Кіріспе
Thieves' Highway) – 1949 жылғы америкалық нуар фильмі, Жюль Дассеннің режиссерлік жұмысы. Басты рөлдерде Ричард Конте, Валентина Кортезе және Ли Дж. Кобб ойнаған. Сценарийі А. И. Безеридес өзінің «Ұрылар базары» романы негізінде жазған. Фильм 2005 жылы Criterion Collection жинағына еніп, DVD форматында жарық көрді.
Thieves' Highway is a 1949 American film noir directed by Jules Dassin and starring Richard Conte, Valentina Cortese and Lee J. Cobb. The screenplay was written by A. I. Bezzerides, based on his novel Thieves' Market. The film was released on DVD as part of the Criterion Collection in 2005.
Сюжет
Нико "Ник" Гаркос – Екінші дүниежүзілік соғыстың ардагері, Азиядан Калифорния штатының Фресно қаласындағы отбасының үйіне келгенде, шетелде туған әкесінің, бұрын өнім тасыған жүк көлігінің жүргізушісі болған, аяқтарынан айырылып, көлігін сатуға мәжбүр болғанын біледі. Әкесі Сан-Францискодағы Майк Фиглиа деген адалсыз өнім сатушының қолынан мүгедек болғанын естігенде, Гаркос әкесінің құрметін қорғауға ант етеді. Гаркос, Гаркостың көлігін сатып алған Эд Киннимен серіктеседі және Сан-Францискоға алмамен жүк көлігін айдайды. Онде ол Фиглиамен кездеседі, көлігі саботажға ұшырап, кесілген дөңгелек салдарынан қозғалмай қалады. Көлік Фиглианың жұмсақ тауар сататын дүкенінің алдынан өтеді, оны сүйреу мүмкін емес. Фиглиа Никті өз бөлмесінде баурап, оның адамдары Никтің рұқсатысыз алмаларды түсіріп жатқанда, Рика деген көшедегі әйелді жалдайды. Кейін Фиглиа Никке жемісі үшін ақы төлейді, бірақ сол түні оның қарақшылары Никті тонап, ақшасын ұрлайды. Темірқазық, Киннидің алмаға толы жүк көлігі Сан-Францискоға жол тартқанда қиындықтарға тап болады және төмен құлпыратын вал тірегі төмен құлпырағанда бұзылады, жылдамдықты төмендетуге мүмкіндік бермейді (қозғалтқышты тежеу). Бұрыш та бұзылғандай көрінеді. Қорқынышты апатта Кинни бастапқыда аман қалады, бірақ жүк көлігі өртеніп кетеді және көптеген куәгерлердің бақылауына қарамастан, ол тірідей жанып кетеді. Никтің туған жеріндегі сүйіктісі Поли қалаға онымен үйленуге дайын келеді, бірақ Риканың пәтерінде ұрып-сапалағаннан кейін ақшасыз қалғанын көргенде, көңілі қалады. Ник пен жүк көлігінің жүргізушісі ақыры Сан-Францискодағы тавернада Фиглиамен бетпе-бет келеді, Ник оны ұрады және Фиглиа тұтқындалады, Никтің отбасының абыройын қайтаруға көмектеседі. Ник пен Рика қуанышпен кетеді және үйленуді жоспарлайды.
Өндіріс
Бастапқыда Дана Эндрюс пен Виктор Матур басты рөлдерге қарастырылған. Фильм 30 күнде түсірілді. Фильмнің бір бөлігі Сан-Францискода түсірілді және сол кезде Фэри-Билдингтің солтүстігіндегі Эмбаркадероға жақын орналасқан, қаладағы жанды жеміс-жидек және өнімдер нарығының нақты бейнеленуімен ерекшеленеді. Филья нарығы Вашингтон және Дэвис көшелерінің қиылысында көрсетілген (көше тақтасымен анық көрсетілген). 1950 жылдардың соңында өнімдер нарығы жабылып, қаланың оңтүстік-шығыс бөлігіне көшірілді. Alcoa ғимараты (қазір One Maritime Plaza деп аталады) және Golden Gateway тұрғын үй-коммерциялық кешенін салу үшін қоймалар бұзылды. Рика тұратын Колчестер қонақ үйі 259 Embarcadero мекенжайында орналасқан (қазір автотұрақ). Сонымен қатар, бүкіл Эмбаркадероның порттары мен қоймаларына қызмет көрсеткен ескі Мемлекеттік белдеу темір жолы да бейнеленген. Ашық аудандағы өнімдер нарығының кейбір сахналары қазіргі Джек Лондон алаңының жанындағы Окленд өнімдер нарығында түсірілді.
Қабылдау
Фильм жарық көрген кезде «Нью-Йорк Таймс» газетінің кино сыншысы Босли Кроутер үлкен шолудың бір бөлігі ретінде былай деді: «Бірақ осы айқын сурет үшін ерекше алғыс Безеридес және Дассин мырзаларға олардың шебер жазуы, сауатты құрылысы және бейнелердің айқындығы үшін тиіс. «Жылаңаш қала» фильмінің режиссері Дассин мырза тағы да түсірілімдер үшін нақты орындарға – Калифорния мен Сан-Францискодағы тас жолдар мен қала көшелеріне, жеміс бақшалары мен көпшілікке таралған өнім базарларына барды. Ол өнім әлеміндегі адамдар мен орындардың сыртқы келбетін және «сезімін» жақсы түсірген. Көліктік жұмыстың қиындығын сезініп, қорапталған жемістің иісін дерлік аңғаруға болады. Одан да артық, ол бүгінгі коммерцияның қызығушылығы мен кернеуін жақсы көрсеткен. «Қорқыштар шоссесі» – бұл бірінші сыныпты мелодрама, ол керемет болуға аздап жетпейді – иә, аздап ғана жетпейді».