Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Карттық ойын
Card game
Каприцеуза – екі түрлі карта жинағын қолданып ойналатын ежелгі ағылшын шыдамдылық ойыны. Кейбір авторлар оны «Кэприциз» деп те атайды.
Capricieuse is an old English patience played using two packs of playing cards. Some authors call it Capricious.
Тарих
Ла Каприсье ережелері алғаш рет 1892 жылы Англияда профессор Хоффман жариялады, бірақ АҚШ-та 1939 жылға дейін қолданысқа енбеді. Морхед пен Мотт Смит осы ойынның атын «Капришес» деп өзгертіп қойды, ал Дэвид Парлетт және Альфонс Мойс бастапқы француз тіліндегі атауын сақтап қалды.
The rules of La Capricieue were first published in 1892 in England by Professor Hoffmann, but did not appear in the US until 1939. Morehead & Mott Smith adapted the name to Capricious, but David Parlett and Alphonse Moyse retain the original French name.
Ережелер
Бүкіл колоданы он екі үйіндіге бөлу керек. Кез келген орналасуға болады, бірақ ыңғайлылығы үшін әрқайсысы алтыдан екі қатардан жасауға болады. Бөлу кезінде әрбір мастьтан бір туз және бір патша алынып тасталады, олардың барлығы негізді құрайды. Туздар жоғары қарай, ал патшалар төмен қарай салынады, барлығы масть бойынша. Он екі үйіндіні бөлу процесінде негізге салуға болатын карталар дереу салынуы керек. Сондай-ақ, он екі үйіндінің ешқайсысы қалдырылмауы керек, яғни карта бірден негізге салынған кезде, келесі карта алдыңғы карта босатқан үйіндіге салынады. Барлық карталар бөлісіп біткенге дейін бөлу процесінде ешқандай құрылыс жасалмайды. Содан кейін әр үйіндінің үстіңгі карталары негізге немесе басқа үйінділерге салынады. Үйінділердегі карталар масть бойынша жоғары немесе төмен қарай салынуы мүмкін. Құрылыс екі бағытта да жүргізілуі мүмкін, бірақ патшаны туздың үстіне, ал тузды патшаның үстіне қоюға болмайды. Бір уақытта тек бір картаны жылжытуға болады, ал бос үйіндіні кез келген картамен толтыруға болады. Ойыншы барлық мүмкін қозғалыстарды жасағаннан кейін, үйінділер бөлінген тәртіппен кері жиналады және процесс қайталанады. Ойын барысында осы қайта бөлуді екі рет жасауға болады. Ойын барлық карталар негізге салынғанда аяқталады.
The entire pack must be dealt into twelve piles of cards. Any arrangement will do, but for convenience, two rows of six piles each will be formed. During dealing, one ace and one king of each suit is removed, all of which will form the foundations. The aces are built up while the kings are built down, all by suit. During the process of dealing the twelve piles, cards that can be built on a foundation must be built. Also, none of the twelve piles should be left out, i. e. when a card is immediately built on a foundation, the next card is dealt on the pile the previous card left. No building is done during the process of dealing until all cards are dealt. Afterwards, the top cards of each pile are built on the foundations or on each other's piles. The cards on the piles are built on each other either up or down by suit. Building can go in both directions, but a king cannot be placed over an ace and vice versa. Only one card can be moved at a time, and any empty pile can be filled with any card. After the player has made all the moves he can make, the piles are collected in the reverse order the piles are dealt and the process is repeated. This redeal can be done twice in the game. The game is out when all cards end up in the foundations.
Ресейлік шыдамдылық
Каприцеузаның мүмкін ата-бабы, орыс шыдамдылығы, алғаш рет Х. Э. Хизер 1876 жылы тіркелген. Бұл екі жиынтықты ойын, онда карталар әрқайсысы 12 картадан тұратын 8 қатарға тізімделеді. Бірінші қатардан кейін кез келген патшалар немесе туз карталары негіз ретінде алынады, сондай-ақ оларға салынатын карталар да алынады, патшалар костюм бойынша төмен қарай, ал туздар сол сияқты жоғары қарай салынады. Құрылған бос орындар қоймадан толтырылады. Келесі қатарларға карта тастағанда, әлі жабылмаған болса, тек сыртқы карталар ғана қолжетімді. Сыртқы карталар – жоғарғы қатардағы және таблоның ең сол және оң жағындағы тік бағаналардағы карталар. Дегенмен, жоғарғы қатар екінші қатардың сол жағындағы 13-ші картаның болуымен автоматты түрде тоқтатылады. Барлық карталар тасталғаннан кейін, әр бағанның төменгі карталары қолжетімді болады. Таблодағы карталарды өсу немесе кему ретімен костюм бойынша жинақтап, реттіліктерді бағандар арасында жылжытуға болады. Бос орындарға кез келген қолжетімді картаны салуға болады. Егер ойын тұрып қалса, таблодағы карталар жиналып, араластырылып, бұрынғыдай қайта тасталады. Екі рет қайта тастауға рұқсат етіледі.
A possible ancestor of Capricieuse, Russian Patience, is first recorded by H. E. Heather in 1876. It is a twin pack game in which cards are dealt to 8 successive overlapping rows of 12 cards each. After dealing the first row, any Kings or Aces are taken as foundation cards, along with any cards that may be built onto them, the Kings being built down in suit sequence and the Aces up likewises. Any spaces created are filled from the stock. In dealing to the succeeding rows only the outside cards are available as long as they are not yet covered. Outside cards are those in the top row and those in the perpendicular columns on the far left and right of the tableau. However, the top row is automatically blocked by the presence of a 13th card at the left hand end of the second row. Once the whole pack has been dealt out, the bottom cards of each column are available. Tableau cards may be packed in ascending or descending suit sequence and moved between columns as sequences. Vacancies may be filled with any available card. If the game chockers, the tableau cards are gathered up, shuffled and redealt as before. Two redeals are permitted.