Софи Шөлдің соңғы күндері

Кіріспе

2005 жылы Марк Ротэмундтың түсірген фильмі

«Софи Шолль – Соңғы күндер» (Sophie Scholl – Die letzten Tage) – 2005 жылы Марк Ротэмунд режиссерлік етіп, Фред Брейнерсдорфер сценарий жазған неміс тарихи драмасы. Фильм 21 жасар Софи Шолльдің өмірінің соңғы күндеріне арналған. Ол нацистерге қарсы зорлықсыз қарсылық көрсеткен «Ақ гүл» студенттік тобының мүшесі және неміс қарсылық қозғалысының бір бөлігі болған. Халық соты оны мемлекетке қарсы қылмыс жасады деп танып, сол күні, 1943 жылдың 22 ақпанында өлім жазасына кесті. Фильм 2005 жылғы ақпан айында 55-ші Берлин халықаралық кинофестивалінде көрсетіліп, «Үздік режиссер» және «Үздік әйел актрисасы» (Джулия Йенч) номинацияларында «Күміс аю» сыйлығын жеңіп алды. Сондай-ақ, фильм «Ең үздік шетелдік фильм» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығына ұсынылды.

Сюжет

Соғыс уақытындағы Мюнхенде Софи Шолл Ақ Роза студенттік ұйымының мүшелеріне қосылады, оның ішінде Софидің ағасы Ханс та бар, олар листовка дайындап жатыр. Олардың таратуға жеткілікті көшірмелері жоқ. Ханс университетке қосымша таратуды ұсынады; Софи көмектесуге келіседі. Мюнхен университетінде сабақтар кезінде Ханс пен Софи лекция залдарының жанына листовкалар үйіп қояды. Софи соңғы минуттарда жоғарғы қабатқа жүгіріп, периладан листовкалар үйімін лақтырады. Оны көрген күзетші екеуін гестапо келгенше ұстап тұрады. Оларды Штадельхайм түрмесіне алып кетеді. Софиді гестапо тергеушісі Роберт Мор сұраққа алады. Ол өзінің және ағасының листовкаларға қатысы жоқ екенін айтады; ол оларды дәлізден көріп, әдепкі жоқ деп ойлап, бір үйімін итеріп жіберді, ал ол Ульмдегі ата-анасына бара жатқандықтан, қолы бос болған. Оны босатады, бірақ босату қағазы бекітілуге азда қалғанда, Гестапо Софи мен Ханстың нацизмге қарсы листовкаларды таратуға жауапты екенін дәлелдегендіктен, оны босатуға тыйым салады. Ол диссидент Элсе Гебельмен, коммунизмге көзқарасы бар адаммен бірге камераға жабылады. Софи өзінің үлесін мойындайды, бұл оның ағасының жалғыз әрекет еткені туралы мәлімдемесіне қайшы келеді. Басқаларды қорғау үшін ол бауырластардың бүкіл аймаққа мыңдаған листовкаларды таратып жүргенін қатаң түрде айтады. Мор олардың әкесі тұтқындалған диссидент екенін білгеннен кейін, оның әл-ауқатын және білімін қаржылаған қоғамды сақтауға арналған заңдарды қолдауға шақырады. Шолл 1933 жылға дейін заңдар сөз бостандығын қорғағанын және нацистердің жасаған қылмыстарын айыптайды. Мор оның кейбір айыптауларын, мысалы, еврейлерді жоюды соғыс уақытындағы үгіт деп есептейді, ал басқаларын, мысалы, эвтаназия бағдарламасын жасырын түрде мақұлдайды. Софи мен Ханс, сондай-ақ үш кішкентай баласы бар достары Кристоф Пробст сатқындық, әскердің рухын түсіру және жауға көмектесу айыптарымен айыпталады. Олардың көрсетіліс процесінде Пробстті Халық сотының төрағасы Роланд Фрайслер бірінші болып тексеріп, оның прокурорлық ынтасы прокурорлар мен адвокаттарды қажетсіз етеді. Фрайслер Пробстің балаларына әке болу үшін өмірін сақтап қалу туралы өтініштерін жек көріп қабылдамайды. Ханс Фрайслердің асығыс сұрақтарына қарамастан, сабырлылық танытады. Ол тек сұралғандарға ғана жауап беруден бас тартады, Шығыс майданындағы неміс соғыс қылмыстарын әдепсіз деп атап, нацистік мемлекеттің одақтастар тарапынан жеңілуі сөзсіз екенін жариялайды. Софи өзінің ағасы басқарды деген ұсынысты жоққа шығарып, көптеген адамдар олардың пікірімен келісетінін, бірақ оны айтуға батыл еместіктерін мәлімдейді. Фрайслер айыпталушыларды кінәлі деп жариялап, соңғы мәлімдеме жасауға шақырады. Софи "сіз [Фрайслер] бүгін тұрған жерде біз де тұратын боламыз" деп ескертеді. Үшеуі де өлім жазасына кесіледі. Софиге соттан кейін 99 күндік кешіктіру туралы айтылғаннан кейін, оның сол күні жазаланатынын біледі. Ол қысқа уақытқа күйзеліске ұшырайды, бірақ қайта сабырлылық танытып, соңғы мәлімдеме жазады және түрме капелланынан бата алады, ол оның үндемеуін қолдайды. Ата-анасы келіп, оның ісін мақұлдағаннан кейін, Мор келіп, Софидің әкетілуін қайғымен бақылайды. Ол Кристоф пен Ханспен бірге камераға кіреді де, соңғы темекісін тартады. Софи аулаға шығарылып, "Күн әлі жарқырап тұр" дейді. Әділет министрлігі рақымшылықты қабылдамайды, ал ол гильотинамен бас кесудің біріншісі болып табылады, сурет қара түске айналғанда пышақ құлайды. Ханс пен Кристофтың жазалануы жалғасады. Алдыңғы жазбада келесі айларда Ақ Розаның жақтастарының ондаған адамдары қаза тапқандығы, ал басқалары түрмеге жабылды. Соңғы кадрда Мюнхеннің үстінен мыңдаған листовкалар құлап түседі. Бір тақырыпта Ақ Роза манифестінің көшірмелері одақтастарға жасырын түрде жеткізілгені, олар Германияға "Мюнхен студенттерінің манифестінің" миллиондаған данасын тарату үшін басып шығарғандығы түсіндіріледі.

In wartime Munich, Sophie Scholl joins members of the White Rose student organization, including Sophie's brother Hans, who are preparing a leaflet. They have more copies than they can distribute by mail. Hans proposes distributing the extras at university; Sophie volunteers to assist. At Munich University while classes are in session, Hans and Sophie put stacks of leaflets near the lecture rooms. With only minutes left, Sophie runs to the top floor, where she pushes a stack of leaflets over the balustrade. A janitor who sees Sophie detains the pair until the Gestapo arrive. They are taken to the Stadelheim Prison. Sophie is interrogated by Gestapo investigator Robert Mohr. She says that she and her brother had nothing to do with the leaflets; She noticed them in the hall and pushed a stack off the railing as a prank, and she had an empty suitcase because she was going to visit her parents in Ulm, planning to bring back clothes. She is dismissed, but as her release form is about to be approved, the order comes not to let her go, as the Gestapo has found incontrovertible evidence that Sophie and Hans were responsible for the distribution of anti Nazi leaflets. She is placed in a cell with dissident Else Gebel, a Communist sympathizer. Sophie then admits her part, contradicting her brother's claim he acted alone. Determined to protect the others, she steadfastly maintains that the distribution of thousands of leaflets throughout the region was the work of the siblings. Mohr, having learned that their father was an imprisoned dissident, urges her to support laws that preserve a society which has funded her welfare and education. Scholl counters that before 1933 the laws protected freedom of speech and denounces atrocities committed by the Nazis. Mohr dismisses some of her accusations, such as the extermination of the Jews, as wartime propaganda, and tacitly approves of others, such as the euthanasia program. Sophie and Hans, as well as a friend with three young children, Christoph Probst, are charged with treason, troop demoralization and abetting the enemy. In their show trial, Probst is the first to be examined by President of the People's Court Roland Freisler, whose prosecutorial zeal makes the prosecutor and defense attorneys superfluous. Freisler contemptuously dismisses Probst's appeals to spare his life so that his children can have a father. Hans maintains his composure in the face of Freisler's impatient questioning. Declining to answer only what he is asked, he highlights German war crimes on the Eastern Front as immoral and proclaims that the defeat of the Nazi state by the Allies is all but certain. Sophie dismisses the suggestion that she was led by her brother, and declares that many people agree with her group but dare not express it. Freisler pronounces the defendants guilty and calls on each to make a final statement. Sophie warns that "where we stand today, you [Freisler] will stand soon." All three are sentenced to death. Sophie, having been told of the normal 99 day delay between conviction and execution, learns that she is to be executed the same day. She breaks down briefly, but regains composure, writes a final statement and receives a blessing from the prison chaplain, who offers his support for her silence. After a visit by her parents, who also express approval of what she has done, Mohr arrives and sadly watches Sophie taken away. She is led into a cell with Christoph and Hans, and they share a final cigarette. Sophie is led into a courtyard and remarks "The sun is still shining". A pardon is refused by the Reich Ministry of Justice, and she is the first to be beheaded by guillotine, the blade falling as the picture goes black. Hans' and Christoph's executions follow. A caption lists dozens of adherents of the White Rose executed in the following months, while others suffered imprisonment. In the final shot, thousands of leaflets fall from the sky over Munich. A title explains that copies of the White Rose manifesto were smuggled to the Allies, who printed millions of copies of the "Manifesto of the Students of Munich" to drop over Germany.

Сыни жауап

Софи Шолл – The Final Days Rotten Tomatoes веб-сайтында 95 рецензияға негізделген 87% мақұлдау рейтингісіне ие, орташа бағасы 7.27/10. Сайттың сыншыларының консенсусы былай демек: "Бұл фильм көрермендерді осы жас қаһарманның батыл оқиғасының жарығында өздерінің батылдығы мен мінездік қасиеттері туралы ойлануға шақырады". Metacritic 30 сыншының бағалауы бойынша 100 балдық шкаладан 76 бал берді, бұл "көбінесе жағымды пікірлерді" көрсетеді.