Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мозамбик жазушысы және мемлекет қайраткері (1942 жылы туған) Луис Бернардо Хонвана (1942 жылы туған) – мозамбик жазушысы және мемлекет қайраткері.
Mozambican author and statesman (born 1942)
Luís Bernardo Honwana (born 1942) is a Mozambican author and statesman.
Өмірбаян
Луис Бернардо Хонвана Луис Августо Бернардо Мануэль есімдерімен Мозамбиктің Лоуренсо Маркес (қазіргі Мапуто) қаласында дүниеге келді. Оның ата-анасы Рауль Бернардо Мануэль (Хонвана) және Нали Иеремиас Нхака, Мапутодан солтүстік-батысқа қарай 55 шақырым жерде орналасқан Моамба қаласынан шыққан Ронга халқының өкілдері болды. 1964 жылы ол Мозамбикті португалдық отаршылдық үкімден азат ету мақсатымен құрылған ФРЕЛИМО қозғалысының мүшесі болды. Саяси қызметіне байланысты отаршылдық билік тарапынан тұтқындалып, 1964-1967 жылдар аралығында үш жыл түрмеде отырды. 1991 жылы ол Португал тілінің кітапханалық қорын (Fundo Bibliográfico de Língua Portuguesa) құрды, содан кейін Мозамбик журналистерінің ұлттық ұйымын (Organização Nacional dos Jornalistas de Moçambique), Мозамбик фотосуретшілер қауымдастығын (Associação Moçambicana de Fotografia) және Мозамбик жазушылар қауымдастығын (Associação dos Escritores Moçambicanos) іске қосты. Ол сонымен қатар Биологиялық әртүрлілікті сақтау қорының (Fundação para a Conservação da Biodiversidade, BIOFUND) атқарушы директоры қызметін атқарды.
Luís Bernardo Honwana was born Luís Augusto Bernardo Manuel in Lourenço Marques (present day Maputo), Mozambique. His parents, Raúl Bernardo Manuel (Honwana) and Naly Jeremias Nhaca, belonged to the Ronga people from Moamba, a town about 55 km northwest of Maputo. In 1964 he became a militant with FRELIMO, a front that had the objective to liberate Mozambique from Portuguese colonial rule. Due to his political activities he was arrested by the colonial authorities and was incarcerated for three years, from 1964–1967. In 1991, he founded Fundo Bibliográfico de Língua Portuguesa and later founded Organização Nacional dos Jornalistas de Moçambique (National Organization of Journalists of Mozambique), Associação Moçambicana de Fotografia (Mozambican Photography Association), and Associação dos Escritores Moçambicanos (Mozambican Writers Association). He was also the executive director of Fundação para a Conservação da Biodiversidade (BIOFUND, Foundation for the Conservation of Biodiversity).
Шығармалары
Онжылдықтар бойы Хонвана африка әдебиетінің классигі және ең көп оқылатын, ықпалды лусофондық африкалық көркем әдебиеттің авторы болды. Оның "Біз жыртқыш итті өлтірдік" (1964) атты кітабы африка әдебиетінің ең танымал туындысы саналады. Дороти Гуедес оны ағылшын тіліне "Біз жыртқыш итті және басқа да әңгімелер" (1969) деп аударды. Хонвана 22 жасында, ПИДЕ-нің саяси тұтқыны болғанда, "Біз жыртқыш итті өлтірдік" кітабын өз күшімен жариялады. Ол сонымен қатар "Қаралардың қолдары" атты әңгімесін де жариялады. "Біз жыртқыш итті өлтірдік" – 60-жылдардың басында португалиялық отаршылдық дәуірдегі оқиғаларды қамтитын әңгімелер жинағы. Ол "Мозамбиктің отаршылдық дәуіріндегі қатыгез шындықты айыптап, оған қарсы тұрады". Хонвананың әңгімелері тек ойын-сауық үшін ғана емес, маңызды мақсатпен жазылған. Олар "әлеуметтік зерттеу, нәсілдік сегрегация, әлеуметтік топтар мен білім деңгейі арасындағы айырмашылықтар туралы сұрақтар көтеріп, ой қозғайды". Көптеген әңгімелер балалар немесе ортасынан шығып қалған жасөспірімдердің көзқарасынан баяндалады және Мозамбиктің әлемдік деңгейде танымал жазушысы Миа Кутоның назарын аударған нәсілдер, діндер мен этникалық топтардың алуан түрлілігін көрсетеді. 2017 жылы, алғашқы кітабы жарық көргеннен кейін елу жылдан астам уақыт өткен соң, Хонвана екінші кітабын – "А Веха Каса де Мадейра е Зинко" (Ағаш пен мырыштан жасалған ескі үй) атты құжаттық кітабын жариялады. Бұл кітапқа бұрын жарияланған очерктері мен басқа да пікірлері енген.
For decades, Honwana was the author of a single book, Nós Matámos o Cão Tinhoso (1964), a classic of African literature and the most widely read and influential Lusophone African fiction ever published. It was translated into English by Dorothy Guedes as We Killed Mangy Dog and Other Stories (1969). He self published Nós Matámos o Cão Tinhoso when he was 22 while a political prisoner of PIDE. He also published the tale "Hands of the Blacks". We Killed Mangy Dog is a collection of short stories set in the (Portuguese) colonial era at the turn of the sixties and is reflective of the harsh life black Mozambicans lived under the Salazar regime. It "denuncia e contesta a realidade brutal de Moçambique na época do colonialismo" (denounces and challenges the brutal reality of Mozambique in the era of colonialism). Honwana's stories were written for a greater purpose than entertainment and amusement. They "raise questions about social exploration, racial segregation, and class and education distinctions." Several of the stories are told from the point of view of children or alienated adolescents and most feature the rich mix of races, religions and ethnicities that would later preoccupy Mozambique's most internationally celebrated writer, Mia Couto. In 2017, more than fifty years after he published his first book, Honwana published a second book, nonfiction, titled A Veha Casa de Madeira e Zinco (The Old House of Wood and Zinc), a collection of previously published essays and other commentary.
Беделі
Патрик Чабалдың пікірінше, "Хонвана отаршылдықтан кейінгі жас прозашылар буынына зор ықпал етті және оның стильдік шеберлігі лайықты бағаланды". Хонвана – "Мозамбик әдебиетінің прозалық стилін қалыптастырудағы ерекше тұлға" деп есептеледі.
According to Patrick Chabal, "Honwana greatly influenced the post colonial generation of younger prose writers and has rightly been regarded as stylistically accomplished." Honwana is considered "an iconic figura in the development of Mozambican literary prose style."