Кіріспе
Саяси сыбайлас жемқорлықтың түрі
Саясатта, реттеушілерді басып алу (агенттік басып алу деп те аталады) – саяси ұйымның, саясаткердің немесе реттеушінің коммерциялық, идеологиялық немесе саяси мүдделеріне, мысалы, белгілі бір географиялық аймақ, сала, кәсіп немесе идеологиялық топтың мүддесіне қызмет ету үшін билікті пайдаланудың бір түрі. Реттеушілер басып алынған кезде, нақты бір топтың мүддесі жалпы қоғамның мүддесінен басымдық алады, бұл қоғам үшін жалпы зиянға әкеледі. Клиенттік саясат теориясы пайда табуға және саяси сәтсіздікке байланысты; клиенттік саясат «бағдарламаның барлық немесе көп бөлігі бір ғана, салыстырмалы түрде шағын топқа (мысалы, өнеркәсіп, кәсіп немесе жергілікті аудан) тиесілі болса, ал барлық немесе көп бөлігі шығындар көптеген адамдарға (мысалы, барлық салық төлеушілерге) жүктеледі».
In politics, regulatory capture (also called agency capture) is a form of corruption of authority that occurs when a political entity, policymaker, or regulator is co opted to serve the commercial, ideological, or political interests of a minor constituency, such as a particular geographic area, industry, profession, or ideological group. When regulatory capture occurs, a special interest is prioritized over the general interests of the public, leading to a net loss for society. The theory of client politics is related to that of rent seeking and political failure; client politics "occurs when most or all of the benefits of a program go to some single, reasonably small interest (e. g., industry, profession, or locality) but most or all of the costs will be borne by a large number of people (for example, all taxpayers)".
Теория
Қоғамдық таңдау теориясының тұжырымы бойынша, реттеуді бақылауға алу себебі – саясаттың немесе реттеуші шешімдердің нәтижесіне үлкен мүдделі топтар мен жеке тұлғалар өздері қалаған саяси нәтижелерге жету үшін барлық ресурстарын жұмылдыруы мүмкін. Ал қоғамның әрбір мүшесінің нәтижеге үлесі шамалы болғандықтан, олар бұл мәселеге мүлдем назар аудармайды. Реттеуді бақылауға алу – мүдделік топтардың реттеушінің қызметкерлеріне немесе комиссия мүшелеріне ықпал ету арқылы табысқа жеткендегі әрекеттері. Реттеуді бақылауға алу теориясы – реттеу экономикасы деп аталатын қоғамдық таңдау саласының маңызды бөлігі. Осы саладағы экономистер мемлекеттік реттеудің қоғамдық игілікті қорғау мақсатымен жасалғаны туралы тұжырымдамаларға сынды көзбен қарайды. Көп сілтеме жасалатын мақалаларға Бернштейн (1955), Хантингтон (1952), Лаффонт және Тироль (1991) және Левин мен Форренс (1990) жатады. Реттеуді бақылауға алу теориясы оның негізгі дамытушыларының бірі, Нобель сыйлығының лауреаты, экономист Джордж Стиглермен байланысты. Реттеуді бақылауға түсу ықтималдығы – агенттіктің өзінің мәні бойынша туындайтын тәуекел. Осыған байланысты, реттеуші сыртқы ықпалдан мүмкіндігінше қорғалуы керек. Керісінше, кейбір жағдайларда агенттікті мүлдем құрмаған абзал. Бақылауға алынған реттеуші, реттеудің болмауынан да нашар болуы мүмкін, себебі ол мемлекеттік билікті пайдаланады. Дегенмен, агенттіктің ашықтығын арттыру бақылаудың салдарына төтеп беруге көмектеседі. Соңғы зерттеулер көрсетіп тұр, тіпті жоғары деңгейдегі ашықтығы мен БАҚ бостандығы бар дамыған демократияларда да, күрделі және кең ауқымды реттеу ортасы жемқорлықтың (оның ішінде реттеуді бақылауға алудың) жоғары деңгейімен байланысты. Джордж Стиглер реттеуді бақылауға алу мәселесін «индустрияның мемлекетті өз мақсаттары үшін қашан және неге пайдалана алатынын анықтау мәселесі» деп сипаттады. Ол бүкіл салаға назар аударады. Бірақ, реттеушілерін бақылауға алатын – бүкіл индустрия емес, тек ірі компаниялар ғана, олар «айналып өту есігін» пайдаланып, жоғары жалақы ұсынып, реттеушілерді өздеріне тартады. Brezis және Cariolle (2019) зерттеуі бойынша, байланысты фирмалар әрқашан ірі фирмалар болып келеді. Шындығында, ең ірі 5 қаржы компаниясы айналып өту есігі арқылы қозғалыс пен реттеуді бақылауға алудың 80% -ын шоғырландырады. Бұл бір саланың ішіндегі фирмалардың ықпалындағы теңсіздікке әкеледі. Сондай-ақ, дамыған елдерде реттеуді бақылауға алу енді сыбайлас жемқорлық пен заңсыз әрекеттермен емес, билікті теріс пайдаланумен байланысты екенін атап өту қажет.
Федерализммен қарым-қатынасы
Академиялық әдебиеттерде кіші мемлекеттік бірліктерді ірілерге қарағанда шағын, шоғырланған өнеркәсіптердің басып алуы оңай екені көрсетілген. Мысалы, үлкен ағаш өнеркәсібіне ие штаттар немесе провинциялар тобының заң шығару органы және/немесе ұлттық заң шығарушы органдағы делегациясы ағаш өндіру компанияларының ықпалына түсуі мүмкін. Содан кейін бұл штаттар немесе провинциялар өнеркәсіптің өкіліне айналып, тіпті бүкіл елдегі көпшілік қалаған ұлттық саясатты тоқтатуға дейін баруы мүмкін. Мур және Джовинанцо (2012) мұны "қиылысқан мүдделердің бұрмалануы" деп атайды. Керісінше де болуы мүмкін. Өте ірі және қуатты салалар (мысалы, энергетика, банк ісі, қару-жарақ жүйелерін құрылысы) ұлттық үкіметтерді басып алып, содан кейін осы билікті сайлаушылар қалаған ұлттық, штаттық немесе провинциялық деңгейдегі саясатты тоқтату үшін пайдаланады, бірақ тіпті жергілікті мүдделер де ұлттық басымдықтарға кедерес келтіре алады.
Даму
АҚШ-тың 19-шы ғасырдың соңындағы реттеу тарихын, әсіресе 1887 жылы Мемлекетаралық сауда комиссиясының (ICC) теміржол тарифін реттеуін қарастыру, реттеу мен нарықтың сәтсіздіктерінің байланыссыз екенін көрсетті. Кем дегенде 1960 жылға дейін реттеу өндірушілерді қолдау бағытында дамыды және өндіріс саласындағы өндірушілердің пайдасын арттырды. Көлік және такси сияқты бәсекелестікке ұқсас салаларда реттеулер жоғары бағаларға мүмкіндік берді және жаңа қатысушылардың кіруіне кедергі келтірді. Электр энергиясын өндіру сияқты монополиялық салаларда реттеудің бағаларға аз әсер ететініне қатысты дәлелдер бар, сондықтан сала артық пайда табуға мүмкіндік алады. Деректер реттеудің өндірушілерге пайдалы екенін көрсетеді. Осы байқаулар реттеуді басып алу теориясының пайда болуына және дамуына әкелді. Бұл теория, мемлекеттік мүдделер туралы теорияға қарамастан, реттеудің индустрияның қажеттіліктеріне бейімделетінін, яғни заң шығарушылар мен реттеушілердің екеуі де индустрияның бақылауында болатынын көрсетеді. Теорияның негізгі тұжырымы – реттеуші, қандай реттеу схемасы жасалса да, индустрияның ықпалына түседі. Нәтижесінде, реттеу әлеуметтік әл-ауқатты емес, индустрияның пайдасын арттырады. Бастапқыда бұл таза басып алу теориясы болды, яғни реттеушілер мен заң шығарушылар индустрияның бақылауында болды. Кейінгі модельдер, мысалы Стиглер, Пелцман немесе Беккердің модельдері, Познердің (1974) және басқалардың пікірінше, реттеуді басып алу теориясын ұстанады. Бұл модельдердің барлығы реттеушілер мен заң шығарушылардың жеке, емес қоғамдық мүдделерді барынша арттыруға тырысқанын көрсетеді. Олар реттеудің пайда болуын және мақсатын түсіндіру үшін «жеке мүдде» теориясын қолданады. Атон (1986) Стиглердің теориялық логикасы бұрынғы «басып алу теориясы» гипотезасынан айқын және орталықтандырылған деп санайды, бірақ екеуін ажырату қиын. Реттеуді басып алу теориясының нақты мағынасы бар, яғни тәжірибеде реттеулер өндірушілерге пайдалы екендігін көрсетеді. Сондықтан бұл толыққанды реттеу теориясы емес. Талдау нәтижелері Стиглер моделіне ұқсас болғанымен, әдістер мүлдем басқа. Стиглер реттеу мінез-құлқын талдау үшін стандартты экономикалық талдау әдістерін қолданды, содан кейін жаңа реттеу теориясын – реттеу экономикалық теориясын жасады. Әрине, әртүрлі жіктемелер жіктеу критерийлеріне және зерттеушілердің нақты ұғымдарды әртүрлі түсінуіне байланысты. Сот төрешісі Дугластың "Sierra Club v. Morton" (1972) ісіндегі қарсы пікірі реттеушілердің өздері реттейтін салаларға тым жақсы қарым-қатынас жасайтыны туралы алаңдаушылығын білдірді.
Мотоциклшілердің қорғаныш киімдерінің стандарттары
Мотоциклшілердің қорғаныш киімдеріне арналған еуропалық стандарттың (EN 17092) енгізілуімен бірге, Bennetts және Motor Cycle News «мотоциклмен жүруге арналған жабдықты сертификаттау үшін қолданылатын сынақ стандарттары индустрия өкілдері стандарттар комитетінің жартысын, тіпті төрағасын құрағандықтан, нормативтік бақылау салдарынан қорғаныс деңгейін 90%-ға дейін төмендетті» деп мәлімдеді. Олар «индустрия ішіндегі [қауіпсіздік стандарттарын жоғарылатуға] қарсылықтың қызыл сызығын көптеуі білмейді» деді. Дегенмен, мотоциклшілердің жеке қорғаныш құралдары стандарттарына қатысты нормативтік бақылауды зерттеу жөніндегі академиялық зерттеулер жетіспейді.
Мұхит энергиясын басқару, реттеу және қолдану бюросы
2010 жылы Deepwater Horizon мұнай төгілуінен кейін, теңіздегі мұнай бұрғылауын реттеуге жауапты болған Минералдық басқару қызметі (MMS) реттеуші органдардың ықпалына түсуінің кең таралған мысалы ретінде жиі айтылды. Кейіннен MMS Теңіз энергетикасын басқару, реттеу және атқару бюросына (BOEMRE) айналды, ал 2010 жылдың 1 қазанында минералдық жалдау құқықтарын жинау агенттік құрамынан бөлініп, Ішкі істер министрлігінің Табиғи ресурстар кірісі кеңсесіне (ONRR) қарауына берілді. 2011 жылдың 1 қазанында BOEMRE екі бюроға бөлінді: Қауіпсіздік және қоршаған ортаны қорғау бюросы (BSEE) және Теңіз энергетикасын басқару бюросы (BOEM). Атауын BOEMRE-ге өзгертуді қоса алғандағы үш кезеңді қайта ұйымдастыру Кен Салазардың бастамасы болды. Салазардың тағайындалуы энергетика саласындағы байланыстарына байланысты дау тудырды. Сенатор ретінде Салазар ExxonMobil және басқа да ірі мұнай компанияларына берілетін салық жеңілдіктерін жоюға бағытталған түзетуге қарсы дауыс берді, ал 2006 жылы Флориданың Мексика шығанағындағы мұнай бұрғылауын шектеуші шараларды күштен шығаруға дауыс берді. Салазардың алғашқы міндеттерінің бірі – «департаменттің реттейтін салалармен тығыз байланысын тоқтату» болды. BP және басқа компанияларға қоршаған ортаға тигізетін әсерді бағалау туралы есептерді ұсынудан толық босату (категориялық алып тастау) берілді. BOEMRE басшысы Майкл Бромвич кейбір мұнай және газ компанияларының Deepwater Horizon төгілуін «толыққанды аномалия, тамаша дауыл, миллионнан бірге тең келетін жағдай» деп есептеп, тез арада бұрғылауды тоқтатуын сынады, бірақ шығанақта мұнай мен газды бұрғылауға рұқсаттар беруді жалғастыратынын мәлімдеді. Өкілдер палатасының Көлік және инфрақұрылым комитеті екі FAA инспекторы, Чарлаламбе "Бобби" Бутрис және Дуглас Э. Питерс олармен байланысқаннан кейін бұл мәселені тергеді. Бутрис ұшақтың фюзеляжында жарықтар анықталғаннан кейін Southwest Airlines рейсін тоқтатуға тырысқанын, бірақ әуекомпаниямен жақын байланыста болған басшыларының кедергісіне тап болғанын айтты. Комитет 2008 жылдың сәуір айында тыңдаулар өткізді. Комитет төрағасы Джеймс Оберстар тергеу барысында FAA қауіпсіздік ережелерін сақтамайынша 117 ұшақтың коммерциялық рейстерге жұмсалуына мүмкіндік берген, реттеуші органдардың тәртіпсіздігі мен кең таралған кемшіліктерін анықтағанын мәлімдеді. Күн сайын шамамен 29 000 рейс орындалатын АҚШ-та 2009 жылдың ақпан айында Colgan Air 3407 рейсінен кейін ірі коммерциялық авиациялық апат болған жоқ. 2008 жылдың 22 шілдесінде Демократтар бақылайтын Өкілдер палатасы ұшақтарды күтіп-ұстау процедураларын қатаңдату туралы заң жобасын бірауыздан мақұлдады, оған хабар берушілердің кеңсесін құру және FAA инспекторлары немесе инспекторлардың басшылары реттеген компаниялар үшін жұмыс істеуге дейін күтуі керек екі жылдық «салқындату» кезеңі кірді. Заң жобасында сондай-ақ негізгі техникалық қызмет инспекторларын ауыстыру талабы қойылды және «клиент» термині FAA реттейтін емес, ұшатын жұртшылыққа қатысты деп белгіленді. 2008 жылы FAA Оңтүстік-батыс авиакомпаниясына ескі ұшақтарды жарықтарға тексермегені үшін 10,2 миллион доллар айыппұл салуды ұсынды, ал 2009 жылы Оңтүстік-батыс және FAA Оңтүстік-батыстың 7,5 миллион доллар айыппұл төлейтініне және жаңа қауіпсіздік процедураларын енгізетініне келісті, егер Оңтүстік-батыс орындамаса айыппұл екі есеге көбейеді. 2009 жылдың қыркүйегінде FAA әкімшісі Рэнди Бэббит агенттік «клиенттер» терминін тек ұшатын жұртшылыққа қатысты қолдануды талап ететін директива шығарды. АҚШ әуе тасымалы индустриясының реттелгенге дейін, Азаматтық авиация кеңесі АҚШ әуе компанияларының олигополиясын сақтауға қызмет етті. 2010 жылдың маусым айында реттеуші органдардың ықпалына түсу туралы мақалада FAA «ескі үлгідегі» реттеуші органдардың ықпалына түсудің мысалы ретінде келтірілді, «онда әуе компаниясы өз реттеушілеріне басқару ережелерін ашық түрде диктанттайды, тек пайдалы реттеуді ғана емес, сонымен қатар осы реттеушілерді басқаруға негізгі адамдарды тағайындайды». FAA реттеуші органдардың ықпалына түсуі, Эфиопиялық авиакомпаниясының 302 рейсінің апатынан кейін және бұрынғы Lion Air рейсінің апатынан кейін 157 адамның өмірін қиған АҚШ Сенатының Авиация және ғарыш кеңістігі жөніндегі коммерциялық кіші комитетінің отырысының басты назарында болды. Апатқа ұшыраған Боинг 737 MAX платформасы тек «өзгертілген» ұшуға жарамдылық сертификатына ие болған. NTSB-ге FAA сертификаттау процесін тексеру тапсырылды.
Федералды байланыс комиссиясы
Заңгерлер Федералды байланыс комиссиясы (FCC) сияқты федералды агенттіктердің бұқаралық ақпарат құралдарының ықпалына түсу мүмкіндігін атап өтті. Йель құқық мектебінің профессоры Питер Шук FCC медиа индустриясының жетекшілері тарапынан бақыланады және осылайша корпоративтік картельдердің жұмысын "корпоративтік социализм" түрінде күшейтеді, бұл "тұтынушылардан регрессивті салық алуға, шағын кәсіпорындарды әлсіретуге, жаңадан кіруді қиындатуға, инновацияларды тежеуге және тұтынушылардың таңдауын шектеуге" әкеледі деп мәлімдеді. FCC кейбір радио және теледидар станцияларына байланыс лицензияларын таңдап берді, бұл процесте басқа азаматтар мен кішкентай станциялардың жұртшылыққа қол жеткізуіне мүмкіндік берілмеді. Майкл К. Пауэлл FCC-де сегіз жыл қызмет етіп, төрт жыл төраға болды, 2011 жылдың 25 сәуірінен бастап лоббилік ұйым – Ұлттық кабельдік және телекоммуникация қауымдастығының президенті және бас атқарушы директоры болып тағайындалды. Оның міндеті АҚШ Конгресімен, Әкімшілікпен, FCC және басқа да федералды агенттіктермен қарым-қатынаста кабельдік индустрияның басты жақтаушысы, өкілі және спикері болу еді. Мередит Аттуэлл Бейкер NBC Universal және Comcast компанияларының даулы бірігуіне келісім берген FCC комиссарларының бірі болды. Төрт айдан кейін ол FCC-ден кетіп, Comcast-тің Вашингтондағы лобби кеңсесіне жұмысқа орналасқанын хабарлады. Заң бойынша, оған екі жыл бойы FCC-де лобби жасауға тыйым салынған, ал Comcast пен FCC арасындағы келісімге сәйкес, ол өмір бойы атқарушы билік органдарына лобби жасаудан тоқтатылады.
Нью-Йорк Федералды резервтік банкі
Нью-Йорк Федералды резервтік банкі (Нью-Йорк ФРС) – Федералды резервтік банктік жүйенің ең ықпалды банкі. Нью-Йорк ФРС-тің міндеттерінің бірі – Уолл-стритті реттеу, бірақ оның президенті сайланады және ол қадағалайтын банктердің бас атқарушылары көпшілікті құрайтын кеңеске есеп береді. Нью-Йорк ФРС-тің Уолл-стритпен әрдайым жақын қарым-қатынасы болған, бірақ Тимоти Гайтнер президент болған жылдары ол Уолл-стрит банктерінің мұрагерлерімен тым жақын болып кетті. Егер Нью-Йорк ФРС AIG-нің банкрот болуына рұқсат бергенде, келісімдердің құны әлдеқайда төмен болар еді, нәтижесінде салық төлеушілердің қаржысына жасалған кез келген көмектің құны да төмендеген болар еді.
Мемлекетаралық сауда комиссиясы
Тарихшылар, саясаттанушылар және экономистер АҚШ-та бұрынғыда болған, қазір құрамы тоқтатылған федералды реттеуші орган – Мемлекетаралық сауда комиссиясын (ICC) реттеуді басып алудың классикалық мысалы ретінде жиі пайдаланады. ICC-нің құрылуы теміржолға қарсы кең таралған және ұзақ жылдарға созылған агитацияның нәтижесі болды. Теміржолдың белгілі заңгері Ричард Олниге теміржол президенті ICC-ден құтылу үшін бірдеңе жасай ала ма деп сұрады. Олни, кейін Гровер Кливленд әкімшілігінде Бас прокурор болып тағайындалды, 1892 жылы жауап хатында былай деп жазды: "Комиссия теміржолдар үшін үлкен пайдалы болуы мүмкін немесе болады. Ол теміржолдарды мемлекеттік бақылауға алу қажеттігі туралы халықтың талабын қанағаттандырады, сонымен бірге бұл бақылау көбінесе формалды ғана болады. Сонымен қатар, комиссия неғұрлым көне болса, соғұрлым ол бизнес пен теміржолдың көзқарасын қабылдауға бейім болады. Ақылдылық – Комиссияны жою емес, оны пайдалану. Кейін ICC «Кейтс vs. Каролина Коуч» ісі бойынша шешімді орындаудан бас тартты, алты жыл бойы бөлек, бірақ тең негізде бөлінуді ақтауға тырысты, содан кейін 1961 жылғы «Freedom Riders» наразылығына жауап ретінде сол кездегі Бас прокурор Роберт Ф. Кеннедидің басшылығымен Әділет министрлігі оны іс-қимылға мәжбүрледі."
blockquote|The Commission is, or can be made, of great use to the railroads. It satisfies the popular clamor for a government supervision of the railroads, at the same time that supervision is almost entirely nominal. Further, the older such a commission gets to be, the more inclined it will be found to take the business and railroad view of things. The part of wisdom is not to destroy the Commission, but to utilize it. The ICC then failed to enforce Keys vs. Carolina Coach, attempting to justify segregation on a separate but equal basis for six years before being forced by the Department of Justice under then Attorney General Robert F. Kennedy to act in response to the Freedom Riders protests of 1961.
Ядролық реттеуші комиссия
Фрэнк Н. фон Хиппельдің айтуынша, 1979 жылы Пенсильваниядағы Три-Майл-Айленд апатына қарамастан, Ядролық реттеу комиссиясы (NRC) Американың 104 коммерциялық реакторының қауіпсіз жұмыс істеуін қамтамасыз етуде көбінесе тартыншақтық танытқан: Ядролық энергетика – «реттеушілік тұтқындау» мәселесінің оқулық мысалы. Реттеушілік тұтқындауға тек қатаң қоғамдық бақылау мен Конгресс қадағалауы ғана қарсы тұра алады, бірақ Три-Майл-Айлендтен бері өткен 32 жылда ядролық реттеуге қызығушылық күрт төмендеді. 2007 жылы үміткер Барак Обама NRC-нің бес мүшесі «реттейтін салалардың тұтқынына» айналғанын айтты, ал Джо Байден агенттікке мүлдем сенімсіз екенін білдірді. Greenpeace USA ядролық саясат сарапшысы Джим Риччоның сөзіне қарағанда, NRC «өтініш білдірген әрбір реакторға» лицензия берген. Вермонт штатында 2011 жылы Тохоку жер сілкінісі мен цунамиден кейін, яғни Фукусимадағы Жапонияның Дайичи зауытына зақым келгеннен кейін, NRC Вермонт Янки ядролық электр станциясының лицензиясын 20 жылға ұзартуға келісім берді, бірақ Вермонт штатының заң шығарушы органы мұндай ұзартуға қарсы дауыс берген. Вермонт зауыты Фукусима Дайичи зауыты сияқты GE Mark 1 реакторының дизайнын қолданады. Public Citizen энергетикалық сарапшысы Тайсон Слокум ядролық өнеркәсіптің «Джордж Буштан Барак Обамаға дейінгі сенімді достары арқылы» «саяси жүйеге еніп, үкіметтің осы саланың жақтасы болуына» себепкер болғанын айтты. Бірақ, ерекше жағдайлар да болды. 1997 жылдан 2008 жылға дейін NRC-де қызмет еткен және Клинтон мен Буш президенттері тағайындаған Джеффри Меррифилд The Shaw Group компаниясында атқарушы лауазымға тағайындалу үшін NRC-ден кетті. NRC Бас инспекторының баяндамасында Меррифилд жұмыс іздеу мүмкіндіктері туралы байланысқан компанияларға қатысты мәселелер бойынша екі рет дауыс бергені көрсетілген. Баяндама сондай-ақ Меррифилдтің басқа бір компанияның жоғары лауазымды өкіліне телефон соғып, оны басқа компанияларды өзінің жұмыс іздеуі туралы қоңырау шалуға шақыруын сұрағанын атап көрсетті. Ол сондай-ақ өзінің және отбасының жол шығындарын толық көрсетпегені де анықталды. NRC Бас инспекторымен сұхбаттасқандардың бірі сол кездегі NRC төрағасы Дейл Клейн болды. Клейн «Меррифилд әдетте өзінің таңдаған ұстанымдарын қатты қорғады және пікірін өзгертуге құлықсыз болды» деді. Сұхбаттамалардың жазбаларында «басқа комиссарлар да Меррифилдтің [бір] жұмыс тобындағы жетістіктерін шамадан тыс мақтап көрсеткенін айтты, бірақ Клейн Меррифилдтің өзін-өзі жарнамалау бейілі осы мәселеге ғана тән емес екенін атап өтті». NRC бұл мәселені азаматтық іс жүргізу үшін Әділет министрлігіне, ал қылмыстық іс жүргізу үшін АҚШ прокурорының кеңсесіне жіберді, бірақ екі кеңсе де мәселені қарастырмады. Сол АҚШ прокуратурасы 2004 жылдан 2008 жылға дейінгі кезеңде 20 ұқсас істі қудалаудан бас тартты. Associated Press (AP) агенттігі жүргізген бір жылдық тергеу көрсеткендей, NRC өнеркәсіппен бірлесіп жұмыс істеп, ескі реакторлардың жұмыс істеуін жалғастыру үшін ережелерді жеңілдеткен. AP-нің мәліметінше, зауыттардың тозуы, жарылған бөлшектері, жарықтар, тотық және басқа да бұзылулар 2005 жылдан 2011 жылдың маусымына дейін NRC берген 226 ескертудің 113-іне қауіпсіздік проблемалары туралы 26 ескертуге әкеліп соқты, және бұл факторлардың әсері болуы мүмкін. Алайда Стэнфорд университетінің экономика профессоры Джон Б. Тейлор мен Фрэнк А. Волак қаржы қызметтері мен ядролық өнеркәсіпті салыстырды. Олар екеуінің де реттеушілік тұтқындауға ұшырауы мүмкін екенін мойындағанмен, реттеушілік сәтсіздік – оның ішінде реттеушілік тұтқындау арқылы – қаржы саласында одан да көп проблема тудырғанын және тіпті қаржы саласында реттеушілік тәуекелді азайту үшін Ядролық энергетиканы пайдалану институтына ұқсас ұйым құруды ұсынды.
Nuclear power is a textbook example of the problem of "regulatory capture" – in which an industry gains control of an agency meant to regulate it. Regulatory capture can be countered only by vigorous public scrutiny and Congressional oversight, but in the 32 years since Three Mile Island, interest in nuclear regulation has declined precipitously. Then candidate Barack Obama said in 2007 that the five member NRC had become "captive of the industries that it regulates" and Joe Biden indicated he had absolutely no confidence in the agency. The NRC has given a license to "every single reactor requesting one", according to Greenpeace USA nuclear policy analyst Jim Riccio to refer to the agency approval process as a "rubber stamp". In Vermont, ten days after the 2011 Tōhoku earthquake and tsunami that damaged Japan's Daiichi plant in Fukushima, the NRC approved a 20 year extension for the license of Vermont Yankee Nuclear Power Plant, although the Vermont state legislature had voted overwhelmingly to deny such an extension. The Vermont plant uses the same GE Mark 1 reactor design as the Fukushima Daiichi plant. Tyson Slocum, an energy expert at Public Citizen said the nuclear industry has "embedded itself in the political establishment" through "reliable friends from George Bush to Barack Obama", that the government "has really just become cheerleaders for the industry". Although the exception, there have been instances of a revolving door. Jeffrey Merrifield, who was on the NRC from 1997 to 2008 and was appointed by presidents Clinton and Bush, left the NRC to take an executive position at The Shaw Group,
The NRC Inspector General's report detailed that Merrifield had voted twice on matters involving companies he had contacted about job prospects. In addition, the report noted that Merrifield called a senior executive at another utility to request that he encourage other companies to return calls about his job search. The report also noted that Merrifield failed to report certain reimbursed travel expenses for himself and his family. One of those interviewed by the NRC Inspector General was Dale Klein, Chairman of the NRC at the time. Klein commented that "Merrifield generally was a staunch advocate of his chosen positions and was reluctant to change his mind." The interview notes also indicated that "other Commissioners also commented that Merrifield was excessively touting his accomplishments within [a] task force, but Klein indicated that this self promoting tendency by Merrifield was not unique to this issue." Although the NRC referred the matter to the Justice Department for civil action and to the U. S. Attorney's office for criminal action, neither office pursued the matter. The same U. S. Attorney's Office declined all 20 similar referrals for prosecution during the period from 2004 to 2008. A year long Associated Press (AP) investigation showed that the NRC, working with the industry, has relaxed regulations so that aging reactors can remain in operation. The AP found that wear and tear of plants, such as clogged lines, cracked parts, leaky seals, rust and other deterioration resulted in 26 alerts about emerging safety problems and may have been a factor in 113 of the 226 alerts issued by the NRC between 2005 and June 2011. However, a paper by Stanford University economics professors John B. Taylor and Frank A. Wolak compared the financial services and nuclear industries. While acknowledging both are susceptible in principle to regulatory capture, they concluded regulatory failure – including through regulatory capture – has been much more of a problem in the financial industry and even suggested the financial industry create an analog to the Institute of Nuclear Power Operations to reduce regulatory risk.
Валюталық бақылаушы кеңсесі
Валюта бақылаушысы кеңсесі (OCC) 2008 жылғы субпримдік ипотекалық және қаржы дағдарысынан кейін банктерді жазалауға және ипотекалық несиелерді қайта құру процесін реформалауға біріккен 50 штаттың бас прокурорларының күш-сайысына қатысты қатты қарсылық танытты. Бұл мысал «Нью-Йорк таймс» газетінде «ОКК» реттеуге тиіс банктерінің ықпалында екендігінің дәлелі ретінде келтірілді.
Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясы
АҚШ-тың Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясы (SEC) сондай-ақ Уолл-стриттегі банктер мен хедж-фондтардың мүддесін қорғап, істерді тергеуді кешіктіріп немесе алаяқтық пен ішкі саудаға қатысты қылмыстық іс қозғаудан бас тартқан деп айыпталды. Қаржы сарапшысы Гарри Маркополос, SEC-ті Берни Мэдоффты тергеуге он жыл бойы тырысқан, агенттікті «қызметін тоқтатқан, индустрияның ықпалындағы» деп сипаттады. Аллен Стэнфордтың Понци схемасының да мәселесінде SEC-тің ішінде де, сыртында да он жылдан астам уақыт бойы алаяқтық туралы бірнеше ескертулер жасалған. Бірақ агенттік 2009 жылға дейін алаяқтықты тоқтата алмады, бұл 2008 жылы Мэдоффтың арамзалығы жарияланғаннан кейін болды. АҚШ Сенатының Қаржы комитеті, Сенаттың Әділет комитеті және федералды округтік сот SEC-тің 2005 жылдың қыркүйегінде Уолл-стриттегі алып Джон Макты қудалаудан бас тартқаны үшін жоғары лауазымды тұлғалардың шешіміне сын айтқан қызметкерді заңсыз жұмыстан босатқанын анықтады. Мактың Артур Дж. Самбергке құпия ақпарат бергені күдік тудырды, Самберг Pequot Capital Management компаниясының басшысы, бір кезде әлемдегі ең ірі хедж-фондтардың бірі. Төрт жылдан астам соттасқаннан кейін, SEC-тің бұрынғы тергеушісі Гэри Джей Агирр SEC-ке қарсы Ақпараттық еркіндік туралы заңға (FOIA) қатысты ісінде Pequot-ты тергеу туралы құжаттарды беруге мәжбүрлеу үшін өтініш берді, себебі олар ешкімді айыптаған жоқ. Агирр 2009 жылдың 2 қаңтарында Microsoft акцияларына қатысты Pequot-тың ішкі саудасына қатысты айғақтарды SEC-ке ұсынған еді. Агиррдің FOIA өтініші берілгеннен кейін бір ай өткен соң, SEC Агиррдің заңсыз жұмыстан босатылуына байланысты талап арызын 755 000 доллармен бітірді. SEC-тен жоғары табысты жеке сектордағы жұмыстарға кетіп, кейін SEC-ке оралған лауазымды тұлғалардың тізіміне Артур Левитт, Роберт Хузами, Линда Чатман Томсен, Ричард Х. Уокер, Гэри Линч және Пол Р. Бергер кіреді. Үкіметтік бақылау жөніндегі жоба (POGO) 2011 жылдың 13 мамырында жариялаған есебінде 2006 және 2010 жылдар аралығында SEC-тің 219 бұрынғы қызметкері SEC алдында клиенттерді өкілдік етуге тырысқанын көрсетті. Бұрынғы қызметкерлер комиссия алдында сыртқы клиенттерді өкілдік ету ниеттерін хабарлайтын 789 мәлімдеме ұсынды, олардың кейбіреулері SEC-тен кеткеннен кейін бірнеше күн ішінде берілді.
Федералды сауда комиссиясы
"In re Amway Corp" деп аталатын және халық арасында "Amway '79" деп танылған шешім, Федералдық сауда комиссиясын (FTC) жаңа ғана қалыптасып келе жатқан көп деңгейлі маркетинг индустриясының тәуелді реттеушісіне айналдырды. Жағдай 2012 жылдың желтоқсанында Першинг Сквер Капитал басқару қоры компанияға қарсы 1 миллиард долларлық қысқа позиция ашқанда шиеленістің шегіне жетті, және бұл жағдайда FTC-нің араласуын күтті, бірақ олар күткен әрекет бүгінгі күнге дейін болған жоқ. Әдістемелік сараптама тұрғысынан алғанда, Мэдофф ісі сияқты Понци схемасы мен пирамида схемасы арасында ешқандай айырмашылық жоқ, егер пирамида схемасында ақша инвестиция емес, өнім сату арқылы қолданылса. FTC-нің неге әрекет етпейтіні туралы баспасөз кеңінен жазды, мысалы Forbes, алайда кейбір заңгерлердің пікірі қолдау білдірді, соның ішінде S&L дауының кезінде мыңдаған қылмыстық істерді қозғауда маңызды рөл атқарған Уильям К. Блэк, ол реттеуші органдардың ықпалына түсу мәселелеріне де тоқталды.
Колумбия округінің такси комиссиясы
Колумбия округінің такси комиссиясы, аудан тұрғындарына "жақсы жабдықталған көліктерде қауіпсіз, жайлы, тиімді және қолжетімді такси қызметін" қамтамасыз ету орнына, такси компаниялары мен жүргізушілеріне мойынсұнғандығы үшін сынға ұшырады.
Вашингтон штатының алкоголь және марихуана жөніндегі басқармасы және I-502
Кейбір комментаторлар Вашингтонның 502 бастамасы марихуананы заңдастырғанын, бірақ оны заңды марихуана дүкендеріне мемлекеттік монополия құруға әкелгенін мойындады. Бұл дүкендердегі бағалар бұрынғы медициналық диспансерлердегіден едәуір жоғары болды, ал Вашингтон штатының Алкоголь және Марихуана жөніндегі басқармасы енді оларды жауып, бағалары екі-бес есе артық болатын демалысқа арналған дүкендерді дамыруға көмектесуде. Өнімнің басқа жерде алуға болатын бағасы одан әлдеқайда төмен.
Канада радиотеледидар және телекоммуникациялар комиссиясы
2009 жылдың тамызында Канаданың радиотелевизия және телекоммуникациялар комиссиясы (CRTC) Bell Canada компаниясының интернет-қосылымды сатушыларға пайдалану мөлшеріне қарай төлем жүйесін енгізу туралы өтінішін уақытша мақұлдады, бұл көтерме саудагерлер мен тұтынушылардың наразылығын тудырды. Олар CRTC компаниясының "Bell компаниясына мойын бұрғанын" айтты. 2011 жылдың 2 ақпанында CRTC төрағасы Конрад фон Финкенштейн агенттіктің шешімін қорғау үшін Өнеркәсіп, ғылым және технология жөніндегі Төменгі палатаның тұрақты комитеті алдында куәлік берді. Сынаушы Стив Андерсон: "CRTC-нің халықтың үлкен қарсылығына қарамастан, кешірімсіздігі ірі телекоммуникациялық лоббидің күшті ықпалын көрсетеді. Үкімет шенеуніктері азаматтардың байланыс мүдделерін қорғау қажеттігін мойындаса да, CRTC олардың басымдықтары басқаша екенін анық көрсетті".
Жапония
Жапонияда проблеманы шешу мақсаты мен проблема шешіліп жатқандай көріну мақсаты арасындағы айырма нашар байқалуы мүмкін.
Ядролық және өнеркәсіптік қауіпсіздік агенттігі
Ядролық және өнеркәсіптік қауіпсіздік агенттігінің (NISA) жапондық реттеушілері оның қауіпсіздігі туралы ескертулерге қарамастан, Фукусимадағы алты реактордың ең ескісі үшін 10 жылдық мерзімді ұзартуға келісім берді. Бұл, 9 балдық жер сілкінісі мен одан кейінгі цунами реакторларға зақым келтіріп, балқытуға әкелмес бұрын бір айға дейін болды. Жапония диетасының Фукусима жөніндегі баяндамасында бұл жағдайды тікелей реттеушілердің ықпалына байланысты деп атады. Фукусима префектурасының 1988-2006 жылдар аралығындағы губернаторы, ядролық қарсылас Айсаку Сато, NISA-ның бақылаушы ретінде тиімсіздігіне мүдделердің қақтығысы себепті екенін айтты. Сейсмолог Такаси Наката: "Реттеушілер коммуналдық мекемелердің есептерін ғана ресімдейді" деді. Министрлік пен агенттік екеуінің де Токио Электрик сияқты атом электр станцияларының операторларымен байланыстары бар. Кейбір бұрынғы министрлік қызметкерлеріне "аспаннан түскендер" деп аталатын тәжірибе арқылы жоғары жалақылы жұмыс ұсынылған. АҚШ-тан импортталған қан өнімдерінің ВИЧ жұқтыруы туралы ескертілгенімен, министрлік АҚШ-тан келетін қыздырылған және қыздырылмаған қан өнімдеріне қатысты позициясын күрт өзгертті, "Жасыл крест" және жапондық фармацевтикалық өнеркәсібін қорғап, жапон нарығын АҚШ-тан жылумен өңделген қанмен толтырудан сақтады. Сыншылар министрліктің басты міндеті халық емес, өнеркәсіпті қорғау екенін айтады. IACT құрамына Ауыл шаруашылығы министрлігі мен Ұлттық темекі басқармасындағы темекіге қарсы топтар, сондай-ақ "өнеркәсіптің заңды және мойындалған қауымдастықтары тағайындайтын темекі өнеркәсібінің өкілі", Филиппин темекі институты (ең ірі жергілікті темекі өндірушілер мен дистрибьюторларынан тұрады) кіреді. IACT ұйымы сонымен қатар Филиппиннің Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының темекіге қарсы күрес жөніндегі негіздемелік конвенциясын іске асыруын шектейді.
Дүниежүзілік сауда ұйымы
Академик Томас Алурд Фаунс Дүниежүзілік сауда ұйымының бұзушылық жоқ, пайданы жою туралы талаптары, әсіресе екіжақты сауда келісімдеріне қосылғанда, өнеркәсіп тарапынан қарқынды лоббилеуге мүмкіндік береді, бұл үкіметтік саясаттың кең аумақтарын тиімді түрде бақылауға алып келуі мүмкін.
Басқа мысалдар
МакКлейн мен Джонс "Титаник" кемесінің афеті мен оның тергелуінің кеме жүргізу саласындағы реттеудің сәтсіздігінің және сауда кеңесі мен Парламенттің кеме индустриясының ықпалына түсуінің ерте мысалы екенін айтты.