Кіріспе

Америкалық үкімет тарапынан дінге шақыру рәсімдері
Мәдени деизм – АҚШ-та қолданылатын заңдық термин. Ұзақ жылдар бойы дәстүрлі қолданысқа байланысты, үкіметтік діни сілтемелер мен тәжірибелерді діни емес, тек мәдени рәсімдер деп санауға мүмкіндік береді. Мәдени деизмнің мысалдары ретінде 1954 жылы Антқа енгізілген Құдайға сілтеме, АҚШ валютасындағы «Құдайға сеніміміз» фразасы және Огайо штатының «Құдаймен бәрі мүмкін» ұраны келтіріледі. Бұл термин 1962 жылы Йель құқық мектебінің деканы Юджин Ростовпен ұсынылған. 1984 жылдан бері АҚШ Жоғарғы Соты АҚШ Конституциясының Бірінші түзетуіне енгізілген дін бостандығы туралы ереженің ерекшеліктерін бағалау үшін осы терминді пайдаланады.

Дау

"Құдайдың астында" деген сөз тіркесін талап ету немесе насихаттау, Бірінші түзетудегі дін құруға қарсы қорғанысты бұзады деген пікір сәтсіз ақталуға ұшырады. Дэвид Ниос дінге сілтеме жасау, оның "туралау рәсімі" болғандықтан ғана зиянсыз болуы мүмкін емес деп санайды. Ол "туралау деизмі" терминін үкіметтің діни сілтемелерін зиянсыз деп қорғау үшін қолданудың қате екенін, тіпті қауіпті екенін айтады. Оның пікірінше, шынайы кемсітушілік әрекеттер көбінесе тексеруден қашып өтеді, себебі олар "туралау деизмі" эвфемизмімен қорғалған. 2008 жылы Чикаго университетінің құқық мектебінің профессоры Марта Нуссбаум: "Туралау деизмі" – деист мақұлдамайтын, өйткені деистер Құдайды рационалды себептік принцип ретінде қарастырады, бірақ оны жеке судья немесе әке ретінде емес" деген пікірді білдірді.