Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Батыс Галлияның ежелгі галл тайпасы.
Ancient Gallic tribe of western Gaul
Пиктондар темір дәуірі мен рим дәуірінде Лоара өзенінің оңтүстігінде, қазіргі Венде, Дю-Севр және Вьенн департаменттері аумағында қоныстанған галл тайпасы болған.
The Pictones were a Gallic tribe dwelling south of the Loire river, in the modern departments of Vendée, Deux Sèvres and Vienne, during the Iron Age and Roman period.
Атауы
Олар Юлий Цезарь (б.з.д. 1-ші ғасырдың ортасы) еңбектерінде Пиктонибус және Пиктонес деп, Страбон (б.з. 1-ші ғасырдың басында) Пиктонон (Πικτόνων) деп, Плиний Ақсақал (1-ші ғасыр) Пиктонес деп, Птолемей (2-ші ғасыр) Пиктонес (Πίκτονες; var. πήκτωνες, πήκτονες, πίκτωνες) деп, ал Аузоний (4-ші ғасыр) Пиктоники деп атаған. Олар сонымен қатар 2-ші ғасырдағы жазбада Пиктави, Notitia Galliarum (4-ші ғасыр) және Аммиан Марцеллин (4-ші ғасыр) еңбектерінде де Пиктави деп белгілі болған. Пуатье қаласы, шамамен 356 жылы urbis Pictavorum (400–410 жылдары Pictavis, 1071–1127 жылдары Peitieus [*Pectievs]) деп аталып, Poitou аймағы Галл тайпасының атымен аталған.
They are mentioned as Pictonibus and Pictones by Julius Caesar (mid 1st c. BC), Piktónōn (Πικτόνων) by Strabo (early 1st c. AD), Pictones by Pliny the Elder (1st c. AD), Píktones (Πίκτονες; var. πήκτωνες, πήκτονες, πίκτωνες) by Ptolemy (2nd c. AD), and as Pictonici by Ausonius (4th c. AD). They were also known as Pictavi in an inscription (2nd c. AD), the Notitia Galliarum (4th c. AD) and by Ammianus Marcellinus (4th c. AD). The city of Poitiers, attested ca. 356 AD as urbis Pictavorum (Pictavis in 400–410, Peitieus [*Pectievs] in 1071–1127), and the region of Poitou, are named after the Gallic tribe.
География
Пиктондар Намнеттерден оңтүстік-шығысқа қарай, Битуриге Кубиден батысқа қарай, Лемовиктерден солтүстік-батысқа қарай және Сантондардан солтүстікке қарай қоныстанды. Бастапқыда Галлия Кельтика құрамына кірген олардың аумағы кейіннен Аквитания провинциясына қосылды.
The Pictones dwelled south east of the Namnetes, west of the Bituriges Cubi, north west of the Lemovices, and north of the Santones. Initially included in Gallia Celtica, their territory was later integrated into the province of Aquitania.
Ла Тене кезеңі
Пиктондар б.з.д. 2 ғасырының соңынан бастап монеталар соғып келді. Бұл тайпа алғаш рет Юлий Цезарьмен кездескен кезде жазба дереккөздерде еске алынды. Цезарь Луарадағы әскери-теңіз флотына олардың кеме жасау дағдысына сүйенді. Олардың басты қаласы Лемон, қазіргі Пуатье (Пуату) қаласының кельт атауы, Лигердің оңтүстік жағалауында орналасқан. Птолемей екінші қала – Ратиатум (қазіргі Резе) туралы да мәлімдейді. Аймақтың саяси құрылымы кельт патшалық жүйесі үлгісінде салынған. Дюраций римдік жаулау кезінде пиктондардың патшасы болды, бірақ оның билігі генералдарының нашар шеберлігі салдарынан әлсіреп қалды. Дегенмен, пиктондар Юлий Цезарьге теңіз шайқастарында, әсіресе Арморика түбегіндегі Венетилерге қарсы теңіз жеңісінде көбінесе көмектесті.
The Pictones minted coins from the end of the 2nd century BC. The tribe was first noted in written sources when encountered by Julius Caesar. Caesar depended on their shipbuilding skills for his fleet on the Loire. Their chief town Lemonum, the Celtic name of modern day Poitiers (Poitou), is located on the south bank of the Liger. Ptolemy mentions a second town, Ratiatum (modern Rezé). The political organization of the region was modeled on the royal Celtic system. Duratios was king of the Pictones during the Roman conquest, but his power waned thanks to the poor skill of his generals. However, the Pictones frequently aided Julius Caesar in naval battles, particularly with the naval victory over the Veneti on the Armorican peninsula.
Рим билігі
Пиктондар хелветилердің Сантондар аумағына қарай көшіп келуінен қорқып, 58 жылы Цезарьдің араласуын қолдады. Олар өте тәуелсіз болғанымен, олар мен Сантондар Цезарьмен, әсіресе жағалаулар мен теңіздерде, б.з.б. 55 жылы ынтымақтастық жасады, ол оларды ең мәдениетті тайпалардың бірі деп атады. Дегенмен, б.з.б. 52 жылы галлдық көтерілісті басқарған басшы Верцингеторикске көмек үшін 8000 адам жіберілді. Бұл әрекет Пиктондарды екіге бөлді және аймақ кейінірек көтеріліс ошағы болды, әсіресе Лемонум маңында. Бұл жағдай кейіннен легат Гай Каниний Ребиль және соңында Цезарьдың өзімен басылды. Пиктондар римдік бейбітшіліктен үлкен пайда көрді, атап айтқанда, су құбырлары мен храмдар сияқты көптеген қалалық құрылыстар арқасында. 2-ші ғасырда салынған қалың қабырға Лемонум қаласын қоршап тұрады және галлдық ежелгілік сәулеттің ерекше нысандарының бірі болып табылады. Алайда, Пиктондар толыққанды римдік мәдениетке сіңбеді. Лемонум христиан дінін біздің заманымыздың алғашқы екі ғасырында тез қабылдады. Аймақ ағаш ресурстарымен белгілі болды және кейде Трансальпий Галлия рим провинциясымен сауда жасады. Сонымен қатар, Пиктондар Галлия мен Рим Британиясын байланыстыратын маңызды порты болған Ратиатум (Резе) порты арқылы Британ аралдарымен сауда-саттық жүргізді.
The Pictones had felt threatened by the migration of the Helvetians toward the territory of the Santones and supported the intervention of Caesar in 58 BC. Though fiercely independent, they and the Santones collaborated with Caesar, especially on the coasts and seas, as late as 55 BC., who noted them as one of the more civilized tribes. Nevertheless, 8000 men were sent to aid Vercingetorix, the chieftain who led the Gaulish rebellion in 52 BC. This act divided the Pictones and the region was the location of a later uprising, especially around Lemonum. This was later quelled by legate Gaius Caninius Rebilus and finally by Caesar himself. The Pictones benefited from Roman peace, notably through many urban constructions such as aqueducts and temples. A thick wall built in the 2nd century AD encircles the city of Lemonum and is one of the distinguishing architectural forms of Gaulish antiquity. However, the Pictones were not Romanized in depth. Lemonum quickly adopted Christianity in the first two centuries AD. The region was known for its timber resources and occasionally traded with the Roman province of Transalpine Gaul. Additionally, the Pictones traded with the British Isles from the harbor of Ratiatum (Rezé), which served as an important port linking Gaul and Roman Britain.