Кіріспе

Copernicia alba пальмасы – Оңтүстік Америкаға тән пальма ағашының түрі. Ол Боливия, Парагвай, Колумбия, Бразилияның (Мату-Гросу және Мату-Гросу-ду-Сул штаттарында) және Аргентинаның (әсіресе Формоза провинциясында, ал құрғақ аймақтарда сирек кездеседі) ылғалды Чако аймағында өседі. Көбінесе, бірақ әрқашан емес, бір түрлі тығыз ормандарды құрайды. Испан тіліндегі атаулары сабақтың қоршаған ортаға байланысты өзгеретін түрлі түстерін (және техникалық қасиеттерін) көрсетеді: пальма бланка, пальма негра, пальма колорада ("ақ", "қара" және "қызыл" пальма). Гуарани тілінде оны "су пальмасы" деп атайды. Ағылшын тіліндегі саудалық атауы – шашақ пальмасы немесе карандай шашақ пальмасы (оның туысқандары Carnauba шашақ пальмасымен бір туысқа жатады).

Сипаттама

C. alba биіктігі 25 метрге, ал айналымы 40 см-ге жетеді. Көндігі цилиндр тәрізді, сирек екіге бөлінеді, ересек ағаштарда сұр түсті және беті тегіс болады. Жапырақтары түсіп қалмайды, көндігінің жоғарғы жағында топталып өседі, ұзындығы 40-70 см аралығында. Гүлшоғыры шамамен 2 метрге дейін созылады; гүлдері екі жынысты, ұзындығы 4 мм шамасында, түтікшелі сары-жасыл гүлшолпанымен және спираль бойынша орналасқан. Әр гүлде үш жұмыртқаша болады, олардың тек біреуі ғана шар тәрізді жеміске, қара түсті, қалың қабықты жидекке айналады, оның ішінде 12 мм ұзындықтағы ақшыл қоңыр түсті жұмыртқа тәрізді тұқым болады. Жас ағаштардың ағашы жеңіл, жартылай қатты болады, ал ересек ағаштарда қатты және ауыр болып, салыстырмалы тығыздығы 0,92-ге жетеді. Бұл ағаш негізінен телефон және электр сымдарының тіректеріне қолданылады.

Қолданылуы

Оңтүстік Америкадағы ежелгі халықтар шам жасау үшін восковой пальмадан жапырақтарынан балауызды қабысу арқылы пайдаланған. Парагвайда C. alba биодизель майына өсімдік ретінде жарамдылығы зерттелуде.