығын растады.
Теориялар
Байқаушылар мен тарихшылар Энни Мэй Аквашты өлтіруді кім бұйырғаны туралы болжаулар жасайды. Өлер алдында Акваш ФБР арнайы агенті Дэвид Прайс Леонард Пелтиер туралы хабар беруден бас тартса, бір жыл ішінде өлетінін айтты. Джон Труделл 1976 жылғы Батлер мен Робидо ісі мен 2004 жылғы "Күніне қарап" ісі бойынша Дэннис Банкс оған Анна Мэй Акваштың денесі ресми түрде анықталмас бұрын табылғанын айтқан. Банкс өзінің "Оджибва жауынгері" атты автобиографиясында Труделлдің табылған дененің Акваш екенін айтқанын жазған. Банкс Акваштың қаза тапқанын, бірақ ол жоғалып кеткенін білмейтінін жазды. Looking Cloud-тың сотында, прокурор АВАШ-ты күдікке алуы Пелтиердің ФБР агенттерін өлтіргенін мойындағанын естігенінен туындағанын айтты. АИМ-нің жетекшісі Деннис Бэнкстің бұрынғы әйелі Дарлин "Камук" Николс 1975 жылдың соңында Пелтиердің ФБР агенттерін ату туралы айтқандығын айтты. Ол AIM белсенділерінің шағын тобымен сөйлесіп отырды, олар құқық қорғау органдарынан қашып жүргендер. Олардың қатарында Николс, оның әпкесі Берни Николс (кейіннен Лафферти), Никольстың күйеуі Дэннис Бэнкс және Акваш және тағы басқалар болды. Николс Пелтиердің: "Бұл бала өмірін сақтап қалуды жалбарынды, бірақ мен оны өлтірдім" дегенін айтты. Берни Николс Лафферти Пелтиердің мәлімдемесінде де осыны айтқан. Басқа куәгерлер Акваш ақпаршы ретінде күдікке түскеннен кейін Пелтье оны бас жағына қару ұстап тергегенін айтты. Пелтье мен Дэвид Хилл кейіннен Аквашты бомба жасауға қатыстырды, сондықтан оның саусақтары бомбаларға түседі. Үш адам Пайн Ридж резервациясындағы екі электр стансасына бомба орнатқан. Көптеген куәліктер АМИ басшыларының Аквашты өлтіруді бұйырғанын көрсетеді; оның ұйымдағы көрнекті орны болғандықтан, төменгі деңгейдегі мүшелер жоғарыдан рұқсатсыз оған қарсы іс-қимыл жасамаған болар еді.
Дениз мен Дебби Малони
Федералды және мемлекеттік тергеушілермен бірге Акваштың қыздары Дениз және Дебби жоғары деңгейдегі AIM басшылары олардың анасының өлтіруін бұйырды деп санайды, өйткені ол хабаршы болуы мүмкін деп қорқады; олар тергеудің жалғасуын қолдайды. 2018 жылдың наурыз айында Денис Малони Монреальдегі жоғалған және өлтірілген жергілікті әйелдер тергеуінде өз анасының өлтірілуі туралы сөйледі.
Индейлер бұрқағы резервациясында қайта жерлеу
2004 жылы Looking Cloud сотталғаннан кейін, Акваштың отбасы оның сүйегін эксгумациялады. 21 маусымда олар туған жері Новая Шотландияға Шүбенакадидегі Индян Брук резервациясына қайта жерлеу үшін жеткізілді. Олар Микмактардың тиісті рәсімдерін өткізіп, белсенділердің өмірі мен еңбегін атап өтті. Сол кезден бастап отбасы мен қолдаушылар Акваш құрметіне жыл сайын мерейтойлық рәсімдер өткізеді.
Фильм
The Spirit of Anna Mae (2002) Кэтрин Энн Мартин режиссерлік еткен 72 минуттық фильм, Аквашты білген әйелдердің құрмет көрсетуі. Канаданың Ұлттық кино кеңесі (NFB) шығарған. Мэгги Бөрі аюы - Аквашқа негізделген Thunderheart драмасының басты кейіпкері.