Кіріспе

Түстемелі бейтарап тығыздық сүзгісі, сондай-ақ Түстемелі ND сүзгісі, бөлінген бейтарап тығыздық сүзгісі немесе жай ғана түстемелі сүзгі деп те аталады, ол өзгермелі жарық өткізгіштігі бар оптикалық сүзгі. Әдетте, сүзгінің жартысы бейтарап тығыздықтан жасалған, ол кенеттен немесе біртіндеп екінші, мөлдір жартысына өтеді. Ол көріністің тым жарық бөлігін фильмнің немесе сенсордың динамикалық диапазонына келтіру үшін қолданылады. Мысалы, аспан мен нысанды дұрыс экспозициялау үшін жарқын аспанды қараңғылатуға болады. ND сүзгілері әртүрлі пішіндерде, өлшемдерде және тығыздықтарда келеді және фотосурет түсіру, бейне түсіру және ғылыми қолданыстардың барлық түрлерінде қолданылуы мүмкін. Орталық дақты сүзгілер – ортасы сәл көлеңкелі, ал шеттері мөлдір болатын ND түстемелі сүзгілер. Олар арнайы эффекттер үшін немесе үлкен оптикалық жүйелерде кездесетін жарықтың әлсіреуін теңестіру үшін қолданылады.

Тарих

ХХ ғасырдың басында, мысалы, пейзаж суреттерінде аспанды қараңғылату үшін градуировкаланған сүзгілер қолданылды. Жарнамаланған бір бренд "Аспан, бұлт және ландшафт фотосуреттеріне арналған Lifa фильтрлері" деп аталды. Бұл "аспан сүзгілері" міндетті түрде бейтарап болған жоқ, себебі олар қара-ақ фотосуретке қолданылды және кейде көк аспанды одан да қараңғырақ ету үшін сары түсті жоғарғы жартысын пайдаланды. 1910 жылы Корольдік фотоқоғамда өткен талқылауда, кейбір "пікір білдірушілер" мұндай "градуировкаланған түсті экрандарды" пайдаланудың мүмкіндіктері шектеулі деп сарқыды. Көбірек заманауи кезеңде, градуировкаланған ND сүзгілерін қолдануды Галлен Роуэлл (Galen Rowell) танымал етті. Сингх Рэй оларды "Сингх Рэй 4 Галлен Роуэллдің градуировкаланған бейтарап тығыздық сүзгілерінің жиынтығы" деп сатты. Қазіргі заманғы цифрлық қара бөлме пайда болғаннан кейін маңызы азайып кеткенімен, градуировкаланған ND сүзгілері әлі де кәсіби мамандар үшін маңызды құрал болып табылады, өйткені кесілген ("көшкен" немесе "ақсыл") цифрлық сенсор кесілген аймақта пайдалы деректерді жазбауға мүмкін, ал бұл әсерді кейін өңдеу арқылы түзетуге болмайды, себебі деректер жоғалған.

Көп атулы жоғары динамикалық қашықтық

Сплит-градиентті бейтарап тығыздық сүзгілеріне балама ретінде, кейбір цифрлық камералар жоғары динамикалық диапазонды бейнелеу (HDR) мүмкіндігін ұсынады, бұл камераға RAW форматта түсірілгенде бір нысанның әртүрлі экспозицияларын түсіріп, кейін біріктіруге мүмкіндік береді. Дегенмен, егер жеткілікті қысқа экспозиция уақыты болса, бір сахнаның бір немесе бірнеше сатылық айырмасы бар екі экспозициясын қолданып, оларды кескін өңдегіш бағдарламадағы градиентті маскамен үйлестіру арқылы градиентті бейтарап тығыздық сүзгісінің әсерін нақты қайта жасай беруге болады. Бұл әдістің артықшылығы – масканың пішінін өңдеу кезінде еркін анықтауға болады. Ал кемшілігі – ол тек стационарлық нысандарды штативпен түсіргенде ғана қолданылады.