Кіріспе
Жан-Поль Сартрдың 1948 жылғы "Әдебиет деген не?" кітабы. , сондай-ақ әдебиет және экзистенциализм деп жарияланды) - француз философы және романисі Жан-Поль Сартрдың 1948 жылы Галлимарда жарияланған очергі. Бастапқыда француз әдеби журналдарында "Les Temps modernes", "I және II жағдайлары" атты "Жазу деген не?" атты очерктерінде жарияланды. және "Неге жазу?" "Транзиция 1948" әдеби журналы ағылшын тіліне аударып, жариялады. 1950 жылы Бернард Фрехтманның ағылшынша аудармасы жарық көрді.
What Is Literature? , also published as Literature and Existentialism,) is an essay by French philosopher and novelist Jean Paul Sartre, published by Gallimard in 1948. Initially published in freestanding essays across French literary journals Les Temps modernes, Situations I and Situations II, essays "What Is Writing?" and "Why Write?" were translated into English and published by the Paris based literary journal Transition 1948. The English translation by Bernard Frechtman was published in 1950.
Жазу деген не?
Сартр проза жазу өнерін поэзия, сурет салу немесе музыкалық композиция сияқты өнердің басқа түрлерінен ерекшелейді. Соңғы топта көрермен көркем шығарманы көрерменнің өз түсінігіне бағындырады, ал жұмыс объектіге айналады. Осыған орай, проза жазушының әлеуметтік, саяси және тарихи контекстіне байланысты болып қалады, ал проза объект емес, мәнге айналады. Сартр ақынды "тілден тыс" деп сипаттаған. Ақын тілден пайдаланудан бас тартады, оның орнына сөздерді тіл құрылымынан айырып, әлемнің ішкі экономикасын өзгерту үшін сөз түрінде өзгертеді. Керісінше, проза - пайдалылық. Баяндамашы белгілі бір мақсатты алға тартады, сендіреді, ымлап айтады. Проза жазушысы сөздердің жүктемелі табиғатын мойындайды және қатаң ерікпен тілдің шеңберінде әдейі жұмыс істейді. Сартр стиль прозаның құндылығын анықтайды, бірақ сұлулық оның басты мақсаты емес деп, эстетикалық пуризмге қарсы. Сартр: "Біздің ұлы жазушыларымыз жоюды, тәрбиелеуді, көрсетуді қалады" деп жариялайды. Сартр прозаның негізгі мақсаты - уақыт өте келе оның себептерінің қателігіне қарамастан, мағынаны жеткізу екенін атап өтті, өйткені керемет проза жазушының сыртқы экономикасымен тікелей байланысты. Сартр әдебиетті автордан ажыратуды қателік деп санайды және оның сыншыларын әдебиетті авторлар қайтыс болғаннан кейін ғана бағалайтындары үшін айыптайды; осылайша тарихтан алынып тасталған деп есептеледі, олардың еңбектері "қатысқан" немесе саяси немесе философиялық болып саналмай тұтынылуы мүмкін.
Неге жазу керек?
Сартр проза идеяларды жеткізеді деп санайды және бұл жеке адамның әлемнен маңызды екенін сезіну үшін үндеу болып табылады. Проза жазушысы өзінің әлемдегі тәжірибесін басқаларға ашады немесе ашады. Бұл ақынның ақындық әрекетінен айырмашылығы бар, ол ақынның ақындық әрекетін ашудың орнына, оны қабылдауды жүзеге асырады. Жазу өнері еркіндікпен тығыз байланысты, сондықтан ол саясат пен демократия саласына да кіріседі. Ақын өзін-өзі ажырату арқылы босатады, ал прозашы еркін қоғамның ақыры үшін тілді пайдалану міндетін орындайды.