Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американың жергілікті халықтарының басшысы
the Native American leader
Ақ Шаш (Паухуска) – XVIII және XIX ғасырлардағы бірнеше Осадж басшыларының ағылшын тіліндегі есімі. Ақ Шаштың фотосуреті Оклахома штатының Паухуска қаласындағы Осадж ұлты мұражайында сақталған.
White Hair (Pawhuska) is the English name of several Osage leaders in the eighteenth and nineteenth century. A tintype image of White Hair can be seen at the Osage Nation Museum in Pawhuska, Oklahoma.
Ақ шашты I
Алғашқы Ақ Шашты Пау Хью Ска, Пахуска немесе Павуска шамамен 1763 жылы дүниеге келіп, шамамен 1809 жылы қайтыс болды. Оклахома штатындағы Павуска қаласы оның есімімен аталады. Ол Осадж тайпасының бір бөлімі – Торни Вэлли халқының басшысы болды. 1791 жылы Павуска Огайода Артур Сент-Клэр басшылығымен американдық әскерлерге қарсы шайқасқан. Соғыс кезінде, АҚШ күштері үндістерге қарсы ең ауыр жеңіліске ұшырады, Павуска құлаған офицердің бас терісін алуға тырысты, бірақ оның шаңдалған перукасы Павусканың қолына тиді. Соңғы шатастықтың нәтижесінде офицер қашып кетті. Бастық перуканың алғашқы иесін қалай қорғағанына таң қалды, сондықтан ол оны өмірінің соңына дейін сақтап, Ақ Шаш деп аталды. Он сегізінші ғасырдың соңында Осадждар Батыс жазықтарындағы қуатты тайпа болды, олардың империясы Миссури өзенінен Оңтүстікке қарай Қызыл өзенге дейін созылды. Павуска ең танымал басшы болды және француз саудагерлерімен, әсіресе испан үкіметінің басқаруымен жұмыс істейтін Шото отбасымен жақын қарым-қатынаста болды. Осадждар испандықтармен және басқа да үнді тайпаларымен жиі ұрысқан. Алайда, ішкі келіспеушіліктер Осадждарды әлсіретіп, олар үш негізгі топқа бөлінді. 1796 жылы Клермонт (Кларемор) және Павуска басшылығымен бір топ Жан-Пьер Шутоның Индиан территориясындағы Вердигрис өзеніндегі сауда бекетіне жақын қоныстанды. 1800 жылы Луизиананың жаңадан тағайындалған губернаторы Маркиз де Каса Кальво Осадждарды жергілікті емес адамдардан ұрлық жасап, өлтірген деп айыптап, Павуска мен оның Осадж тобын қалған Осадждармен күресуге шақырды. Павуска бас тартты. Павусканың қызының бірі Кау басшысы Ақ Қауырсынға үйленді, осылайша Осадж және Кау тайпалары арасында берік бейбітшілік орнады. Ақ Қауырсынның шөбересі Чарльз Кертис, АҚШ вице-президенті болды, және бүгінгі таңда көптеген Кау үндістері өз шежірелерін Ақ Қауырсын мен Павускаға дейін жеткізе алады.
The first White Hair, Paw Hiu Skah, Pahuska, or Pawhuska, was born about 1763 and died about 1809. The town of Pawhuska, Oklahoma is named for him. He was the chief of the Thorny Valley people, a division of the Osage people. In 1791, Pawhuska is reputed to have fought against American troops under Arthur St. Clair in Ohio. During the battle, the worst defeat ever suffered by U. S. forces against Indians, Pawhuska attempted to scalp a fallen officer but the man's powdered wig came off in Pawhuska's hand. In the ensuing confusion, the officer escaped. The chief was impressed by how the wig protected its original wearer, so he kept it for the rest of his life and became known as White Hair. In the late eighteenth century the Osage were a powerful tribe on the Western prairies with an empire that reached south from the Missouri River to the Red River. Pawhuska was the most prominent chief and had the closest relationships with French traders, especially the Chouteau family which operated under the rule of the Spanish government. The Osage frequently had skirmishes and battles with the Spanish and other Indian tribes. However, internal dissension weakened the Osage and they split into three main groups. In 1796, the group headed by Clermont (Claremore) and Pawhuska settled near Jean Pierre Chouteau's trading post on the Verdigris River in Indian Territory
In 1800, the Marqués de Casa Calvo, newly appointed governor of Louisiana accused Osages of stealing from and murdering non Natives and encouraged Pawhuska and his band of Osages to fight the rest of the Osages. Pawhuska refused. One of Pawhuska's daughters married Kaw chief White Plume and thus established a lasting peace between the Osage and Kaw. White Plume's great grandson was Charles Curtis, vice president of the United States, and many present day Kaw Indians can trace their ancestry back to White Plume and Pawhuska.
II-VI дәрежедегі ақ шашты
Павусканың ұрпағы оның ұлы Ақ Шашты ІІ-мен жалғасты, бірақ ол тиімді басшы болмағандықтан, көп ұзамай оның орнын Ақ Шашты ІІІ басты. Ол 1822 жылы Осадж тайпасының қалған көптеген мүшелерін Оклахомадағы Неошо өзеніне көшірді. Кейіннен Осадж тайпасы ақтар мен үндістердің жерлеріне жасаған шабуылдардың салдарынан Канзастағы шағын резервацияға қайта оралуға мәжбүр болды. 1832 жылы Ақ Шашты IV (Джордж Ақ Шашты) бас болып, 1852 жылы 48 жасында қайтыс болғанға дейін қызмет етті. Оның туысы Темір Құс 1861 жылы 48 жасында қайтыс болғанға дейін Ақ Шашты V болды. Кішкентай Ақ Шашты соңғы мұрагерлік Ақ Шашты бас болды және 1869 жылғы 24 желтоқсанда қайтыс болғанға дейін қызмет етті. Ақ Шашты VI 1865 жылғы келісімге қол қойғандардың бірі болды, ол Канзастағы Осадж жерлерінің көп бөлігін АҚШ-қа өткізді және 1871 жылы Осадж округімен шектесетін Оклахомадағы резервацияға көшіруге жол ашты. Осы кезде XVIII және XIX ғасырдың басындағы қуатты Осадж тайпасы қиын жағдайда болды, бірақ бір жағынан олар соңғы күлкіні күлді. Олар ескі жерлерін жақсы бағаға сатты және Оклахомадағы жаңа жерлерінде үлкен мұнай қоймалары табылды.
The lineage of Pawhuska continued with his son, White Hair II, but he apparently was an ineffective chief and he was soon replaced by White Hair III, who moved most of the remaining members of the Osage tribe to the Neosho River in Oklahoma in 1822. The Osage subsequently were forced by White and Indian encroachment on their lands to move back to a small reservation in Kansas. White Hair IV (George White Hair) became chief in 1832 and served until his death in 1852, age 48. His cousin Iron Hawk became White Hair V until his death in 1861, also 48 years old. Little White Hair became the last hereditary White Hair Chief, serving until his death on December 24, 1869. White Hair VI was one of the signers of the 1865 treaty that ceded most Osage lands in Kansas to the United States and set the stage for their removal to a reservation (contiguous with Osage County) in Oklahoma in 1871. By this time the powerful Osage of the eighteenth and early nineteenth century were a beleaguered people, but in one sense they had the last laugh. They sold their old lands for a good price and huge pools of petroleum were found on their new lands in Oklahoma.